چکاپ قلب از چه سنی لازم است؟ | اگر در خانواده‌تان سابقه سکته قلبی دارید، حتما به این نکته توجه کنید

نورنیوز-گروه اجتماعی : وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

پیش‌دیابت یکی از معضلات سلامت عمومی در سطح جهان است و آمارها نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از مبتلایان از بیماری خود بی‌خبرند. این عارضه معمولاً هیچ علامت واضحی ندارد، اما خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی و سکته مغزی را به‌شدت افزایش می‌دهد. حالا پژوهشگران ابزاری برخط و رایگان طراحی کرده‌اند که با استفاده از یک اندازه‌گیری غیرمنتظره، این خطر پنهان را آشکار می‌سازد. ابزاری با یک اندازه‌گیری غیرمنتظره

ابزار مِدوَکس/ MEDWACS که سرواژه عبارت سامانه ارزیابی خطر دیابت با استفاده از دور بازو، دور کمر و طول ران است، از هفت عامل برای تخمین خطر دیابت یا پیش‌دیابت استفاده می‌کند:

سن

جنسیت

شاخص توده بدنی (BMI)

دور کمر

فشارخون سیستولیک (عدد بالای فشار خون که هنگام انقباض قلب اندازه‌گیری می‌شود)

دور بازو

طول ران

همه این اندازه‌گیری‌ها را می‌توان در خانه با متر نواری، ترازو و فشارسنج انجام داد. پژوهشگران این هفت عامل را از میان نزدیک به ۳ هزار و ۷۰۰ متغیر احتمالی، با کمک یک سامانه هوش مصنوعی به نام یادگیری ماشین انتخاب کرده‌اند که از داده‌ها الگوهای پنهان را کشف می‌کند. ارتباط شگفت‌انگیز طول پا با دیابت

در میان این هفت عامل، طول ران غیرمنتظره‌ترین آن‌هاست. حتی خود پژوهشگران نیز ابتدا از اینکه این اندازه‌گیری می‌تواند اطلاعات مفیدی ارائه دهد، شگفت‌زده شدند.

دکتر اومبرتو ماجیوره (Umberto Maggiore)، پزشک و پژوهشگر ایتالیایی دانشگاه پارما و یکی از اعضای گروه پژوهشی، توضیح می‌دهد: طول استخوان ران (فمور) نشان‌دهنده وضعیت تغذیه در دوران کودکی است. تغذیه نامناسب در سال‌های نخست زندگی، رشد استخوان را اندکی کاهش می‌دهد و با افزایش خطر دیابت در دهه‌های بعدی زندگی ارتباط نزدیکی دارد. از سوی دیگر، بزرگ‌ترین گروه عضلانی بدن در ران‌ها قرار دارد و این عضلات وظیفه جذب قند خون را بر عهده دارند. به‌طور کلی، پاهای کوتاه‌تر به معنای عضله‌ کم‌تر برای جذب قند است که همین امر خطر دیابت را افزایش می‌دهد. دستاورد گروه پژوهشی

این ابزار توسط دکتر دانیل یو (Daniel Yoo)، پژوهشگر پسادکتری در دانشگاه فنی دانمارک (DTU)، همراه با پروفسور اولیویه ژولیه (Olivier Jolliet) از همان دانشگاه و دکتر اومبرتو ماجیوره از دانشگاه پارما ساخته شده است. جزئیات پژوهش آن‌ها که در نشریه تخصصی مجله اپیدمیولوژی بالینی/ Journal of Clinical Epidemiology منتشر شده، بر اساس ۳۰ سال داده‌های پژوهشی از بزرگسالان ۱۸ سال به بالا در آمریکا و کره جنوبی تدوین شده است. اعتبارسنجی ابزار جدید

پژوهشگران با استفاده از داده‌های جداگانه از آمریکا و کره جنوبی، دقت این ابزار را سنجیدند. از آنجا که محققان از قبل می‌دانستند کدام یک از شرکت‌کنندگان به پیش‌دیابت یا دیابت مبتلا هستند، توانستند پیش‌بینی‌های ابزار را با نتایج واقعی مقایسه کنند.

نتایج نشان داد که مِدوَکس در هر دو مرحله اعتبارسنجی، عملکردی برابر با روش‌های موجود ارزیابی خطر یا بهتر از آن داشته است. پژوهشگران نتیجه گرفته‌اند که این ابزار می‌تواند راهی در دسترس برای شناسایی افرادی باشد که نیاز به آزمایش خون و مراجعه به پزشک دارند. لازم به تأکید است که این ابزار یک روش غربالگری اولیه است و تشخیص قطعی دیابت همچنان نیازمند آزمایش خون خواهد بود. چرا چنین ابزاری ضروری است؟

دکتر دانیل یو، سرپرست پژوهشگران، توضیح می‌دهد: تشخیص دیابت نوع ۲ با آزمایش خون کار ساده‌ای است، اما اگر کسی گمان نکند که به این بیماری مبتلا است، هرگز به پزشک مراجعه نمی‌کند تا آزمایش بدهد. به همین دلیل، وجود یک آزمایش برخط در خانه می‌تواند مردم را ترغیب کند که به پزشک مراجعه کنند.

افرادی که دارای سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت هستند، اضافه‌وزن دارند یا بیش از۴۰ سال سن دارند، می‌توانند با این ابزار، احتمال ابتلا به پیش‌دیابت یا دیابت را در خانه برآورد کنند و در صورت بالابودن این احتمال، برای تشخیص قطعی به پزشک مراجعه کنند و آزمایش خون بدهند. نکته کلیدی؛ ارتباط دیابت با عضلات ران

عضلات اسکلتی (همان عضلاتی که به استخوان‌ها متصل هستند و برای حرکت استفاده می‌شوند) بخش بزرگی از قند موجود در خون را جذب و از آن برای تولید انرژی یا ذخیره‌سازی استفاده می‌کنند. بنابراین داشتن عضله‌ کمتر در ناحیه ران، توانایی بدن را برای پاکسازی قند از خون کاهش می‌دهد و همین امر خطر ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد. گام‌های بعدی پژوهش

گروه پژوهشی قصد دارد با آزمایش این ابزار در جمعیت‌های گسترده‌تر، کاربرد آن را در نقاط مختلف جهان بررسی کند. آن‌ها امیدوارند که این ابزار بتواند به ابزاری مؤثر در غربالگری اولیه دیابت، به‌ویژه در مناطقی با دسترسی محدود به خدمات درمانی، تبدیل شود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ شاید یک دندان پوسیده را بشود ترمیم کرد ولی درمان همین دندان اگر پشت گوش انداخته شود، کار را به عصب‌کشی، روکش یا حتی کشیدن دندان می‌رساند که هزینه‌های بیشتری هم دارد. مسئله اصلی بیماران نیز امروز از همین مرحله اول شروع می‌شود؛ یعنی هزینه درمان، بیمار را به عقب انداختن مراجعه وامی‌دارد.

به گزارش فرارو، در سوی دیگر ماجرا هم کلینیک‌های دندانپزشکی از کاهش مراجعه، تغییر نوع درمان‌های درخواستی، افزایش هزینه مواد و تجهیزات و دشوارتر شدن اداره کلینیک گله دارند. هرچند پیش از این نیز وضعیت ساده‌ نبود. طبق پروفایل سلامت دهان ایران در سازمان جهانی بهداشت (۲۰۱۹) ۳۳.۶ درصد افراد پنج سال به بالا با پوسیدگی درمان‌نشده دندان‌های دائمی مواجه بوده‌اند. این رقم برای بیماری شدید لثه در افراد بالای ۱۵ سال ۱۸ درصد و برای بی‌دندانی در افراد بالای ۲۰ سال ۶.۹ درصد گزارش شده است. دندانپزشکی، اولویت آخر مردم

رعنا پاک‌سرشت، مدیر یک کلینیک دندانپزشکی در محدوده نارمک تهران به فرارو می‌گوید: «تعداد مراجعه‌کنندگان کلینیک نسبت به دو یا سه سال گذشته کاهش پیدا کرده.» به گفته او، «بسیاری از بیماران دیگر برای چکاپ‌های دوره‌ای مراجعه نمی‌کنند و تا زمانی که مشکل جدی برایشان ایجاد نشود، سراغ دندانپزشک نمی‌آیند.»

این تاخیر گاهی هزینه درمان را هم بیشتر می‌کند. به گفته پاک‌سرشت، «بیماری که برای یک دندان نیاز به پرکردگی دارد، ممکن است آن‌قدر درمان را عقب بیندازد که پوسیدگی به عصب برسد و در نهایت به درمان پیچیده‌تر و گران‌تری نیاز پیدا کند.»

نرخ برخی مراکز برای سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد هزینه ترمیم یک دندان، بسته به نوع ماده و تعداد سطوح از حدود ۴ میلیون تومان برای ترمیم آمالگام شروع می‌شود و برای ترمیم کامپوزیت تا حدود ۷.۵ میلیون تومان می‌رسد. البته نرخ ثابتی وجود ندارد و هر کلینیک‌ بسته به نوع درمان و مواد مصرفی رقم متفاوتی را اعلام می‌کند. از ایمپلنت تا کشیدن دندان

مدیر یک کلینیک دندانپزشکی در محدوده میرداماد تهران هم کاهش مراجعه را شدیدتر توصیف می‌کند. او می‌گوید تعداد مراجعان کلینیکش «تقریبا به یک‌سوم» رسیده است. به گفته او، «تغییر رفتار بیماران در نوع درمان درخواستی نیز قابل مشاهده است.»

او به فرارو می‌گوید: «در برخی کلینیک‌ها، به‌خصوص در مناطق پایین‌تر، کشیدن دندان بیشتر شده. بیمارانی که تا یکی دو سال قبل راحت‌تر برای ایمپلنت تصمیم می‌گرفتند، حالا با شک و تردید این درمان را انتخاب می‌کنند.»

هزینه ایمپلنت فاصله زیادی با یک درمان ساده دارد. قیمت‌ مراکز مختلف در سال ۱۴۰۵، بسته به برند و نوع روکش متفاوت است. یک مرکز قیمت ایمپلنت با روکش را از حدود ۲۸ تا ۳۰ میلیون تومان برای گزینه‌های اقتصادی و بالای ۴۰ میلیون تومان برای برندهای گران‌تر اعلام کرده، در حالی که در مرکزی دیگر، هزینه ایمپلنت با روکش از ۴۴ تا ۱۰۸ میلیون تومان برآورد شده است.

مدیر کلینیک میرداماد از یک نگرانی دیگر هم نام می‌برد: «بیمار نمی‌داند درمانی که امروز شروع کرده، چند ماه بعد چقدر برایش تمام خواهد شد. ممکن است برای ایمپلنت قیمت اولیه به بیمار اعلام شود اما اگر مرحله بعدی درمان شش ماه بعد انجام شود، قیمت قطعات و مواد نیز تغییر می‌کند. به همین دلیل، برخی بیماران حتی از پزشک درباره قیمت نهایی و امکان افزایش آن در طول درمان هم تضمین می‌خواهند.» افزایش هزینه مواد مصرفی دندانپزشکی

با این همه، فشار اقتصادی فقط روی بیمار نیست. پشت هر درمان، مجموعه‌ای از مواد مصرفی قرار گرفته که قیمتشان مستقیما روی هزینه‌های کلینیک اثر می‌گذارد. پاک‌سرشت از کامپوزیت، دستکش، وسایل یک‌بارمصرف، روغن توربین، فایل و مواد پانسمان به‌عنوان بخشی از اقلام مصرفی کلینیک نام می‌برد. او برای نمونه به قیمت هر بسته دستکش لاتکس اشاره می‌کند که سال گذشته حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان بود و حالا به حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تومان رسیده است.

بنابراین، مواد مصرفی نسبت به گذشته سهم سنگین‌تری در هزینه‌های کلینیک پیدا کرده‌ که اثر خود را در فیش پرداختی بیمار نشان می‌دهد. مدیر میرداماد هم معتقد است افزایش نرخ ارز و دشوار شدن مسیر واردات نیز بر این هزینه‌ها اثر گذاشته: «بخشی از مواد و تجهیزات پیش‌تر از مسیر دبی و بنادر جنوبی وارد می‌شدند و حالا مسیر ورود برخی کالاها تغییر کرده.»

او همچنین اضافه می‌کند: «ما برای اطمینان از اصالت مواد خریدمان را از تعاونی انجمن دندانپزشکان عمومی ایران انجام می‌دادیم ولی اکنون مواد خارجی بسیار محدودتر از گذشته عرضه می‌شود.» کیفیت مواد؛ خط قرمز یا انتخاب اقتصادی؟

در چنین شرایطی، انتخاب برند مواد اولیه برای کلینیک‌ها تبدیل به یک تصمیم اقتصادی شده. پاک‌سرشت در کلینیک تحت مدیریت خود تلاش می‌کند از برندهای شناخته‌شده استفاده کند. در مورد کامپوزیت نیز برندهایی مانند FGM، Vittra و Opallis کاربرد دارند. او تاکنون حاضر نشده‌ برای پایین آوردن هزینه‌ها سراغ برندهای متفرقه برود، هرچند افزایش قیمت مواد آنها را ناچار کرده بخشی از هزینه را در قیمت خدمات لحاظ کنند.

مدیر کلینیک میرداماد اما می‌گوید: «انتخاب برند تا حدی تابع قدرت پرداخت بیماران است. مثلا کلینیک‌هایی که در مناطق کم‌برخوردارتر هستند، نمی‌توانند به همان اندازه از مواد گران‌قیمت استفاده کنند، چون باید هزینه‌های کلینیک را نیز تامین کنند.»

البته هر دو مدیر درباره کیفیت کارشان نگرانند. به اعتقاد پاک‌سرشت، کیفیت برخی اقلام یک‌بارمصرف داخلی افت پیدا کرده، در حالی که قیمت همان‌ها بالا رفته. او به مواد خارجی نیز اشاره می‌کند که کیفیتشان تغییر نکرده اما حجم ماده در بعضی بسته‌بندی‌ها کمتر شده. تعمیر یونیت هم دیگر ارزان نیست

بخش دیگری از هزینه‌ای که بیمار نمی‌بیند، تجهیزات کلینیک است؛ یونیت، توربین، پمپ، دستگاه رادیوگرافی، تجهیزات استریلیزاسیون و تجهیزات دیجیتال، هزینه تعمیر و نگهداری بالایی دارند. پاک‌سرشت می‌گوید: «گاهی کلینیک مجبور است هر دو یا سه ماه یک‌بار بعضی تجهیزات را تعمیر یا تعویض کند. حتی هزینه رفت‌وآمد تعمیرکار نیز افزایش یافته.»

مدیر کلینیک میرداماد نیز معتقد است: «کیفیت برخی ابزارهای وارداتی کاهش پیدا کرده و به همین دلیل نیاز بیشتری به تعمیر دارند.»

در کنار این موارد، حقوق پزشکان، دستیاران و منشی‌ها، بیمه کارکنان، مالیات، آب و برق و گاز و در بسیاری از مراکز اجاره هم وجود دارد. کلینیک‌ها میان افزایش هزینه‌ها و کاهش بیماران

مدیر کلینیک میرداماد می‌گوید: «مشکل اصلی برای مدیران کلینیک این است که هزینه‌ها بالا رفته ولی نمی‌توان قیمت خدمات را به همان سرعت افزایش داد. چون قدرت پرداخت بیماران محدود است.»

از طرف دیگر، بسیاری از هزینه‌ها ثابت‌اند. به گفته او، «نمی‌شود چون تعداد بیماران کاهش پیدا کرده، نیروهای باتجربه را کنار گذاشت. پیدا کردن مجدد پزشک، دستیار و نیروی متخصص باتجربه آسان نیست.»

اما پاک‌سرشت در نهایت مجبور شده از تعداد پزشکان و دستیاران خود بکاهد تا مجبور به تعطیلی کسب‌وکارش نشود. او هشدار می‌دهد که اگر شرایط به همین منوال پیش رود، حتی احتمال تعطیلی این مرکز وجود دارد. تعویق درمان = افزایش هزینه‌ها

شاید مسئله را بشود در همین چرخه خلاصه کرد: بیمار بخاطر هزینه، درمان را عقب می‌اندازد. درمان دیرتر انجام می‌شود. هزینه آن بالا می‌رود و در نهایت ممکن است گزینه‌های پیش روی بیمار محدودتر شود.

در همین راستا، سازمان جهانی بهداشت تاکید کرده که بیماری‌های دهان، با وجود آنکه بخش عمده‌شان قابل پیشگیری و درمانند، همچنان بار اقتصادی و درمانی سنگینی ایجاد می‌کنند و دسترسی و توان پرداخت، از عوامل مهم در نابرابری سلامت دهان هستند؛ در ایران هم عدد ۳۳.۶ درصدی پوسیدگی درمان‌نشده دندان‌های دائمی، ۱۸ درصد بیماری شدید لثه و ۶.۹ درصد بی‌دندانی نشان می‌دهد این مسئله از گذشته هم غیرقابل اغماض بوده است.

به این ترتیب، گرانی دندانپزشکی همان دلیلی است که هر روز فاصله هزینه درمان و توان پرداخت بیمار را بیشتر می‌کند. فاصله‌ای که اگر پر نشود، مخاطرات مزمن‌تری برای سلامت عمومی دهان در انتظار دارد.

نورنیوز-گروه اجتماعی : حدود یک‌سوم بیمارانی که برای جراحی قلب آماده می‌شوند، به کم‌خونی مبتلا هستند. کم‌خونی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن مقدار هموگلوبین خون کمتر از حد طبیعی است. هموگلوبین پروتئینی در گلبول‌های قرمز است که اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های مختلف بدن منتقل می‌کند. پایین بودن هموگلوبین می‌تواند اکسیژن‌رسانی به اندام‌ها را کاهش دهد و توانایی بدن برای تحمل فشار ناشی از یک عمل جراحی بزرگ را محدود کند. به همین دلیل، مدیریت کم‌خونی پیش از جراحی قلب می‌تواند یکی از بخش‌های مهم آماده‌سازی بیمار برای عمل باشد.

بر اساس اطلاعات آماری، بین ۲۰ تا ۵۰ درصد بیمارانی که جراحی قلب انجام می‌دهند، پس از عمل به انتقال خون نیاز پیدا می‌کنند. انتقال خون در بسیاری از موارد ضروری و نجات‌بخش است، اما می‌تواند با افزایش احتمال بروز عوارض، طولانی‌تر شدن مدت بستری و حتی افزایش خطر مرگ پس از جراحی همراه باشد. مطالعات پیشین نشان داده بودند که تزریق وریدی آهن پیش از عمل می‌تواند مقدار هموگلوبین را افزایش دهد و احتمالاً نیاز به انتقال خون را کمتر کند. با این حال، شواهد کافی وجود نداشت که نشان دهد این اقدام، پیامدهایی را که مستقیماً برای بیمار اهمیت دارند، مانند بازگشت سریع‌تر به خانه و کیفیت بهتر دوره بهبودی، بهبود می‌بخشد.

برای پاسخ به این ابهام، پژوهشگرانی که در ۳۳ بیمارستان واقع در ۱۰ کشور از جمله دانشگاه‌های ملبورن، دیکین، موناش و فلیندرز استرالیا فعالیت داشتند، تحقیقی درباره اثر جبران آهن از راه تزریق وریدی پیش از جراحی قلب انجام دادند. این پژوهش اهمیت دریافت آهن پیش از عمل برای بهبود وضعیت بیماران کم‌خون پس از جراحی قلب و نیاز آنان به فرآورده‌های خونی، بررسی شد.

در کارآزمایی بالینی فوق، ۹۵۵ فرد بزرگسال مبتلا به کم‌خونی که قرار بود به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده تحت جراحی قلب قرار گیرند، ثبت‌نام کردند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۶۶ سال بود و ۶۰ درصد آنان را مردان تشکیل می‌دادند. عواملی مانند سن، جنسیت، قومیت و بیماری‌های قبلی نیز در تحلیل‌ها مورد توجه قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. گروه نخست بین یک تا ۲۶ هفته پیش از جراحی آهن وریدی دریافت کرد و به گروه دوم دارونما داده شد؛ دارونما ماده‌ای است که ظاهر درمان را دارد، اما ماده مؤثر مورد بررسی را در بر نمی‌گیرد. پژوهشگران تعداد روزهایی را ثبت کردند که هر بیمار در ۹۰ روز پس از عمل، زنده و در خانه سپری کرده بود. میزان انتقال گلبول قرمز، عوارض پس از جراحی و مدت بستری در بیمارستان نیز بررسی شد.

نتایج بررسی‌ها که در نشریه علمی The BMJ منتشر شده‌اند، نشان دادند بیمارانی که آهن وریدی دریافت کرده بودند، طی ۹۰ روز پس از جراحی به‌طور میانگین ۸۱ روز را زنده و در خانه گذراندند؛ این رقم در گروه دارونما ۸۰ روز بود. بنابراین، درمان با آهن وریدی به‌طور متوسط با یک روز حضور بیشتر در خانه همراه شد. پژوهشگران تأکید کردند که اختلاف یک روز در یک دوره ۹۰ روزه، به‌تنهایی اثر درمانی کوچکی محسوب می‌شود و نباید اهمیت آن بیش از اندازه ارزیابی شود.

برآورد پژوهشگران نشان داد که تجویز آهن وریدی برای هر ۱۰۰ بیمار می‌تواند در مجموع حدود ۴۴ واحد از فرآورده‌های خونی مصرفی کم کند. با وجود این، میان دو گروه از نظر عوارض عمده پس از عمل یا طول مدت بستری در بیمارستان تفاوتی مشاهده نشد.

افزایش هموگلوبین پیش از جراحی و کاهش نیاز به انتقال گلبول قرمز می‌تواند از دو جهت اهمیت داشته باشد. نخست آنکه بیمار کمتر در معرض پیامدهای احتمالی مرتبط با انتقال خون قرار می‌گیرد. دوم آنکه کاهش مصرف فرآورده‌های خونی ممکن است به مدیریت بهتر ذخایر خون در مراکز درمانی کمک کند. صرفه‌جویی ۴۴ واحد فرآورده خونی به ازای هر ۱۰۰ بیمار، به‌ویژه در بیمارستان‌هایی که تعداد زیادی جراحی قلب انجام می‌دهند، می‌تواند از نظر برنامه‌ریزی منابع درمانی قابل توجه باشد.

محققان در جمع‌بندی اعلام کردند جبران آهن از طریق تزریق وریدی پیش از جراحی قلب، مقدار هموگلوبین پیش از عمل را افزایش داد، نیاز به انتقال گلبول قرمز را کاهش داد و در ۹۰ روز نخست پس از جراحی با یک روز حضور بیشتر بیمار در خانه همراه شد. با این حال، این روش باعث کاهش قابل مشاهده عوارض عمده یا مدت بستری نشد؛ بنابراین، مزیت اصلی آن را باید در کاهش مصرف خون و بهبود محدود برخی شاخص‌های بهبودی دانست.