توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان؛ افزایش نگرانی از تضعیف پیمان منع اشاعه

به گزارش روز یکشنبه ایرنا، نشریه اکونومیست در تحلیلی نوشت: زمانی که آمریکا در سال ۲۰۰۹(۱۳۸۸ خورشیدی) نخستین توافق همکاری هسته‌ای خود را با امارات متحده عربی امضا کرد، شروط سختگیرانه‌ای را در نظر گرفت.

براساس این توافق، امارات متعهد شد از غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت هسته‌ای در داخل کشور صرف‌نظر کند و «پروتکل الحاقی» پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را بپذیرد؛ پروتکلی که بازرسی‌های گسترده و سختگیرانه‌ای را پیش‌بینی می‌کند. امارات این شروط را پذیرفت و اکنون چهار نیروگاه هسته‌ای این کشور حدود ۲۵ درصد برق آن را تامین می‌کنند. مقام‌های آمریکایی آن زمان این توافق را «استاندارد طلایی» نامیدند.

اما توافقی که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا، روز ۲۲ ژوئیه(۳۱ تیر) با عربستان سعودی اعلام کرد، حتی با معیارهای پایین‌تر نیز قابل مقایسه نیست. متن این توافق هنوز منتشر نشده است، اما اگر اطلاعات درزیافته درست باشد، این توافق ضمن تقویت روابط متزلزل آمریکا و عربستان، منافع اقتصادی قابل توجهی برای شرکت‌های آمریکایی به همراه خواهد داشت. با این حال، ممکن است به تضعیف پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای منجر شود؛ اقدامی که پیامدهای آن فراتر از خاورمیانه خواهد بود.

اکونومسیت نوشت: این توافق که باید در کنگره آمریکا بررسی شود، عربستان را ملزم به چشم‌پوشی از غنی‌سازی اورانیوم نمی‌کند. در عوض، دو کشور قرار است طی یک مطالعه دو ساله بررسی کنند که آیا عربستان به چنین قابلیتی نیاز دارد یا خیر. اگر نتیجه این بررسی مثبت باشد، آمریکا می‌تواند یک مرکز غنی‌سازی در خاک عربستان احداث کند و در غیر این صورت، عربستان متعهد خواهد شد به مدت ۱۰ سال به دنبال ایجاد چنین تاسیساتی نرود.

دولت ترامپ اعلام کرده است هرگونه برنامه هسته‌ای عربستان تحت بازرسی‌های دقیق قرار خواهد گرفت، اما این کشور ملزم به پذیرش پروتکل الحاقی نخواهد بود. کنگره می‌تواند این توافق را رد کند، اما برای بی‌اثر کردن حق وتوی رئیس‌جمهوری به رای دوسوم اعضا نیاز خواهد داشت.

عربستان سعودی دلایل خاص خود را برای توسعه برنامه هسته‌ای غیرنظامی دارد. گرمای شدید تابستان فشار زیادی بر شبکه برق این کشور وارد می‌کند و عربستان برای تامین برق مورد نیاز، نفت خام می‌سوزاند؛ روشی پرهزینه، آلاینده و غیربهینه. استفاده …