پایان خودارجاعی؛ آغاز پزشکی خانواده | معاون وزیر بهداشت: تا زمانی که مسئولان از خدمات دولتی استفاده نکنند، طرح موفق نمی‌شود

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ شاید یک دندان پوسیده را بشود ترمیم کرد ولی درمان همین دندان اگر پشت گوش انداخته شود، کار را به عصب‌کشی، روکش یا حتی کشیدن دندان می‌رساند که هزینه‌های بیشتری هم دارد. مسئله اصلی بیماران نیز امروز از همین مرحله اول شروع می‌شود؛ یعنی هزینه درمان، بیمار را به عقب انداختن مراجعه وامی‌دارد.

به گزارش فرارو، در سوی دیگر ماجرا هم کلینیک‌های دندانپزشکی از کاهش مراجعه، تغییر نوع درمان‌های درخواستی، افزایش هزینه مواد و تجهیزات و دشوارتر شدن اداره کلینیک گله دارند. هرچند پیش از این نیز وضعیت ساده‌ نبود. طبق پروفایل سلامت دهان ایران در سازمان جهانی بهداشت (۲۰۱۹) ۳۳.۶ درصد افراد پنج سال به بالا با پوسیدگی درمان‌نشده دندان‌های دائمی مواجه بوده‌اند. این رقم برای بیماری شدید لثه در افراد بالای ۱۵ سال ۱۸ درصد و برای بی‌دندانی در افراد بالای ۲۰ سال ۶.۹ درصد گزارش شده است. دندانپزشکی، اولویت آخر مردم

رعنا پاک‌سرشت، مدیر یک کلینیک دندانپزشکی در محدوده نارمک تهران به فرارو می‌گوید: «تعداد مراجعه‌کنندگان کلینیک نسبت به دو یا سه سال گذشته کاهش پیدا کرده.» به گفته او، «بسیاری از بیماران دیگر برای چکاپ‌های دوره‌ای مراجعه نمی‌کنند و تا زمانی که مشکل جدی برایشان ایجاد نشود، سراغ دندانپزشک نمی‌آیند.»

این تاخیر گاهی هزینه درمان را هم بیشتر می‌کند. به گفته پاک‌سرشت، «بیماری که برای یک دندان نیاز به پرکردگی دارد، ممکن است آن‌قدر درمان را عقب بیندازد که پوسیدگی به عصب برسد و در نهایت به درمان پیچیده‌تر و گران‌تری نیاز پیدا کند.»

نرخ برخی مراکز برای سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد هزینه ترمیم یک دندان، بسته به نوع ماده و تعداد سطوح از حدود ۴ میلیون تومان برای ترمیم آمالگام شروع می‌شود و برای ترمیم کامپوزیت تا حدود ۷.۵ میلیون تومان می‌رسد. البته نرخ ثابتی وجود ندارد و هر کلینیک‌ بسته به نوع درمان و مواد مصرفی رقم متفاوتی را اعلام می‌کند. از ایمپلنت تا کشیدن دندان

مدیر یک کلینیک دندانپزشکی در محدوده میرداماد تهران هم کاهش مراجعه را شدیدتر توصیف می‌کند. او می‌گوید تعداد مراجعان کلینیکش «تقریبا به یک‌سوم» رسیده است. به گفته او، «تغییر رفتار بیماران در نوع درمان درخواستی نیز قابل مشاهده است.»

او به فرارو می‌گوید: «در برخی کلینیک‌ها، به‌خصوص در مناطق پایین‌تر، کشیدن دندان بیشتر شده. بیمارانی که تا یکی دو سال قبل راحت‌تر برای ایمپلنت تصمیم می‌گرفتند، حالا با شک و تردید این درمان را انتخاب می‌کنند.»

هزینه ایمپلنت فاصله زیادی با یک درمان ساده دارد. قیمت‌ مراکز مختلف در سال ۱۴۰۵، بسته به برند و نوع روکش متفاوت است. یک مرکز قیمت ایمپلنت با روکش را از حدود ۲۸ تا ۳۰ میلیون تومان برای گزینه‌های اقتصادی و بالای ۴۰ میلیون تومان برای برندهای گران‌تر اعلام کرده، در حالی که در مرکزی دیگر، هزینه ایمپلنت با روکش از ۴۴ تا ۱۰۸ میلیون تومان برآورد شده است.

مدیر کلینیک میرداماد از یک نگرانی دیگر هم نام می‌برد: «بیمار نمی‌داند درمانی که امروز شروع کرده، چند ماه بعد چقدر برایش تمام خواهد شد. ممکن است برای ایمپلنت قیمت اولیه به بیمار اعلام شود اما اگر مرحله بعدی درمان شش ماه بعد انجام شود، قیمت قطعات و مواد نیز تغییر می‌کند. به همین دلیل، برخی بیماران حتی از پزشک درباره قیمت نهایی و امکان افزایش آن در طول درمان هم تضمین می‌خواهند.» افزایش هزینه مواد مصرفی دندانپزشکی

با این همه، فشار اقتصادی فقط روی بیمار نیست. پشت هر درمان، مجموعه‌ای از مواد مصرفی قرار گرفته که قیمتشان مستقیما روی هزینه‌های کلینیک اثر می‌گذارد. پاک‌سرشت از کامپوزیت، دستکش، وسایل یک‌بارمصرف، روغن توربین، فایل و مواد پانسمان به‌عنوان بخشی از اقلام مصرفی کلینیک نام می‌برد. او برای نمونه به قیمت هر بسته دستکش لاتکس اشاره می‌کند که سال گذشته حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان بود و حالا به حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تومان رسیده است.

بنابراین، مواد مصرفی نسبت به گذشته سهم سنگین‌تری در هزینه‌های کلینیک پیدا کرده‌ که اثر خود را در فیش پرداختی بیمار نشان می‌دهد. مدیر میرداماد هم معتقد است افزایش نرخ ارز و دشوار شدن مسیر واردات نیز بر این هزینه‌ها اثر گذاشته: «بخشی از مواد و تجهیزات پیش‌تر از مسیر دبی و بنادر جنوبی وارد می‌شدند و حالا مسیر ورود برخی کالاها تغییر کرده.»

او همچنین اضافه می‌کند: «ما برای اطمینان از اصالت مواد خریدمان را از تعاونی انجمن دندانپزشکان عمومی ایران انجام می‌دادیم ولی اکنون مواد خارجی بسیار محدودتر از گذشته عرضه می‌شود.» کیفیت مواد؛ خط قرمز یا انتخاب اقتصادی؟

در چنین شرایطی، انتخاب برند مواد اولیه برای کلینیک‌ها تبدیل به یک تصمیم اقتصادی شده. پاک‌سرشت در کلینیک تحت مدیریت خود تلاش می‌کند از برندهای شناخته‌شده استفاده کند. در مورد کامپوزیت نیز برندهایی مانند FGM، Vittra و Opallis کاربرد دارند. او تاکنون حاضر نشده‌ برای پایین آوردن هزینه‌ها سراغ برندهای متفرقه برود، هرچند افزایش قیمت مواد آنها را ناچار کرده بخشی از هزینه را در قیمت خدمات لحاظ کنند.

مدیر کلینیک میرداماد اما می‌گوید: «انتخاب برند تا حدی تابع قدرت پرداخت بیماران است. مثلا کلینیک‌هایی که در مناطق کم‌برخوردارتر هستند، نمی‌توانند به همان اندازه از مواد گران‌قیمت استفاده کنند، چون باید هزینه‌های کلینیک را نیز تامین کنند.»

البته هر دو مدیر درباره کیفیت کارشان نگرانند. به اعتقاد پاک‌سرشت، کیفیت برخی اقلام یک‌بارمصرف داخلی افت پیدا کرده، در حالی که قیمت همان‌ها بالا رفته. او به مواد خارجی نیز اشاره می‌کند که کیفیتشان تغییر نکرده اما حجم ماده در بعضی بسته‌بندی‌ها کمتر شده. تعمیر یونیت هم دیگر ارزان نیست

بخش دیگری از هزینه‌ای که بیمار نمی‌بیند، تجهیزات کلینیک است؛ یونیت، توربین، پمپ، دستگاه رادیوگرافی، تجهیزات استریلیزاسیون و تجهیزات دیجیتال، هزینه تعمیر و نگهداری بالایی دارند. پاک‌سرشت می‌گوید: «گاهی کلینیک مجبور است هر دو یا سه ماه یک‌بار بعضی تجهیزات را تعمیر یا تعویض کند. حتی هزینه رفت‌وآمد تعمیرکار نیز افزایش یافته.»

مدیر کلینیک میرداماد نیز معتقد است: «کیفیت برخی ابزارهای وارداتی کاهش پیدا کرده و به همین دلیل نیاز بیشتری به تعمیر دارند.»

در کنار این موارد، حقوق پزشکان، دستیاران و منشی‌ها، بیمه کارکنان، مالیات، آب و برق و گاز و در بسیاری از مراکز اجاره هم وجود دارد. کلینیک‌ها میان افزایش هزینه‌ها و کاهش بیماران

مدیر کلینیک میرداماد می‌گوید: «مشکل اصلی برای مدیران کلینیک این است که هزینه‌ها بالا رفته ولی نمی‌توان قیمت خدمات را به همان سرعت افزایش داد. چون قدرت پرداخت بیماران محدود است.»

از طرف دیگر، بسیاری از هزینه‌ها ثابت‌اند. به گفته او، «نمی‌شود چون تعداد بیماران کاهش پیدا کرده، نیروهای باتجربه را کنار گذاشت. پیدا کردن مجدد پزشک، دستیار و نیروی متخصص باتجربه آسان نیست.»

اما پاک‌سرشت در نهایت مجبور شده از تعداد پزشکان و دستیاران خود بکاهد تا مجبور به تعطیلی کسب‌وکارش نشود. او هشدار می‌دهد که اگر شرایط به همین منوال پیش رود، حتی احتمال تعطیلی این مرکز وجود دارد. تعویق درمان = افزایش هزینه‌ها

شاید مسئله را بشود در همین چرخه خلاصه کرد: بیمار بخاطر هزینه، درمان را عقب می‌اندازد. درمان دیرتر انجام می‌شود. هزینه آن بالا می‌رود و در نهایت ممکن است گزینه‌های پیش روی بیمار محدودتر شود.

در همین راستا، سازمان جهانی بهداشت تاکید کرده که بیماری‌های دهان، با وجود آنکه بخش عمده‌شان قابل پیشگیری و درمانند، همچنان بار اقتصادی و درمانی سنگینی ایجاد می‌کنند و دسترسی و توان پرداخت، از عوامل مهم در نابرابری سلامت دهان هستند؛ در ایران هم عدد ۳۳.۶ درصدی پوسیدگی درمان‌نشده دندان‌های دائمی، ۱۸ درصد بیماری شدید لثه و ۶.۹ درصد بی‌دندانی نشان می‌دهد این مسئله از گذشته هم غیرقابل اغماض بوده است.

به این ترتیب، گرانی دندانپزشکی همان دلیلی است که هر روز فاصله هزینه درمان و توان پرداخت بیمار را بیشتر می‌کند. فاصله‌ای که اگر پر نشود، مخاطرات مزمن‌تری برای سلامت عمومی دهان در انتظار دارد.

نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر سید سجاد رضوی شامگاه پنجشنبه در آیین روز پزشک در اردبیل اظهار کرد: وقتی بحث پزشک و پزشکی به میان می‌آید، تقدس و احترامی مطرح می‌شود که مسئولیت جامعه پزشکی را بیشتر می‌کند که بیش از پیش به مردم خدمت نماید.

وی با اشاره به اینکه تحصیل در رشته پزشکی هفت سال و ورود پزشکان به بازار کار دست‌کم ۱۰ سال طول می‌کشد، افزود: دانشجویان پزشکی پس از تحصیل مجبور به خدمت در مناطق محروم هستند و هنگام ورود به بازار کار نیز با هزینه معاینه کمتر از تراز واقعی روبرو می‌شوند و بر همین اساس باید مراقب جوانانی که تازه می‌خواهند پا به این عرصه بگذارند، باشیم و از آنها حمایت کنیم.

معاون درمان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بیان کرد: این مسایل پزشکان و بیماران را از نظر مالی روبه‌روی هم قرار می‌دهد و باید بیمه‌ها تقویت شوند تا هزینه‌ها را پرداخت کنند.

وی با اشاره به پایین بودن سطح پرداختی‌ها به پزشکان طرحی، تصریح کرد: مردم ساکن نقاط محروم در معیشت هم با مشکل روبرو هستند و به طور طبیعی پولی ندارند که برای درمان کنار بگذارند، از همین رو باید بیمه‌ها را تقویت کنیم و البته دولت هم با همراهی مجلس تلاش دارد تا مبلغی برای پزشکان جوان در نظر بگیرد که در شان آنها باشد.

رضوی با اشاره به ناامیدی، مهاجرت و اشتغال در حرفه‌های دیگر به عنوان مسائل مبتلابه بخشی از دانش‌آموختگان رشته‌ پزشکی، عنوان کرد: قدر پزشکان را می‌دانیم و تلاش می‌کنیم تا مردم در زمان بیماری دچار مشکل مالی نشوند و پزشکان و مردم برای مسائل مالی روبروی هم قرار نگیرند.

وی ادامه داد: در حالی که یکی از مسائل جامعه ما سالمندی است، کشورهای همسایه به شدت دنبال افزایش جمعیت هستند و اگر شرایط به همین منوال پیش‌ برود، جمعیت ایران به حدود ۳۵ میلیون نفر کاهش می‌یابد که بیشتر آنها سالمند خواهند بود و جمعیت کشورهای اطراف به ۱۲۰ تا ۴۰۰ میلیون نفر می‌رسد ‌که بیشتر جوان و تحصیل‌کرده خواهند بود.

معاون درمان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: این شرایط با دستور و شیوه‌نامه درست نمی‌شود و باید با برنامه‌ریزی تلاش کنیم تا دختران و پسران‌مان را که بسیار ارزشمند هستند، نگهداری کنیم و از آنها حمایت‌های روحی، عاطفی و مادی داشته باشیم تا بیشتر به ازدواج و فرزندآوری روی بیاورند.

وی افزود: از جامعه پزشکی که سال گذشته با وجود جنگ و حوادثی که داشتیم، صبور و غیرتمند مسائل را پشت سر گذاشت باید تشکر کرد تا مشکلی در حوزه سلامت نداشته باشیم و وزارت بهداشت نیز تلاش کرد تا کمبودهای لوازم، تجهیزات و دارو را با کمک دولت جبران کند.

رضوی بیان کرد: کادر درمان در شهرهایی که جنگ داشتیم نیز در نقاطی که به دلیل دوری از جنگ با حجم زیادی از مسافر روبه‌رو بودند، شبانه‌روزی در حال خدمات‌رسانی به مجروحان و بیماران بودند و دولت نیز با وجود تغییر نرخ ارز در کشور در پی جنگ و تحریم تلاش کرد تا با تجهیز استان‌های کم‌برخوردار، تمرکز زدایی کند تا بیماران مجبور نباشند برای درمان به مرکز کشور مراجعه کنند؛ زیرا در گذشته هزینه رفت و آمد، اقامت و خوراک زیاد نبود اما الان هزینه زیادی دارد و از همین رو تمام تلاش خود را می‌کنیم تا توجه به مناطق محروم بیشتر شود.

وی همچنین به اجرای آزمایشی برنامه پزشک خانواده در مشگین‌شهر اشاره کرد و افزود: ابتدا قرار بود برنامه در کل کشور اجرا شود اما در نهایت قرار شد به صورت مرحله‌ای و با توجه به منابع مالی و نیروی انسانی با آرامش به اجرا درآید و از همین رو ابتدا در چهار شهر اجرا شد و الان در ۶۴ شهر از جمله مشگین‌شهر در حال اجرا است.

معاون درمان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار کرد: برنامه نظام ارجاع و پزشک خانواده تنها راه عدالت در نظام سلامت و دسترسی عادلانه مردم به خدمات درمانی است که در حال حاضر در بیش از ۱۰۰ کشور اجرا می‌شود و اردبیل نیز با توجهی که مسئولان استان به اجرای آن دارند، یکی از استان‌های الگو خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه اردبیل مفاخر علمی، ورزشی و فرهنگی بسیاری دارد، گفت: ما بر شانه‌های این مفاخر بزرگ می‌شویم و باید قدردان آنها و زحمت‌هایشان باشیم؛ چرا که اگر چنین مفاخری وجود نداشتند، استان و کشوری با این مشخصات نداشتیم. بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال تجهیزات پزشکی به مرکزهای درمانی اردبیل اختصاص یافت

رییس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل نیز گفت: دانشگاه امسال در طرحی نو با اجرای مصوبه‌های داخلی و شورای راهبردی نخبگان استان جمعی از پیشکسوتان طب و از جمله مرحوم علی مناف‌زاده را مورد تجلیل قرار می‌دهد.

دکتر بهزاد داورنیا افزود: عهد طبیب عهدی بین انسان با انسان است که در سخت‌ترین شرایط فردی جان خود را فرد متعهد دیگری می‌سپارد و از جمله آنها می‌توان به مرحوم مناف‌زاده و بسیاری از بزرگان حاضر اشاره کرد که در فداکاری و اخلاق امروز زبانزد عام و خاص هستند.

وی بیان کرد: باید در برابر این پزشکان سر تعظیم و سجده شکر بجا آوریم که در شرایط دشواری که بر ملک و ملت می‌گذرد، به مردم خدمت می‌کنند و عهدی که بر عهده داریم را به آیندگان بسپاریم.

رییس دانشگاه علوم پزشکی اضافه کرد: زمانی که طبابت آغاز شد، بسیاری از امکانات کنونی نبود و پزشکان با دانش، تعهد، وجدان و عشق به بیمار خدمات‌رسانی می‌کردند و امروز با وجود همه پیشرفت‌های فناورانه و تجهیزاتی که در طب نوین شاهدیم، تنها چیزی که جایگزین نشده، رابطه پزشک با بیمار است.

وی با اشاره به اهمیت برخورد پزشک با بیمار و انتقال امید، تصمیم‌گیری در شرایط سخت و حفظ کرامت انسان‌ها در کنار حفظ حیات، عنوان کرد: جوانان در دوره خاصی از پزشکی رشد کردند که با گذشته تفاوت دارد و ما باید پلی بین نسل‌ها برقرار کنیم و امیدوارم دانشگاه و جامعه پزشکی قدر سرمایه انسانی خود را بداند.

داورنیا همچنین به خدمات صورت گرفته از سوی دولت چهاردهم اشاره داشت و تشریح کرد: در یک سال گذشته با مساعدت معاونت درمان وزارت بهداشت بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال تجهیزات پزشکی به مرکزهای درمانی استان اردبیل اختصاص یافته است. پزشکان استان اردبیل در کشور زبانزد هستند

نماینده مردم شهرستان مشگین‌شهر در مجلس شورای اسلامی در ادامه با بیان اینکه پزشکان استان اردبیل در کشور زبانزد هستند، اظهار کرد: همه از پزشکان تا نیروهای مسلح دست به دست هم دادند تا ایران را پیش ببرند و در جنگ اخیر هم نشان دادند، چنان که این کشور تاکنون جلوی کشوری سر خم نکرده است، از این پس نیز جلوی کشوری خم نخواهد شد.

بابک رضازاده اضافه کرد: پزشکان در این میان زحمت زیادی کشیده‌اند و همیشه در خدمت محرومان بوده‌اند و در همین جنگ اخیر اگر مردم و دولت باهم همراه نبودند، شرایط سخت می‌شد اما در آن شرایط پرتلاطم و با وجود تحریم‌ها توانستیم خود را آماده نگه داریم.

وی با اشاره به پیروزی در جنگ تحمیلی و قدردانی از تلاش‌های دولت چهاردهم برای مدیریت کشور، عنوان کرد: امیدواریم همچنان این وفاق را نگه داریم.

همچنین رییس نظام پزشکی اردبیل در این آیین با تبریک روز پزشک گفت: جامعه پزشکی این استان همیشه مفتخر به خدمت به مردم بوده و از دوره پیش از انقلاب تا جنگ تحمیلی اخیر هیچ‌گاه از خدمت‌رسانی کوتاهی نکرده است.

دکتر منصور جعفری نمین با تاکید بر اینکه کیفیت خدمت‌رسانی خط قرمز جامعه پزشکی است، افزود: خوشبختانه اردبیل چه در تشخیص، چه عمل جراحی و چه درمان یکی از قطب‌های پزشکی کشور است.

تجلیل ۱۹ نفر از مفاخر و خیرین جامعه پزشکی، رونمایی از سردیس مرحوم دکتر علی مناف‌زاده و افتتاح نمایشگاه اسناد تاریخی طب استان و اثرهای هنری پزشکان نامدار اردبیلی از دیگر بخش‌های این مراسم بود که با عنوان عهد طبیب برگزار شد.

اول شهریور، سالروز ولادت ابوعلی سینا در گاه‌شمار رسمی با عنوان روز پزشک نام‌گذاری شده است.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اردبیل در سال ۱۳۷۲ آغاز به کار کرد و در حال حاضر هفت دانشکده تخصصی، ۱۳ بیمارستان دولتی، پنج بیمارستان خصوصی و بیش از ۲۶۰ داروخانه به عنوان زیر مجموعه آن در حال خدمات‌رسانی به مردم استان هستند.

استان اردبیل با ۱۲ شهرستان و جمعیت افزون بر یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در شمال‌ غربی ایران همجوار با استان‌های آذربایجان‌شرقی، گیلان، زنجان و در همسایگی کشور جمهوری آذربایجان واقع شده است.

در دنیای مدرن که انسان‌ها به طور مداوم در معرض محرک‌های صوتی قرار دارند — از صدای ترافیک گرفته تا آلارم گوشی‌های هوشمند و گفت‌وگوهای بی‌وقفه — یک پرسش جدی پیش می‌آید؛ اینکه آیا اختصاص دادن زمان برای سکوت در طول روز می‌تواند به سلامت مغز کمک کند یا مغز مدام باید در حال فعالیت باشد تا سلامت باشد؟

به گزارش تابناک به نقل از عصرایران؛ پاسخ متخصصان مغز و اعصاب به این پرسش، مثبت است. یافته‌های علمی نشان می‌دهد که سکوت هدفمند و کوتاه‌مدت، نه‌ تنها به بهبود عملکرد شناختی کمک می‌کند، بلکه حتی ممکن است نقش مؤثری در پیشگیری از اختلالات مغزی مانند زوال عقل داشته باشد.

به گزارش همشهری آنلاین، مطالعات عصب‌شناسی نشان می‌دهند که سکوت می‌تواند فعالیت بخشی از مغز به نام هیپوکامپ را افزایش دهد؛ هیپوکامپ ناحیه‌ای کلیدی در پردازش حافظه و یادگیری است. در پژوهشی که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، مشخص شد که ۲ ساعت سکوت در روز می‌تواند منجر به بازسازی نورونی (neurogenesis) در این ناحیه از مغز شود.

علاوه بر این، مواجهه‌ی مداوم با صداهای مزاحم و محیط‌های پرهیاهو، منجر به ترشح بیش‌ازحد هورمون استرس، یعنی کورتیزول، می‌شود؛ عاملی که در درازمدت به مغز آسیب می‌زند. سکوت به‌عنوان یک «استراحت ذهنی»، می‌تواند موجب کاهش سطح اضطراب، بهبود خلق‌وخو و بازیابی عملکرد ذهنی شود.

همچنین در شرایطی که تمرکز بسیاری از افراد براثر حضور مستمر در شبکه‌های اجتماعی و محیط‌های پرصدا تحلیل رفته، سکوت می‌تواند عملکرد شبکه‌های توجه در مغز را بهبود ببخشد. همچنین حضور در سکوت در طول روز به تنظیم ریتم شبانه‌روزی و بهبود کیفیت خواب شبانه کمک می‌کند؛ و خواب مناسب، یکی از ستون‌های اصلی سلامت مغز و حافظه است.

برخی افراد این تصور را دارند که سکوت طولانی ممکن است منجر به اختلالات روانی یا بیماری‌هایی مثل آلزایمر شود، اما این باور صحت ندارد. آنچه می‌تواند خطرناک باشد، انزوای اجتماعی شدید و قطع ارتباط انسانی است، نه سکوت هدفمند و آگاهانه و نباید این دو را با هم اشتباه گرفت. سکوت در کنار تعامل اجتماعی سالم، ذهن را بازسازی و عملکرد شناختی را بهبود می‌بخشد.

البته در زندگی پر سر و صدای امروز، منظور از سکوت، خلأ کامل صوتی نیست. بلکه هدف، کاهش سر و صدای مزاحم پس‌زمینه است: مثلا خاموش کردن دستگاه‌های دیجیتال برای مدتی مشخص، گوش سپردن به طبیعت یا استفاده از هدفون‌های حذف نویز، نشستن در آرامش حتی در فضایی نه‌ چندان ساکت و یا مدیتیشن یا مراقبه در سکوت.

بر اساس شواهد علمی توصیه می‌شود که هر فرد حداقل ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت در طول روز را به نوعی از سکوت نسبی اختصاص دهد. این سکوت می‌تواند نقش مکملی مهم در سلامت روان، حفظ حافظه، کاهش استرس و پیشگیری از بیماری‌های تحلیل‌برنده‌ی مغز داشته باشد. در عصری که ذهن‌ها خسته و پریشان‌اند، شاید بهترین هدیه به مغز، ساعتی سکوت باشد.