خانه سینما درباره طرح اخیر مجلس، بیانیهای با تیتر «جرمانگاریِ بدیهیترین حقوق هنرمندان!» منتشر کرد. در پی طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه» که دولت هم با آن مخالفت کرده است، خانه سینما در بخشهایی از بیانیهای که منتشر کرده با اشاره به این طرح که ۲۵ مرداد ماه در مجلس کلیات آن مصوب شده، از نگرانی اصحاب فرهنگ و هنر به ویژه سینما درباره کلیات مصوب شده این طرح ابراز نگرانی کرده است. در ادامه این بیانیه به آمارهایی در حوزه اقتصادی، اجتماعی که جامعه با آن دست به گریبان است، اشاره شده است. در بخش دیگری از بیانیه خانه سینما به مادهای از این طرح اشاره شده و آمده است:«در مادهای از این طرح ناسنجیده توصیف شده آثاری را که «چهره سیاه از ایران» ارائه دهند، مشمول مجازات میداند. با این حال، هیچ تعریف شفاف و حقوقی مشخصی از واژه کشدار «سیاهنمایی» ارائه نشده است. این ابهام، تشخیص مصداق را به سلیقهی نهادهای نظارتی واگذار میکند و هر اثر نقادانه یا واقعگرای اجتماعی را در معرض اتهام قرار میدهد. تجارب پیشین به خوبی آشکار میکند و نشان داده که مفهوم «سیاهنمایی» در ایران بهراحتی به هر نقد اجتماعی یا نمایش آسیبهای جامعه تعمیم داده میشود.» در بخش دیگری با اشاره به این طرح آمده است: «با تهدید به مجازاتهای سنگین، عملاً هنرمندان را از پرداختن به موضوعات اجتماعی، تاریخی یا سیاسی بازداشته، سینما و هنر را از کارکرد اصلی خود یعنی نقد، آگاهیبخشی و بازنمایی واقعیتهای جامعه تهی میکند. هنر همواره آینهی تمامنما از جامعه بوده؛ محدود کردن آن به تصویرگری صرفاً آرمانگرایانه، گسست نهاد هنر از زیستجهان مردم را رقم میزند.» در بخشهای پایانی بیانیه خانه سینما با اشاره به «اصل بیست و چهارم قانون اساسی» آمده است که «این اصل نشر افکار را آزاد میداند و تنها محدودیت آن را «مخالف با موازین اسلامی» یا «مضر به حقوق عمومی» میداند. عنوان مبهم و کشدار «سیاهنمایی» را بهسختی میتوان در این چارچوب تعریف کرد. افزون بر این، محرومیت مادامالعمر، با اصل کرامت انسانی و حق اشتغال که در اصول متعدد قانون اساسی بدان اشاره شده، در تعارض آشکار است.» در پایان با تاکید بر اینکه این طرح «نه تنها گامی در جهت حل مسائل (بخصوص امنیتی) و بحران های فرهنگی کشور نیست، بلکه با رویکردی با جرم انگاری بدیهیترین ارتباطات و فعالیت های فرهنگی هنری، موجب ایجاد نقار و شکاف بزرگ در میان ملت شریف ایران شده» و در این بیانیه توصیف شده است که این طرح «زمینهی سرکوب نظاممند آفرینش و هنر انتقادی را فراهم میکند.»
به گزارش خبرنگار ایلنا به نقل از «آرتنیوزپیپر»، نقاشی دیواری بنکسی، هنرمند ناشناس بریتانیایی، که سپتامبر سال ۲۰۲۵ بر دیوار ساختمان دادگاههای سلطنتی لندن ظاهر شد، در نهایت با هزینهای بالغ بر ۸۵ هزار و ۳۰۰ پوند از این ساختمان حذف شد.
این اثر، قاضیای را با کلاهگیس سنتی و ردای سیاه نشان میداد که در حال ضربهزدن با چکش قضاوت به یک معترضِ روی زمین بود. لکههای خون نیز روی پلاکاردی که معترض در دست داشت دیده میشد.
بنکسی پس از انتشار تصویر این اثر در صفحه اینستاگرام خود، با درج عنوان «دادگاههای سلطنتی، لندن» اصالت آن را تأیید کرد.
نقاشی دیواری بنکسی بر ساختمان دادگاههای سلطنتی لندن که قاضیای را در حال ضربهزدن با چکش قضاوت به یک معترض نشان میدهد؛ این اثر پس از مدت کوتاهی پوشانده و سپس برای حفظ نمای تاریخی ساختمان حذف شد
هزینه ۵۰ هزار پوندی برای پاککردن نقاشی
بر اساس اطلاعاتی که وزارت دادگستری بریتانیا در پاسخ به درخواست دسترسی به اطلاعات عمومی در اختیار رسانهها قرار داده، ۵۰ هزار پوند برای تلاش جهت پاککردن رنگ از دیوار ساختمان هزینه شده است.
این ساختمان در خیابان کری لندن قرار دارد و به دلیل ارزش تاریخی و معماری خود در فهرست بناهای حفاظتشده بریتانیا قرار گرفته است.
تصاویر منتشرشده نشان میدهد که برای حذف نقاشی از سطح سنگی ساختمان از مواد شیمیایی و روشهای تخصصی پاکسازی استفاده شده است.
در کنار هزینه پاکسازی، ۳۵ هزار و ۳۰۰ پوند دیگر برای تأمین امنیت محل و پرداخت اضافهکاری کارکنان هزینه شده است. در نتیجه، هزینه مستقیم و جانبی حذف اثر به ۸۵ هزار و ۳۰۰ پوند رسیده است.
نیروهای امنیتی و کارکنان دادگاههای سلطنتی لندن در جریان پوشاندن و حذف نقاشی دیواری بنکسی؛ مقامهای بریتانیایی حفاظت از ویژگی تاریخی ساختمان را دلیل حذف این اثر عنوان کردند
تلاش برای حذف اثز بنکسی
استدلال مقامهای قضایی برای حذف اثر
سرویس دادگاهها و دیوانهای بریتانیا پس از آشکارشدن نقاشی اعلام کرده بود که ساختمان دادگاههای سلطنتی یک بنای ثبتشده و حفاظتشده است و این نهاد موظف است ویژگی و سیمای اصلی آن را حفظ کند. به همین دلیل، اثر بنکسی مدت کوتاهی پس از کشف پوشانده شد و روند حذف آن آغاز شد. با این حال، هزینه بالای این اقدام اکنون پرسش دیگری را مطرح کرده است: آیا پاککردن یک اثر هنری از یکی از بناهای تاریخی بریتانیا، در نهایت هزینه بیشتری برای دولت و مالیاتدهندگان ایجاد کرده است یا نگهداشتن آن؟
انتشار رقم ۸۵ هزار و ۳۰۰ پوندی میتواند بحث قدیمی درباره آثار بنکسی را دوباره داغ کند؛ اینکه آیا آثار بدون مجوز او را باید «هنر عمومی» دانست یا «تخریب اموال».
تحقیقات پلیس درباره اثر بنکسی
پلیس لندن نیز درباره ایجاد این نقاشی تحقیق کرده است.
از آنجا که هویت بنکسی همچنان ناشناس است، در صورت تبدیلشدن پرونده به یک رسیدگی قضایی، این احتمال وجود دارد که هنرمند برای حضور در دادگاه مجبور به افشای هویت واقعی خود شود. با این حال، تا زمان انتشار گزارش «آرتنیوزپیپر»، هیچ اتهامی علیه بنکسی مطرح نشده و هیچ فردی نیز در ارتباط با این پرونده بازداشت نشده است. پلیس لندن اعلام کرده است که تحقیقات همچنان ادامه دارد.
هزینه ۶۰ هزار پوندی برای اثر دیگری از بنکسی
این تنها اثر اخیر بنکسی در لندن نیست که برای دولت و نهادهای عمومی هزینه ایجاد کرده است.
شورای شهر وستمینستر نیز نزدیک به ۶۰ هزار پوند برای تأمین امنیت، نصب موانع حفاظتی و امور اداری مربوط به مجسمهای از بنکسی که در ماه آوریل در میدان واترلو در مرکز لندن ظاهر شد، هزینه کرده است. این اثر مردی کتوشلوارپوش را نشان میدهد که پرچمی بزرگ را حمل میکند؛ پرچم صورت او را پوشانده و دیدش را مختل کرده است. پیکره نیز به شکلی ساخته شده که گویی مرد هنگام حرکت از روی پایه خود به جلو قدم گذاشته است.
مقامهای محلی قرار است درباره سرنوشت این اثر تصمیم بگیرند و مشخص کنند که آیا مجسمه در محل باقی بماند یا جمعآوری شود.
سه اثر و نزدیک به ۱۵۰ هزار پوند هزینه عمومی
گزارشهای منتشرشده درباره آثار اخیر بنکسی در لندن نشان میدهد که مجموع هزینههای مربوط به پاکسازی، امنیت و نگهداری سه اثر این هنرمند به حدود ۱۵۰ هزار پوند نزدیک شده است.
در کنار نقاشی دادگاههای سلطنتی و مجسمه میدان واترلو، یک اثر دیگر بنکسی که ماهیهای گوشتخوار را روی یک اتاقک نگهبانی پلیس در لندن به تصویر کشیده بود نیز هزینهای حدود ۲۲۰۰ پوند برای حذف ایجاد کرده است. قرار است این اتاقک پس از انتقال، در موزه لندن به نمایش گذاشته شود.
دیواری که از اثر بنکسی پاک شد
یک اثر هنری؛ دو نگاه متفاوت
ماجرای نقاشی دادگاههای سلطنتی بار دیگر تناقض همیشگی پیرامون هنر خیابانی بنکسی را آشکار کرده است.
از یکسو، آثار او به دلیل شهرت جهانی هنرمند، مضمون سیاسی و اجتماعی و تأثیرشان بر فرهنگ عمومی، از ارزش هنری و حتی اقتصادی قابلتوجهی برخوردارند؛ از سوی دیگر، ایجاد چنین آثاری بدون اجازه مالک ساختمان میتواند از منظر حقوقی تخریب یا آسیب به اموال تلقی شود.
در مورد نقاشی دادگاههای سلطنتی، مضمون اثر نیز اهمیت ویژهای داشت. تصویر قاضیای که با چکش قضاوت به یک معترض حمله میکند، از سوی برخی ناظران و فعالان سیاسی به عنوان واکنشی به برخورد دولت بریتانیا با معترضان و اعتراضات مرتبط با ممنوعیت گروه «اقدام فلسطین» تفسیر شد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در یکی از اعتراضات علیه ممنوعیت این گروه در اوایل سپتامبر ۲۰۲۵، ۸۹۰ نفر بازداشت شدند؛ موضوعی که زمینه سیاسی احتمالی اثر بنکسی را پررنگتر کرده است.
اکنون حذف این اثر، نهتنها یک اقدام برای حفاظت از یک ساختمان تاریخی، بلکه نمونهای تازه از مناقشه دیرینه درباره آثار بنکسی است: وقتی یک اثر هنری بدون اجازه روی دیوار یک ساختمان عمومی ظاهر میشود، آیا باید آن را پاک کرد یا به دلیل ارزش هنری و اجتماعیاش حفظ کرد؟
این بار، پاسخ به این پرسش برای مالیاتدهندگان بریتانیایی دستکم ۸۵ هزار و ۳۰۰ پوند هزینه داشته است. انتهای پیام/
