[غلامرضا ظریفیان] روایت بزرگ ایران

میراث جهانی، صرفاً مجموعه‌ای از آثار سنگی و معماری نیست، بلکه بیانگر سهم یک ملت در تاریخ تمدن بشری و گواهی بر تداوم فرهنگی آن در گذر قرون است. قلاع الموت، به ویژه قلعه تاریخی الموت، از مهم‌ترین نمونه‌های معماری دفاعی و سازمان فضایی در ایران قرون میانه به شمار می‌آیند.

این مجموعه نه تنها از منظر معماری، مهندسی، مدیریت منابع آب و بهره‌گیری هوشمندانه از طبیعت شگفت‌انگیز است، بلکه نمادی از بخشی از تاریخ سیاسی، اجتماعی و فکری ایران نیز محسوب می‌شود؛ تاریخی که با همه پیچیدگی‌هایش، بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت تاریخی این سرزمین است. نگاه علمی به میراث فرهنگی اقتضا می‌کند که آثار تاریخی را نه بر اساس داوری‌های سیاسی، بلکه به عنوان اسناد تمدنی و فرهنگی مورد مطالعه و حفاظت قرار دهیم.

اهمیت این ثبت جهانی در شرایط کنونی ایران، ابعاد عمیق‌تری نیز می‌یابد. در روزگاری که جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و امید به آینده است، میراث فرهنگی می‌تواند یکی از مهم‌ترین حلقه‌های پیوند میان ایرانیان باشد. آثار تاریخی، فارغ از تفاوت‌های قومی، مذهبی، زبانی و سیاسی، سرمایه مشترک همه ایرانیان‌اند و یادآور استمرار تاریخی ملتی هستند که هزاران سال در این سرزمین زیسته، اندیشیده و تمدن آفریده است.

قلاع الموت، همانند تخت جمشید، میدان نقش جهان، پاسارگاد، گنبد سلطانیه،دره خرم اباد و دیگر میراث جهانی ایران، بخشی از روایت بزرگ ایران‌اند؛ روایتی که نشان می‌دهد هویت ایرانی بر پایه تداوم تاریخی، تنوع فرهنگی و توانایی بازسازی خود در برابر دشواری‌ها شکل گرفته است.

از این منظر، ثبت جهانی این مجموعه تنها یک موفقیت فرهنگی نیست، بلکه فرصتی برای تقویت خودآگاهی تاریخی و بازخوانی ظرفیت‌های هویت ملی در مسیر توسعه آینده کشور است.این موفقیت ارزشمند، حاصل سال‌ها پژوهش، مستندسازی، حفاظت و تعاملات علمی و بین‌المللی است. شایسته است از وزیر محترم میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، معاونان، مدیران، کارشناسان، پژوهشگران، مرمتگران، مسئولان استانی، دانشگاهیان، جوامع محلی استان قزوین و همه کسانی که با تلاش مستمر زمینه ثبت جهانی این اثر گرانسنگ را فراهم ساختند، صمیمانه قدردانی شود.

بی‌تردید این دستاورد، نتیجه هم‌افزایی دانش تخصصی، مدیریت فرهنگی و تعهد ملی به حفظ میراث ایران است.   امید است ثبت جهانی قلاع الموت، آغازی برای حفاظت مؤثرتر از این میراث ارزشمند، توسعه گردشگری فرهنگی پایدار، گسترش پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و معرفی هرچه بهتر تمدن و فرهنگ ایران به جهانیان باشد؛ زیرا پاسداری از میراث فرهنگی، در حقیقت پاسداری از هویت ملی، حافظه تاریخی و سرمایه معنوی نسل‌های امروز و فردای ایران است.