سرویس جهان مشرق - با انتشار گزارشهای متعدد دربارهٔ وخامت سریع وضعیت جسمانی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، رقابت برای تصاحب قدرت پس از او به مرحلهای حساس و علنیتر وارد شده است. رسانههای نزدیک به مراکز تصمیمگیری ترکیه در ماههای اخیر، تصاویر و اخبار مربوط به هاکان فیدان، وزیر امور خارجهٔ کنونی و رئیس پیشین سازمان اطلاعات ملی این کشور را به شکل گسترده و هماهنگ پوشش دادهاند.
این پوشش رسانهای گسترده، نشانهای آشکار از شدت گرفتن جنگ قدرت پنهان درون حزب عدالت و توسعه به شمار میرود. پایان دورهٔ قانونی ریاستجمهوری اردوغان در سال ۲۰۲۸ و نشانههای بدتر شدن سلامت او، این رقابت را تسریع کرده است.
هاکان فیدان در حال حاضر یکی از قویترین و محتملترین نامزدهای تصاحب کرسی ریاستجمهوری ترکیه محسوب میشود. او بیش از سیزده سال ریاست سازمان اطلاعات ملی ترکیه را بر عهده داشت و به عنوان «جعبه سیاه» بسیاری از اسرار حساس دولتی شناخته میشد. انتصاب او به وزارت امور خارجه در سال ۲۰۲۳، اقدامی استراتژیک برای فراهم کردن زمینهٔ مشروعیت عمومی، تجربهٔ دیپلماتیک علنی و ایجاد چهرهای قابل قبول برای افکار عمومی ترکیه بود.
فیدان در رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی، به عنوان فردی آرام، محاسبهگر، استراتژیست دقیق و مدیر حرفهای معرفی میشود. برخلاف سبک هیجانی و پوپولیستی اردوغان، او نماد مدیریت مبتنی بر اطلاعات دقیق، برنامهریزی بلندمدت و استفادهٔ هوشمندانه از ابزارهای قدرت به شمار میرود.
تحت رهبری او، وزارت امور خارجه ترکیه تحول عمیقی را پشت سر گذاشت و به مرکزی برای هماهنگی میان دیپلماسی، امنیت ملی و عملیات راهبردی تبدیل شد. بسیاری از مدیران با سابقهٔ اطلاعاتی به این وزارتخانه وارد شدند و رویکرد دیپلماتیک ترکیه را به سمت ترکیبی از نفوذ نرم، ابزارهای فنی پیشرفته و هماهنگی اطلاعاتی سوق دادند. این تغییرات به ویژه در مناطق آفریقا، شمال آفریقا و برخی نقاط بالکان مشهود بوده است.
ریشههای صعود هاکان فیدان و نگاه منتقدان و حامیان وی
هاکان فیدان از مدیران میانی و با سابقهٔ نهادهای امنیتی ترکیه بود که به تدریج به بالاترین سطوح رسید. سالها فعالیت او در سازمان اطلاعات، شناخت عمیقی از ساختارهای داخلی قدرت، شبکههای منطقهای و تهدیدهای امنیتی به او بخشیده است.
هوادارانش …
