«انسان سالم» سرمایه‌ای که توسعه از آن آغاز می‌شود

«آرمان امروز» از یک امر اجتماعی گزارش می‌دهد؛

 آرمان امروز- رها معیری: «انسان سالم تنها به معنای نداشتن بیماری یا مبتلا نبودن به سرطان نیست؛ انسانی سالم است که از نشاط، آرامش، کیفیت مناسب زندگی و شرایط اجتماعی مطلوب برخوردار باشد.» این جمله محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، شاید در ظاهر تعریفی از سلامت باشد، اما در واقع تصویری از جامعه‌ای است که مسیر توسعه را نه از پروژه‌های عمرانی، بلکه از سرمایه انسانی آغاز می‌کند. سال‌هاست که مفهوم سلامت از اتاق‌های درمان و بیمارستان‌ها فراتر رفته است. امروز سلامت، یک مفهوم اجتماعی است؛ مفهومی که کیفیت زندگی، احساس امنیت، امید به آینده، عدالت، مشارکت اجتماعی و حتی امکان بهره‌مندی از حقوق شهروندی را نیز در بر می‌گیرد. به همین دلیل است که بسیاری از جامعه‌شناسان، سلامت را نه صرفاً یک مسئله پزشکی، بلکه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه‌یافتگی کشورها می‌دانند. وزیر بهداشت نیز در نشست مشاوران امور زنان دستگاه‌های اجرایی بر همین نکته تأکید کرد و گفت که سلامت، زیربنای توسعه کشور است و هیچ جامعه‌ای بدون برخورداری از انسان‌های سالم، بانشاط و توانمند نمی‌تواند به توسعه واقعی دست یابد. این نگاه، همسو با نظریه‌های جدید توسعه است که سرمایه انسانی را مهم‌ترین دارایی هر کشور معرفی می‌کنند.

انسان سالم؛ بلکه زندگی می‌کند

جامعه‌شناسی، انسان سالم را موجودی چندبعدی می‌بیند. از این منظر، سلامت تنها در نتایج آزمایش‌های پزشکی خلاصه نمی‌شود. ممکن است فردی از نظر جسمانی سالم باشد، اما درگیر اضطراب، احساس بی‌پناهی، انزوای اجتماعی یا ناامیدی نسبت به آینده باشد. چنین فردی از نگاه جامعه‌شناسان، هنوز به سلامت کامل نرسیده است. انسان سالم، انسانی است که صبح را با انگیزه آغاز می‌کند، برای آینده خود برنامه دارد، احساس می‌کند صدایش شنیده می‌شود، به جامعه اعتماد دارد و در کنار خانواده، محیط کار و اجتماع، احساس امنیت و آرامش می‌کند. او می‌تواند با دیگران همکاری کند، مسئولیت اجتماعی بپذیرد، قانون را رعایت کند و در برابر مشکلات، قدرت سازگاری داشته باشد. در چنین تعریفی، نشاط صرفاً خندیدن نیست؛ بلکه حاصل امید، ثبات روانی، احساس تعلق و کیفیت مناسب زندگی است. آرامش نیز تنها سکوت و استراحت نیست، بلکه نتیجه کاهش دغدغه‌های فرساینده، امنیت اقتصادی، روابط اجتماعی …