به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، کتاب «جاسوس و خائن» نوشته بن مکینتایر روایتی مستند و نفسگیر از یکی از مهمترین پروندههای جاسوسی دوران جنگ سرد است. داستان مردی که در قلب سازمان اطلاعات شوروی رشد کرد، اما سرانجام به ارزشمندترین منبع جاسوسی سرویس اطلاعاتی بریتانیا تبدیل شد، این کتاب به تازگی با ترجمه امیر میرحاج از مجموعه تازه «دوصفر هفت» انتشارات وزن دنیا منتشر شده است.
شخصیت اصلی کتاب، «اولگ گوردیفسکی» در خانوادهای کاملا وابسته به کاگب پرورش یافت و از همان جوانی برای تبدیل شدن به یک افسر اطلاعاتی آموزش دید. او سالها در ساختار امنیتی شوروی فعالیت کرد و به ماموریتهای خارجی، از جمله در لندن و کپنهاگ، اعزام شد. تجربه زندگی در اروپا و حمله شوروی به چکسلواکی در سال ۱۹۶۸، نگاه او را نسبت به نظام کمونیستی تغییر داد.
بن مکینتایر برای نگارش کتاب با اولگ گوردیفسکی و بسیاری از ماموران اطلاعاتی حاضر در این پرونده گفتوگو کرده است. او با وجود نداشتن دسترسی به آرشیوهای محرمانه امآی۶، روایت خود را بر پایه این گفتوگوها و منابع موجود شکل داده است.
یکی از نقاط قوت کتاب، شخصیتپردازی گردیفسکی است. او نه یک قهرمان بینقص است و نه صرفاً یک خائن؛ بلکه انسانی است که میان وفاداری، باورهای اخلاقی، خانواده و خطر مرگ گرفتار شده است. همین پیچیدگی باعث میشود خواننده در تمام طول کتاب با تصمیمهای او همراه شود و اضطراب زندگی دوگانهاش را احساس کند.
از سوی دیگر، کتاب تصویری روشن از پشتپرده جنگ سرد ارائه میدهد که نبردی اطلاعاتی بود و سرنوشت کشورها را تغییر داد. مکینتایر نشان میدهد چگونه تصمیمهای یک مامور نفوذی میتوانست بر سیاست خارجی، امنیت ملی و حتی روابط قدرتهای بزرگ تاثیر بگذارد.
در سالهای پایانی زندگی گوردیفسکی ادعاهایی که او در طول سالها مطرح کرد، همواره بحثبرانگیز بود و از سوی جریانهای سیاسی راست و چپ در بریتانیا به شکلهای متفاوتی تفسیر میشد. با این حال، تردیدی نیست که او نقشی مهم در تضعیف نظام شوروی داشت؛ چراکه توانست فضای آکنده از سوءظن و تفکر توطئهمحور حاکم بر کاگب را برای سیاستگذاران و نهادهای غربی آشکار کند.
یکی از ویژگیهای «جاسوس و خائن» این است که بر پایه رویدادهای واقعی نوشته …
