قیمت طلا امروز




 سایت اقتصادنیوز / ۱۴۰۵/۰۵/۰۵

هشدار صریح درباره سیاست‌های پوپولیستی و وام‌های تکلیفی | پازوکی: تورم، محصول بی‌انضباطی پولی و مالی است | نه تثبیت دستوری، نه شوک‌درمانی

اقتصادنیوز: یک اقتصاددان گفت: ریشه بی‌ثباتی اقتصاد ایران در تورم مزمن، کسری بودجه و بی‌انضباطی پولی و مالی است و مهار آن تنها با شفافیت، انضباط اقتصادی و پرهیز از سیاست‌های پوپولیستی ممکن خواهد بود.
 هشدار صریح درباره سیاست‌های پوپولیستی و وام‌های تکلیفی | پازوکی: تورم، محصول بی‌انضباطی پولی و مالی است | نه تثبیت دستوری، نه شوک‌درمانی

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایبنا، در شرایطی که اقتصاد ایران با تورم مزمن، ناترازی‌های بودجه‌ای و فشار بر معیشت خانوار‌ها روبه‌روست، بحث درباره اولویت‌های سیاست‌گذاری در دوران پساجنگ اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در همین باره؛ مهدی پازوکی، اقتصاددان در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا، از ضرورت بازگشت انضباط به سیاست‌های پولی و مالی، اصلاح شیوه هزینه‌کرد منابع عمومی و حرکت به سمت حکمرانی اقتصادی شفاف در دوران پساجنگ می‌گوید. تورم، محصول بی‌انضباطی پولی و مالی

وی با بیان اینکه تورم در اقتصاد ایران بیش از هر چیز ریشه در رشد نقدینگی دارد، افزود: دو عامل اصلی رشد نقدینگی، بی‌انضباطی پولی در شبکه بانکی و بی‌انضباطی مالی در بودجه دولت است. افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی، بدهی دولت به بانک مرکزی و همچنین بدهی دولت به شبکه بانکی، زمینه خلق پول و افزایش نقدینگی را فراهم می‌کند و در نهایت به افزایش سطح عمومی قیمت‌ها منجر می‌شود.

این اقتصاددان با استناد به آمار‌های بانک مرکزی گفت: رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۳ درصد بوده، در حالی که رشد تولید ناخالص داخلی بدون نفت منفی ۰.۳ درصد ثبت شده است. براساس مبانی علم اقتصاد، هنگامی که حجم پول با سرعتی بسیار بیشتر از تولید افزایش پیدا می‌کند، نتیجه طبیعی آن افزایش تورم خواهد بود.

پازوکی در ادامه، کسری بودجه را مهم‌ترین مصداق بی‌انضباطی مالی دانست و اظهار کرد: زمانی که میان درآمد‌ها و هزینه‌های دولت تعادل وجود نداشته باشد، دولت ناچار به تأمین مالی از طریق خلق پول خواهد شد؛ موضوعی که آثار تورمی گسترده‌ای به دنبال دارد. از این رو، کاهش کسری بودجه باید یکی از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری اقتصادی باشد.

وی با اشاره به شرایط جنگی و تأثیر آن بر منابع درآمدی دولت گفت: در دوران جنگ، هم درآمد‌های نفتی کاهش می‌یابد، هم درآمد‌های مالیاتی تحت تأثیر افت تولید قرار می‌گیرد؛ بنابراین دولت باید به جای افزایش هزینه‌ها، مخارج غیرضروری را کاهش دهد. به اعتقاد او، در بودجه کشور همچنان ردیف‌هایی وجود دارد که ضرورتی برای تأمین مالی آنها از منابع عمومی دیده نمی‌شود.

این استاد دانشگاه با اشاره به تجربه دوران دفاع مقدس افزود: یکی از دلایل کنترل نسبی تورم در سال‌های جنگ، مقاومت سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی در برابر درخواست‌های غیرکارشناسی برای افزایش هزینه‌ها بود. به گفته او، هرگونه افزایش بی‌ضابطه نقدینگی در نهایت به کاهش قدرت خرید مردم منجر می‌شود. هشدار نسبت به سیاست‌های پوپولیستی و وام‌های تکلیفی

پازوکی در بخش دیگری از سخنان خود، سیاست‌های پوپولیستی را یکی از عوامل تشدید مشکلات اقتصادی دانست و گفت: تصمیمات اقتصادی باید بر پایه اصول علمی اتخاذ شوند، نه با هدف جلب رضایت کوتاه‌مدت افکار عمومی. بسیاری از تصمیماتی که با هدف جلب رضایت مقطعی گروه‌های مختلف اتخاذ می‌شود، در بلندمدت به زیان همان گروه‌ها تمام خواهد شد و هزینه‌های سنگینی را به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند.

وی همچنین سیاست‌های حمایتی مبتنی بر پرداخت وام‌های تکلیفی را نیز مصداقی از سیاست‌های پوپولیستی دانست و اظهار کرد: تأمین مالی این وام‌ها از طریق شبکه بانکی، به افزایش نقدینگی و تورم منجر می‌شود و در نهایت همان اقشاری که قرار است از این تسهیلات منتفع شوند، بیشترین آسیب را از کاهش قدرت خرید متحمل خواهند شد.

این اقتصاددان با اشاره به سیاست‌های تشویقی جمعیت نیز گفت: افزایش جمعیت با پرداخت وام محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند ایجاد ثبات اقتصادی، افزایش رفاه و بهبود چشم‌انداز زندگی خانوارهاست. از نگاه او، سیاست‌های دستوری و تسهیلات تکلیفی نه تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه فشار بیشتری بر شبکه بانکی و اقتصاد کشور وارد می‌سازد.

پازوکی در ادامه تأکید کرد: راهکار اصلی افزایش قدرت خرید مردم، رشد بی‌ضابطه حقوق و دستمزد نیست؛ بلکه باید انضباط اقتصادی برقرار شود تا درآمد‌ها متناسب با بهره‌وری و بدون ایجاد تورم افزایش یابد.

وی افزود: اقتصاد ایران امروز از مجموعه‌ای از ناترازی‌ها رنج می‌برد و هرگونه عدم تعادل در بودجه، بازار پول یا سایر بخش‌ها، به سرعت آثار خود را در افزایش تورم و کاهش رفاه عمومی نشان می‌دهد.

وی اصلاح نظام حکمرانی را لازمه حل مشکلات اقتصادی دانست و گفت: خط قرمز نظام حکمرانی باید منافع ملی باشد و تصمیمات اقتصادی نیز بر همین مبنا اتخاذ شود. به اعتقاد او، حرکت از مدیریت سنتی به مدیریت علمی، استفاده از رویکرد‌های کارشناسی و پرهیز از تصمیمات غیرکارشناسی، شرط لازم برای دستیابی به ثبات اقتصادی است. نه تثبیت دستوری، نه شوک‌درمانی

پازوکی در بخش دیگری از سخنان خود تثبیت طولانی‌مدت قیمت حامل‌های انرژی، به‌ویژه بنزین، در شرایط تورم بالا را سیاست نادرستی دانست و آن را عامل افزایش مصرف، اتلاف منابع و تشدید ناترازی‌ها معرفی کرد. وی در عین حال تأکید کرد که با شوک‌درمانی و افزایش ناگهانی قیمت‌ها نیز موافق نیست و گفت: تجربه دولت اصلاحات نشان داد که می‌توان قیمت حامل‌های انرژی را به‌صورت تدریجی و متناسب با نرخ تورم اصلاح کرد، بدون آنکه شوک شدیدی به اقتصاد وارد شود. هزینه‌های غیرضروری و گران اداره شدن کشور

پازوکی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از برخی نابرابری‌ها در نظام پرداخت کشور، این وضعیت را از مصادیق بی‌عدالتی دانست و گفت: اختلاف‌های غیرمنطقی در نظام حقوق و دستمزد و همچنین بحران صندوق‌های بازنشستگی، در نهایت بار مالی بیشتری را بر بودجه عمومی تحمیل می‌کند و به تشدید کسری بودجه و تورم می‌انجامد.

وی همچنین پیشنهاد کرد دولت برای کاهش کسری بودجه، بخشی از شرکت‌های اقتصادی وابسته به صندوق‌های بازنشستگی را به بخش خصوصی واقعی واگذار کند و گفت: این اقدام علاوه بر افزایش کارایی اقتصادی، می‌تواند از طریق جذب نقدینگی و افزایش درآمد‌های مالیاتی، به کنترل تورم نیز کمک کند.

در ادامه، پازوکی با انتقاد از گسترش هزینه‌های غیرضروری دولت، افزایش تعداد دانشگاه‌های دولتی و رشد برخی ردیف‌های بودجه را نمونه‌ای از گران اداره شدن کشور دانست و تأکید کرد که در شرایط محدودیت منابع، اولویت باید کنترل تورم، برقراری انضباط مالی و هدایت منابع به سمت بخش‌های ضروری باشد.

وی با انتقاد از گسترش بی‌رویه مراکز آموزش عالی گفت: کشور به این تعداد دانشگاه دولتی نیاز ندارد و توسعه کمّی آموزش عالی، بدون توجه به کیفیت، تنها هزینه‌های دولت را افزایش داده است. به گفته او، در بسیاری از کشور‌ها تحصیلات تکمیلی صرفاً برای فعالیت‌های پژوهشی و دانشگاهی دنبال می‌شود، اما در ایران روند مدرک‌گرایی به افزایش هزینه‌های عمومی و کاهش بهره‌وری منجر شده است. شفافیت، خزانه واحد و مقابله با رانت

پازوکی در ادامه با تأکید بر ضرورت استقرار نظام «یک دولت، یک خزانه» تأکید کرد و افزود: همه درآمد‌های عمومی، از جمله درآمد‌های نفتی، باید مطابق قانون به خزانه واریز و سپس بر اساس قانون بودجه هزینه شود. وی تعدد خزانه‌ها و گردش منابع مالی خارج از این سازکار را از عوامل کاهش شفافیت و شکل‌گیری فساد دانست و افزود: تمرکز منابع در یک خزانه، ضمن افزایش انضباط مالی، امکان نظارت بر نحوه تخصیص منابع را نیز تقویت می‌کند. به اعتقاد این اقتصاددان، واگذاری فروش منابع به نهاد‌های مختلف در سال‌های گذشته، زمینه‌ساز رانت و فساد بوده و باید به سمت یک نظام مالی شفاف و متمرکز حرکت کرد.

این استاد دانشگاه، سه پیش‌شرط اصلی رشد اقتصادی را «شفافیت»، «رقابت سالم» و «مبارزه با انحصار» عنوان کرد و خواستار شفاف‌تر شدن عملکرد نهاد‌های اقتصادی بزرگ شد. وی معتقد است اطلاع‌رسانی درباره نحوه هزینه‌کرد منابع، میزان مالیات پرداختی و عملکرد اقتصادی این مجموعه‌ها، می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی و بهبود حکمرانی اقتصادی کمک کند.

پازوکی در ادامه با تأکید بر اینکه کنترل تورم بدون رشد تولید امکان‌پذیر نیست، گفت: برای افزایش تولید ملی باید فضای کسب‌وکار بهبود پیدا کند و نخستین شرط تحقق این هدف، شفافیت اقتصادی است. به اعتقاد او، مردم باید بدانند منابع عمومی چگونه هزینه می‌شود و چه کسانی از امکانات عمومی بهره‌مند هستند. ثبات اقتصادی در گرو هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی

پازوکی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان سیاست‌های پولی و مالی، اظهار کرد: مهم‌ترین شرط حفظ ثبات اقتصادی، جلوگیری از تأمین کسری بودجه از مسیر خلق پول است. به گفته وی، هرگونه فشار مالی دولت بر بانک مرکزی برای جبران کسری بودجه، به افزایش نقدینگی و تشدید تورم منجر می‌شود.

این اقتصاددان همچنین بر ضرورت تقویت ذخایر بانک مرکزی به عنوان پشتوانه پول ملی تأکید کرد و افزود: تصمیمات اقتصادی باید بر پایه رویکرد‌های کارشناسی، دوری از سیاست‌های پوپولیستی و هدفمند کردن یارانه‌ها اتخاذ شود؛ به‌گونه‌ای که منابع عمومی به جای تشویق مصرف بی‌رویه انرژی، صرف توسعه زیرساخت‌ها، حمل‌ونقل عمومی و حمایت مستقیم از اقشار آسیب‌پذیر شود تا ثبات اقتصادی و رشد پایدار محقق شود.

پازوکی در پایان با اشاره به شرایط منطقه و تحولات اخیر، بر ضرورت اتخاذ رویکردی واقع‌بینانه در سیاست‌گذاری اقتصادی تأکید کرد و گفت: در شرایط کنونی، کشور بیش از هر زمان دیگری به مدیریت علمی، افزایش بهره‌وری، اصلاح ساختار‌های اقتصادی و تمرکز بر منافع ملی نیاز دارد؛ نه گسترش هزینه‌های غیرضروری و تصمیماتی که بار مالی جدیدی بر بودجه عمومی تحمیل می‌کنند.

  همچنین بخوانید پیشنهاد تشکیل کارگروه دائمی هماهنگی سیاست‌های مالی و پولی | رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: در قوانین، سازوکار مستقلی برای بررسی و تأیید آثار پولی و نقدینگی «تغییرات اعتبارات» نداریم روزی که «دولت» از راه‌حل به مشکل تبدیل شد | چگونه «میلتون فریدمن» نظریه «کینز» را باطل کرد | مرگ اقتصاد کینزی با وقوع «رکود تورمی» و حضور کتاب هایک در کیف دستی مارگارت تاچر کیفرخواست علیه اقتصاد کلان | اقتصاد علم مشاوره به دولت نیست | اهمیت ترجیحات زمانی افراد و مسئله «سرمایه‌گذاری‌های نادرست» رمز حذف طبقه متوسط کشور/ پای سیاست‌های بودجه‌ای در میان است



۷ ساعت قبل / سایت اقتصاد ۲۴

به دشمن اعتماد نداریم/ وحدت و همدلی، قدرت واقعی کشور است

فریدون همتی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصاد ۲۴ با اشاره به ضرورت تقویت بنیه دفاعی کشور و تأثیر آتش‌بس بر بازدارندگی دفاعی، اظهار کرد: اگر در طول تاریخ جنگ‌هایی را که به وقوع پیوسته مرور کنیم و تاریخچه آنها و اتفاقاتی را که پیش، حین و بعد از جنگ رخ داده است مورد بررسی قرار دهیم، متوجه می‌شویم که شیوه و شکل جنگ‌ها تغییر کرده و امروز مدرن‌تر شده است، اما در ماهیت و ذات حادثه، تقریباً می‌توان گفت که جنگ‌ها به یکدیگر نزدیک هستند.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی افزود: وقتی تاریخ جنگ‌های گذشته، به‌ویژه جنگ‌هایی را که علیه کشور خودمان در طول تاریخ رخ داده است، مرور می‌کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که هر جا بین مسئولین ما با مردم رابطه خوبی وجود داشته، مردم در میدان بوده‌اند و مردم و حاکمیت برای دفاع از یکپارچگی کشور و مرز‌های آن در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، حتی اگر هزینه‌های سنگینی نیز پرداخت شده باشد، جنگ در نهایت به نفع کشور تمام شده است.

همتی ادامه داد: در چنین شرایطی دشمن نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند و کشور نیز به اهداف دفاعی خود رسیده است. جنگ تحمیلی یکی از جنگ‌های متفاوت در دنیا بود؛ ما هشت سال جنگ داشتیم و آمریکایی‌ها، اروپایی‌ها، حتی شوروی وقت و کشور‌های حوزه خلیج فارس، همگی در کنار صدام بودند؛ دقیقاً مانند امروز که به‌جز روسیه، البته با تفاوت‌هایی، بسیاری از کشور‌ها در کنار آمریکا قرار دارند.

نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در آن دوران صرفاً با تکیه بر داخل کشور، توانمندی و ایمان مردم، روحیه مردم، حضور جوانان و مشارکت مردم، هشت سال جنگ را اداره کرد و اجازه نداد دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.

وی با بیان اینکه جنگ همیشه نظامی نیست، گفت: امروز نیز می‌بینیم که جنگ فقط جنگ نظامی نیست؛ جنگ اقتصادی نیز وجود دارد. دشمن از ابتدای انقلاب، به بهانه‌های مختلف کشور ما را تحریم کرده و همواره از منظر اقتصادی تلاش کرده کشور را تحت فشار قرار دهد تا ما تسلیم شویم.

همتی ادامه داد: هدف دشمن این بوده که نابسامانی اقتصادی در داخل کشور ایجاد شود، این نابسامانی به نارضایتی عمومی تبدیل شود، مردم از نظام، حاکمیت و سیستم خود فاصله بگیرند و شکافی میان حاکمیت و ملت به وجود بیاید و دشمن از این شکاف برای رسیدن به اهداف خود استفاده کند؛ همان اهدافی که به دنبال بازگشت به جغرافیای ایران و تسلط بر منابع، سرنوشت و حاکمیت کشور است؛ همان شیوه‌ای که آمریکایی‌ها امروز در بسیاری از کشور‌ها دنبال می‌کنند.

وی اضافه کرد: در دوران پس از انقلاب و حتی بعد از جنگ تحمیلی، ما مدام درگیر جنگ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی با دشمن بوده‌ایم. دشمن جنگ را علیه ما ایجاد و آغاز کرده و ما نیز در مقام بازدارندگی، خنثی‌سازی و جلوگیری از رسیدن دشمن به اهدافش، با آن مقابله کرده‌ایم و در این مسیر به مردم تکیه داشته‌ایم. حضور مردم، عامل خنثی‌سازی توطئه‌های دشمن

همتی با اشاره به بروز جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت: در این جنگ نیز مشخص شد که باوجود فشار‌های ۴۷ ساله دشمن در ابعاد مختلف علیه ایران، انقلاب اسلامی و ملت مبارز ما، مردمی که «نه» به آمریکایی‌ها و «نه» به اروپایی‌ها گفتند و هزینه دادند تا حاکمیت ایران به دست خود ایرانی‌ها باشد و مردم خودشان بر سرنوشت خود حاکم باشند، به خوبی ایستادگی کردند.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس بیان کرد: دشمن آمریکایی ـ اسرائیلی با حمایت سایر کشورها، به‌ویژه کشور‌های حوزه خلیج فارس، با تمام توان نظامی، آخرین تکنولوژی، دانش و برتری‌های نظامی خود وارد این جنگ شد، اما آنچه توانست در مقابل این فشار‌ها مقاومت کند و دوام بیاورد، همین حضور و مشارکت مردم بود.

وی خاطرنشان کرد: مردم نگران تمامیت ارضی کشور خود بودند و به خوبی فهمیدند که دشمن چه اهدافی دارد؛ از جمله تجزیه کشور و ایجاد ناامنی. تجربه افغانستان، عراق، یمن و کشور‌های مختلف پیش روی ماست و مردم می‌دانند که آنها چگونه با مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، رفتار کرده‌اند و چگونه می‌خواهند کشور‌های اسلامی مانند ایران را که با آنها هماهنگ و در اختیار آنها نیست، به جان یکدیگر بیندازند و زمینه خونریزی و ناامنی را فراهم کنند. مردم با وجود مشکلات معیشتی کنار کشور ایستادند

همتی با تأکید بر اینکه مردم با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی، کشور را تنها نگذاشتند، گفت: مردم با تکیه بر همین درک و حضور، در کنار نظام ایستادند؛ باوجود اینکه شاید ده‌ها مشکل اقتصادی و معیشتی داشته باشند، اما آنها را کنار گذاشتند، چون می‌دانند که جنگ است و جنگ دشمن همزمان نظامی، اقتصادی، فرهنگی، رسانه‌ای، سیاسی و بین‌المللی است.

وی ادامه داد: در گذشته شاید دشمن در یک یا دو جبهه با ما می‌جنگید، اما امروز همه این جبهه‌ها را به میدان آورده و جنگ نظامی مستقیم را نیز با حضور خودش آغاز کرده است. با این حال، ملت ما بیش از یک سال است که دوام آورده و توانسته است بایستد و اجازه ندهد کشور از بین برود و دشمن نیز دچار هزینه و شکست‌های روحی، اعتباری در دنیا و حتی شکست‌های نظامی شود.

همتی این وضعیت را نشانه حضور و قدرت مردم دانست و گفت: این قدرت نیرو‌های مسلح ما با تکیه بر ملت و هدایت رهبری است؛ چه رهبر شهید و چه رهبر فعلی که بعد از رهبر شهیدمان سکان هدایت کشور را به دست گرفته‌اند. دولت، نهادها، سازمان‌ها، مجلس و قوه قضاییه نیز در این مسیر نقش دارند، اما اساس و پایه، مردم هستند. آتش‌بس؛ فرصتی برای بازسازی و ارتقای توان دفاعی

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به پذیرش آتش‌بس گفت: ما تا این لحظه در میدان ایستاده‌ایم و وقتی دشمن در میدان جنگ و نبرد کم آورد و درخواست توقف جنگ و آتش‌بس کرد، ما نیز بر اساس دستور اسلامی، اخلاقی و انسانی خود، زمانی که طرف مقابل درخواست توقف جنگ می‌دهد، این توقف را پذیرفتیم.

وی افزود: این فاصله و توقف نبرد فرصت خوبی برای ما ایجاد کرد. درست است که دشمن نیز در این فاصله خود را تجهیز می‌کند، اما ما نیز متقابلاً فرصت پیدا می‌کنیم در ابعاد مختلف توانمندی‌های خود را ارتقا دهیم، سازماندهی کنیم و ضعف‌هایی را که داشته‌ایم کاهش داده و برطرف کنیم.

نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: بنابراین، این فرصت‌های توقف جنگ برای ما نیز فرصت خوبی است و باید لحظه‌به‌لحظه آنها را غنیمت بشماریم و از این فرصت‌ها به بهترین شکل استفاده کنیم. از نظر نظامی و در زمینه عوامل، تجهیزات و امکانات نیز باید از این فرصت برای تقویت توان دفاعی کشور استفاده کنیم.

وی ادامه داد: توقف نبرد فرصت خوبی برای ماست تا خودمان را قوی کنیم، سازماندهی کنیم و نفس جدیدی در مجموعه‌های مختلف خود بدمیم تا اگر دشمن دوباره عملیات جنگی را آغاز کرد، ما نیز متقابلاً قدرت بازدارندگی، ایستادگی و مقاومت در مقابل آن را داشته باشیم؛ بنابراین باید این فرصت‌ها را غنیمت بشماریم، اما هیچ‌گاه به دشمن اعتماد نخواهیم داشت؛ چرا که دشمن در طول تاریخ ثابت کرده است که قابل اعتماد نیست.

همتی گفت: ضمن اینکه به دشمن اعتماد نداریم، قواعد اخلاقی و بین‌المللی را نیز رعایت می‌کنیم. هر جا دشمن توقف دهد، ما نیز توقف می‌کنیم و هر جا دشمن جنگ را شروع کند، ما نیز برای دفاع وارد میدان می‌شویم. دفاع ما دفاع از خانه‌مان است و آنچه دشمن انجام می‌دهد، جنگ و تهاجم به خانه ماست.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس ابراز امیدواری کرد: امیدوارم به همین رویه‌ای که ما اکنون بیش از یک سال است در مقابل جنگ مستقیم دشمن، پایدار، مقاوم و سرافراز ایستاده‌ایم و کشور را در مقابل دشمن محفوظ نگه داشته‌ایم، ادامه دهیم. همین مسئله قدرتی است که دشمن نیز روی آن حساب می‌کند. وی خاطرنشان کرد: امیدواریم دشمن عقلش را به کار بگیرد و دیگر با ملت ما سر به سر نگذارد؛ چرا که هرچه بیشتر با ملت ما مقابله کند، ضرر، زیان و خسارتی که متحمل خواهد شد، به مراتب بیشتر از خسارتی خواهد بود که ممکن است به کشور ما وارد شود.

همتی در پایان با تأکید بر اهمیت وحدت و همدلی گفت: وحدت، همدلی و همراهی بسیار مهم است. قدرت واقعی ما همین‌هاست؛ قدرت واقعی ما ملت است. قدرت واقعی ما تبعیت ملت از رهبری است و قدرت واقعی ما هماهنگی میان نیرو‌های مسلح و ملت است. نیرو‌های مسلح ما از متن مردم هستند و همین مسئله باعث شده است که ملت با تمام وجود از تمامیت ارضی کشور، از حاکمیت و امنیت کشور دفاع کند.


۲ ساعت قبل / خبرگزاری دانشجو

بدهی آمریکا چطور به بالای ۴۰ تریلیون دلار رسید؟

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ آخرین بیانیه روزانه مانده نقدی و بدهی خزانه‌داری، کل بدهی عمومی معوق را در روز سه‌شنبه ۴۰.۰۴۷ تریلیون دلار نشان داد که شامل ۳۲.۲۶۶ تریلیون دلار اوراق بهادار خزانه‌داری در اختیار عموم و ۷.۷۸۲ تریلیون دلار بدهی درون دولتی می‌شود.

بدهی‌های فزاینده، به‌ویژه در دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ که از ژانویه سال گذشته آغاز شد، مدتی است که نگرانی‌هایی را در مورد بحران مالی قریب‌الوقوع ایجاد کرده است و اقتصاددانان نگرانند که ترکیبی سمی از استقراض سنگین، افزایش هزینه‌ها و کاهش مالیات‌ها، بزرگترین اقتصاد جهان را در بحران فرو ببرد.

گروه‌های ناظر بر بودجه هفته‌هاست که عبور از این آستانه را پیش‌بینی می‌کنند. برخی هشدارهای جدی صادر کرده‌اند مبنی بر اینکه یک بحران بدهی تمام‌عیار می‌تواند فوران کند، مگر اینکه قانونگذاران با چشم‌انداز مالی ناپایدار مقابله کنند و مالیات‌ها را افزایش دهند، هزینه‌ها را کاهش دهند، یا هر دو را انجام دهند.

افزایش سریع بدهی آمریکا در حالی رخ می‌دهد که ترامپ از کاهش هزینه‌ها و بهره‌وری به عنوان مشخصه دوره دوم ریاست جمهوری خود حمایت می‌کند و وزارت غیردولتی بهره‌وری دولت (DOGE) از ابتدای سال گذشته بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ هزار شغل فدرال را کاهش داده و کمک‌های جهانی را قطع کرده است.

دفتر بودجه کنگره (CBO) در ماه مه ۲۰۲۳، پیش‌بینی کرد که بدهی آمریکا در سال ۲۰۲۸، به مرز ۴۰ تریلیون دلار خواهد رسید.

مایا مک‌گیناس، رئیس کمیته بودجه فدرال مسئولانه (CRFB)، یک نهاد ناظر بر بودجه، در بیانیه‌ای گفت: «۴۰ تریلیون دلار بدهی فقط در دفاتر کل دولت وجود ندارد، بلکه در سراسر اقتصاد احساس می‌شود و به هر طریقی راه خود را به جیب مردم پیدا می‌کند.»

شبکه الجزیره در گزارشی،  دلیل افزایش بدهی آمریکا و اهمیت آن را بررسی کرده است:

سرعت افزایش بدهی چقدر است؟

بدهی آمریکا در دهه ۲۰۲۰، بسیار سریع‌تر از دهه‌های گذشته در حال رشد است.

کل بدهی که شامل بدهی به دیگران و بدهی دولت به خود می‌شود، از ژانویه ۲۰۱۷ که ترامپ اولین دوره ریاست جمهوری خود را آغاز کرد، دو برابر شده است. بدهی آمریکا در آن زمان ۱۹.۹۵ تریلیون دلار بود.

در طول دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، بدهی عمومی ۷.۸ تریلیون دلار افزایش یافت که بیشتر آن به دلیل هزینه‌های مقابله با بیماری همه‌گیر کووید-۱۹ بود. از زمان بازگشت او به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، میزان بدهی ۳.۸ تریلیون دلار افزایش یافته که در مجموع، در طول دو دوره ریاست جمهوری او تاکنون به ۱۱.۶ تریلیون دلار رسیده است.

در دوران دولت بایدن از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، دولت همچنان در پاسخ به بیماری همه‌گیری کووید به استقراض و هزینه‌های سنگین ادامه داد و در نتیجه، بدهی ۸.۴ تریلیون دلار افزایش یافت.

بدهی آمریکا در ماه مارس امسال به ۳۹ تریلیون دلار رسید و کمتر از پنج ماه طول کشید تا یک تریلیون دلار بدهی اضافی شود.

برای مقایسه، طبق تحلیل کمیته بودجه فدرال مسئولانه، نزدیک به ۲۰۰ سال طول کشید تا کل بدهی آمریکا برای اولین بار در سال ۱۹۸۱ از مرز یک تریلیون دلار عبور کند؛ البته یک تریلیون دلار در سال ۱۹۸۱، با در نظر گرفتن تورم امروز، ۳.۶۷ تریلیون دلار ارزش واقعی خواهد داشت.

دفتر بودجه کنگره تخمین می‌زند که بدهی از ۱۰۱ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۶، به ۱۲۰ درصد در سال ۲۰۳۶ افزایش خواهد یافت. این رقم بسیار بالاتر از رکورد قبلی آمریکا یعنی ۱۰۶ درصد پس از جنگ جهانی دوم است.

چرا بدهی دولت آمریکا در حال افزایش است؟

هزینه‌های بحرانی

در تقریبا دو دهه، دو بحران بزرگ وجود داشته است که در طی آنها دولت‌ها نیاز به قرض گرفتن و افزایش هزینه‌ها داشته‌اند.

رکود اقتصادی ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ اولین بحران بود، در حالی که بحران دوم، همه‌گیری کووید ۱۹ از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ بود که با حدود یک سوم بدهی‌های افزایش یافته از سال ۲۰۱۷ مرتبط است، زیرا قرض گرفتن در دوران ریاست جمهوری ترامپ و جو بایدن تشدید شد.

درآمد مالیاتی بسیار پایین است

تحلیلگران می‌گویند دلیل دیگر افزایش استقراض این است که درآمدهای مالیاتی و سایر درآمدها با هزینه‌ها همخوانی ندارند، به خصوص که آمریکا بیشتر برای تامین بودجه حقوق بازنشستگی و مراقبت‌های بهداشتی برای جمعیت رو به پیری هزینه می‌کند.

کارشناسان می‌گویند دولت‌های دموکرات و جمهوری‌خواه به طور یکسان در مهار هزینه‌ها یا افزایش مالیات برای پر کردن این شکاف شکست خورده‌اند.

آمریکا سالانه حدود ۷ تریلیون دلار هزینه می‌کند که حدود ۶۰ درصد از آن صرف پرداخت‌های اداره تامین اجتماعی (SSA)، بیمه درمانی از جمله مدیکر و مدیکید و مراقبت از کهنه سربازان می‌شود.

درآمدها برای تامین این هزینه‌ها کافی نیست. برای مثال، طبق اعلام وزارت خزانه‌داری، آمریکا در ژوئیه ۳۳۴ میلیارد دلار از مالیات بر درآمد افراد، بیمه اجتماعی، مالیات شرکت‌ها و سایر موارد درآمد داشته است.

با این حال، ۷۶۶ میلیارد دلار، تقریبا دو برابر درآمد، را به تامین اجتماعی، بیمه درمانی، دفاع ملی و پرداخت بهره پرداخت کرده است.

افزایش نرخ بهره

نرخ بهره تا زمان شیوع بیماری همه‌گیر پایین ماند، در آن زمان فدرال رزرو برای مبارزه با تورم نرخ‌ها را افزایش داد.

اکنون، آمریکا سالانه حدود ۱.۱ تریلیون دلار برای پرداخت بدهی خود پرداخت می‌کند که کمی بیشتر از هزینه‌ای است که برای دفاع صرف می‌کند. در ۱۰ ماه اول سال بودجه ۲۰۲۶، هزینه‌های بهره از هزینه‌های بیمه درمانی نیز پیشی گرفته و اکنون پس از حقوق بازنشستگی، دومین بخش بزرگ هزینه‌ها است. طبق داده‌های گروه تحلیلی USA Facts، سالانه بین ۱.۸ تا ۲ تریلیون دلار برای مزایای بازنشستگی فدرال - تامین اجتماعی - و حقوق بازنشستگی عمومی ایالتی یا محلی هزینه می‌شود.

ترامپ چه کاهش مالیاتی را معرفی کرده است؟

با وجود این افزایش هزینه‌ها، ترامپ کاهش‌های مالیاتی عمیقی را برای کسب و کارها اجرا کرده است که با قانون کاهش مالیات و کسب و کارهای سال ۲۰۱۷ در دوره اول ریاست جمهوری او آغاز شد و نرخ مالیات شرکت‌ها را از ۳۵ درصد، به ۲۱ درصد کاهش داد.

او این کار را در سال ۲۰۲۵ با «قانون یک لایحه زیبا» خود دنبال کرد و قانون سال ۲۰۱۷ را برای همیشه تثبیت کرد. اگرچه این لایحه هزینه‌های مدیکید را نیز ۱۲ درصد کاهش داد، اما سقف بدهی را تقریبا ۵ تریلیون دلار افزایش داد تا این امکان را فراهم کند.

در حال حاضر، مالیات بر درآمد افراد تقریبا نیمی از درآمدهای فدرال را تشکیل می‌دهد، در حالی که تنها ۹ درصد از مالیات بر درآمد شرکت‌ها را تشکیل می‌دهد.

در فاصله بین دو دوره ریاست جمهوری ترامپ، دولت بایدن نیز هزینه‌های زیادی را برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و یارانه‌های انرژی پاک صرف کرد.

آمریکا به چه کسی بدهکار است؟

طبق داده‌های خزانه‌داری، بدهی عمومی قرض گرفته شده از سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی ۸۰ درصد - تقریبا ۳۲ تریلیون دلار - از بدهی ناخالص را تشکیل می‌دهد.

طبق تحلیل بنیاد پیتر جی پترسون، حدود ۲۱ تریلیون دلار از این بدهی عمومی در داخل کشور، به طلبکاران مختلفی از جمله فدرال رزرو (۴.۵۲۸ تریلیون دلار) مربوط است که اوراق بهادار خزانه‌داری را برای تاثیرگذاری بر نرخ بهره فدرال و مدیریت عرضه پول، خرید و فروش می‌کند.

سایر طلبکاران شامل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک (۵.۱۹۵ تریلیون دلار)، صندوق‌های بازنشستگی (۱.۱۳۵ تریلیون دلار)، دولت‌های ایالتی و محلی (۱.۶۳۶ تریلیون دلار)، بانک‌های تجاری و موسسات سپرده‌گذاری (۲.۰۸۳ تریلیون دلار) و سایر وام‌دهندگان شرکتی و انفرادی (۶.۶۶۰ تریلیون دلار) هستند.

در سطح بین‌المللی، آمریکا به چندین کشور و سرمایه‌گذاران خصوصی بدهکار است. در سال ۱۹۷۰، کل دارندگان بدهی خارجی ۵ درصد از بدهی ناخالص را تشکیل می‌دادند، اما تا سال ۲۰۲۵، این رقم به ۳۲ درصد رسید. این بدان معناست که در حالی که آنها به تقویت فعالیت اقتصادی آمریکا کمک می‌کنند، بیشتر درآمد این کشور به صورت پرداخت بهره به خارج از کشور می‌رود.

تا سال ۲۰۲۵، آمریکا به ژاپن ۱.۲۰۳ تریلیون دلار، انگلیس (۸۸۹ میلیارد دلار)، چین (۶۸۳ میلیارد دلار) و همچنین بیش از ۳۰ نهاد دیگر بدهکار بود.

به طور جداگانه، ۲۰ درصد دیگر از بدهی ناخالص ملی - حدود ۸ تریلیون دلار - بدهی درون دولتی است و بنابراین بر کل امور مالی تاثیری ندارد.

افزایش بدهی برای اقتصاد آمریکا چه معنایی دارد؟

تحلیلگران می‌گویند که افزایش بدهی می‌تواند به طور بالقوه یک بحران اقتصادی برای ایالات متحده ایجاد کند، به عنوان مثال، به شکل تورم شدید یا نرخ بهره بالاتر، اگر کنترل نشود.

با افزایش بدهی، خطر فزاینده‌ای وجود دارد که سرمایه‌گذاری خصوصی به دلیل نگرانی‌های ایمنی کاهش یابد و در نتیجه، رشد اقتصادی می‌تواند کند شود.

تحلیلگران می‌گویند که قانونگذاران در نهایت ممکن است مجبور شوند با اقدامات ریاضتی دردناکی مانند مالیات‌های بالاتر واکنش نشان دهند. برنامه‌های تامین اجتماعی نیز می‌توانند در معرض خطر باشند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که حل این مشکل می‌تواند سال‌ها طول بکشد و عواقب آن می‌تواند بین نسلی باشد، به طوری که جوانان مجبور شوند سال‌های زیادی هزینه بیشتری بپردازند.


۳ ساعت قبل / سایت مشرق

پولیتیکو: جنگ اقتصادی کارساز نیست/ ایران پرچم تسلیم را بالا نمی‌برد

به گزارش مشرق، در حالی که با پایان به‌اصطلاح مهلت ۶۰ روزه تعیین‌شده در مذاکرات اسلام‌آباد، تحلیل‌های متعددی در رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و نیز منابع صهیونیستی در مورد سناریوهای مرحله جدید و محدودیت‌های گزینه‌های آمریکا ارائه می‌شود، محافل آمریکایی تاکید دارند که استراتژی دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور، برای خفه کردن اقتصاد ایران از طریق تحریم‌ها و محاصره دریایی با آزمون دشواری روبرو است، زیرا تهران همچنان در موضع خود ثابت قدم است و حاضر است به جای پذیرش شرایط آمریکا، بارهای اقتصادی قابل توجهی را تحمل کند.

در این زمینه مجله آمریکایی پولیتیکو، در گزارشی با استناد به مقامات سابق دولت ترامپ، سفرای آمریکا و کارشناسان منطقه اعلام کرد که تردیدهای زیادی درباره جنگ اقتصادی وعده داده شده توسط آمریکا علیه ایران وجود دارد و اسکات بیسنت، وزیر خزانه داری، مدعی بود که این جنگ با جنگ‌های قبلی متفاوت خواهد بود، اما به نظر می‌رسد که اینگونه نیست.

ایران پرچم سفید را بالا نخواهد برد

پولیتیکو در این مقاله به بررسی مخمصه ترامپ در جنگ با ایران و دلایل عدم تسلیم کشورمان در برابر فشارهای آمریکا پرداخته و نوشت: دونالد ترامپ منتظر است تا ایران در نتیجه جنگ اقتصادی پرچم سفید را بالا ببرد، اما به نظر می‌رسد تهران آماده است تا بیشتر منتظر بماند و از خواسته‌های او برای لغو هزینه‌های اعمال شده بر کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند یا سایر خواسته‌هایی که ترامپ می‌خواهد برای پایان دادن به درگیری به آنها دست یابد، پیروی نخواهد کرد.

بر اساس این گزارش، جیمز جفری، سفیر سابق آمریکا که در سه دولت، از جمله دولت اول ترامپ، خدمت کرده است، در این زمینه گفت: این یک جنگ فرسایشی است و من مطمئنم که وزارت خزانه‌داری در حال انجام اصلاحات جزئی در اینجا و آنجا برای بستن روزنه‌ها یا گسترش تحریم‌ها است. اما باور اینکه پس از ۲۰ سال تحریم‌های ایالات متحده و تجربه ایران در دور زدن آنها، اتفاق قاطعی رخ دهد، دشوار است.

این رسانه آمریکایی تصریح کرد: در این میان دولت ترامپ در بحبوحه یک جنگ نامحبوب که قیمت نفت را به نزدیک ۹۰ دلار در هر بشکه رسانده و به افزایش هزینه‌های استقراض بلندمدت به بالاترین سطح خود در تقریباً دو دهه گذشته کمک کرده است، با انتخابات میان‌دوره‌ای مهمی روبرو است، آن هم در زمانی که امیدها برای توافق صلح در حال کمرنگ شدن است.

پولیتیکو افزود که در مقابل، رهبران ایران این درگیری را حیاتی می‌دانند، که به تهران توجیهی برای تحمل سختی‌های اقتصادی عظیم به جای تسلیم شدن می‌دهد، به ویژه با توجه به تورم بالای مداوم در ایالات متحده و قیمت پایین اوراق قرضه خزانه‌داری. بازده اوراق قرضه ۳۰ ساله خزانه‌داری ایالات متحده، شاخصی که ترامپ مدت‌هاست به آن علاقه زیادی دارد، روز سه‌شنبه به بالاترین سطح خود از قبل از بحران مالی جهانی رسید.

در ادامه این گزارش آمده است که افزایش بازده به بالاترین حد خود در تقریباً دو دهه گذشته صرفاً به جنگ شش ماهه مربوط نمی‌شود. کمبود سوخت جهانی و بی‌ثباتی عمومی نیز در بالا نگه داشتن قیمت انرژی برای مدت طولانی نقش داشته و خطر تورم پایدار را افزایش داده است. این امر، خطرات بازارهای اوراق قرضه جهانی را که مدت‌هاست تحت تأثیر منفی شوک‌های مربوط به موضع‌گیری‌های متناقض ترامپ قرار گرفته‌اند، افزایش داده است.

مقاومت ایران، آمریکایی‌ها را درباره اثربخشی جنگ اقتصادی دچار تردید کرده است

پولیتیکو خاطرنشان کرد که در این زمینه، مقاومت عجیب ایران یکی از دلایلی است که موجب شده برخی از مقامات سابق دولت آمریکا تردید داشته باشند که محاصره دریایی هر اندازه هم بزرگ باشد یا هر استراتژی جدیدی که آمریکا در سطح تحریم‌ها رونمایی کند، برای تغییر محاسبات ایران کافی باشد.

بر اساس این یادداشت، یک مقام سابق دولت ترامپ که نخواست نامش فاش شود، گفت: «من فکر می‌کنم فشار اقتصادی باید به روش‌های جدیدی اعمال شود که هنوز ندیده‌ایم و تاکنون هیچ یک از روش‌ها برای تسلیم کردن ایران کارساز نبوده است». دولت آمریکا هنوز اقدامات اضافی که قصد انجام آن را دارد اعلام نکرده است، اما گزینه‌های موجود شامل هدف قرار دادن بانک‌های بزرگ چینی که تجارت نفت ایران را تسهیل می‌کنند، گسترش تحریم‌های ثانویه بر کشورهایی که با ایران تجارت می‌کنند و مصادره دارایی‌های ایران به جای صرفا مسدود کردن آنها است.

رسانه مذکور آمریکایی ادامه داد: در این راستا مقامات ایرانی علناً تلاش‌های ایالات متحده برای مطیع کردن آنها با تحریم‌ها را به سخره گرفته‌اند. محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، روز سه‌شنبه در پلتفرم X نوشت: «آمریکایی‌ها فکر می‌کنند که اعمال فشار بر ایران به امتیازاتی منجر می‌شود که هرگز بخشی از توافق نبوده‌اند. بسنت و پیت هگست برای این کار مناسب نیستند و منتظر این نباشید که این دلقک‌ها گندی را که شما به پا کرده‌اید، درست کنند».

در ادامه این گزارش آمده است که در شش ماه پس از آغاز جنگ علیه ایران، ترامپ مجموعه‌ای از تاکتیک‌های فشار را برای خفه کردن اقتصاد ایران به کار گرفته است، از جمله جلوگیری از فروش مهمترین صادرات ایران، یعنی نفت، از طریق محاصره دریایی مداوم بنادر ایران. دولت ایالات متحده همچنین تحریم‌هایی را علیه خریداران خارجی نفت ایران اعمال کرده، ناوگان کشتیرانی غیررسمی که نفت را حمل می‌کند را هدف قرار داده و تلاش کرده است تا ایران را از شبکه‌های مالی که برای انتقال وجوه استفاده می‌کند، قطع کند.

مجله پولیتیکو در ادامه تاکید کرد که با این حال، افرادی که در مذاکرات قبلی با ایران کار کرده‌اند، می‌گویند این میزان فشار برای وادار کردن این کشور به تسلیم به خصوص ۶ ماه بعد از حملات گسترده علیه آن به هیچ وجه کافی نیست و هیچ نقطه شکستی برای ایران وجود ندارد.




 آغاز رقابت بیش از ۴۶۳ هزار داوطلب در دومین روز کنکور
۱۶ دقیقه قبل / سایت تابناک

آغاز رقابت بیش از ۴۶۳ هزار داوطلب در دومین روز کنکور

رقابت بیش از ۴۶۳ هزار داوطلب در دو گروه علوم انسانی و ریاضی و فنی در دومین و آخرین روز کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد.

 نقد محترمانه سید محمد خاتمی در صداوسیما را ببینید
۲ ساعت قبل / سایت تابناک

نقد محترمانه سید محمد خاتمی در صداوسیما را ببینید

پس از سخنان سید محمد خاتمی در حمات از تفاهمنامه اسلام آباد و حمایت قاطع او از مسعود پزشکیان، صداوسیما ضمن به کار بردن تعابیر

 تغییر تاکتیک ایران در جنگ با آمریکا؛  ترامپ دیگر برنمی گردد  |  ترامپ در تله افتاده و  چاره‌ای جز پذیرش شروط تهران  ندارد!
۳ ساعت قبل / خبرگزاری همشهری‌آنلاین

تغییر تاکتیک ایران در جنگ با آمریکا؛ ترامپ دیگر برنمی گردد | ترامپ در تله افتاده و چاره‌ای جز پذیرش شروط تهران ندارد!

جان مرشایمر، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه شیکاگو، با اشاره به تغییر رویکرد ایران در برابر آمریکا و افزایش توانمندی‌های نظامی تهران، تأکید کرد که واشنگتن دیگر نمی‌تواند با اتکا به تهدید و حملات نظامی، ایران را وادار به تسلیم کند.

 زمان واریز معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی در سال 1405 مشخص شد
۷ ساعت قبل / سایت اقتصادنیوز

زمان واریز معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی در سال 1405 مشخص شد

اقتصادنیوز: نمایندگان مجلس از پرداخت معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی به همراه مطالبات همسان سازی از دهم شهریور خبر دادند.

 ویدئو | صدوهفتادوسه شب حضور حماسی مردم مشهد در خیابان | راه آقای شهید ایران را ادامه خواهیم داد (۲۹ مرداد ۱۴۰۵)
۸ ساعت قبل / سایت شهرآرانیوز

ویدئو | صدوهفتادوسه شب حضور حماسی مردم مشهد در خیابان | راه آقای شهید ایران را ادامه خواهیم داد (۲۹ مرداد ۱۴۰۵)

مردم مشهد همراه با دیگر شهر‌ها ۱۷۳ شب است که خیابان را رها نکرده‌اند. خیابانی که سنگر مهمی در برابر دشمن سفاک آمریکایی و صهیونی است. خیابانی که طومار توطئه‌های دشمنان ایران را در هم پیچیده است.

 سازمان لیگ: دیدار تراکتور و پرسپولیس بدون تماشاگر برگزار می‌شود
۸ ساعت قبل / سایت اعتماد آنلاین

سازمان لیگ: دیدار تراکتور و پرسپولیس بدون تماشاگر برگزار می‌شود

دیدار دو تیم تراکتور تبریز و پرسپولیس در هفته سوم لیگ برتر بدون تماشاگر است.