به گزارش اینتیتر به نقل از خبرآنلاین، تازهترین آمار وزارت منابع آب و آبیاری قزاقستان نشان میدهد از اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون حدود ۱.۴ میلیارد مترمکعب آب از طریق رود سیردریا وارد آرال شمالی شده است. حجم آب این بخش اکنون حدود ۲۳.۵ میلیارد مترمکعب اعلام شده و شوری آن نیز نسبت به سال گذشته حدود ۱۰ درصد کاهش یافته و به ۷.۹ پرمیل رسیده است.
بخش مهمی از این تغییر به پروژهای بازمیگردد که در سال ۲۰۰۵ با حمایت بانک جهانی و دولت قزاقستان اجرا شد. ساخت سد کوکارال، آرال شمالی را از بخش جنوبی جدا کرد و اجازه داد آب سیردریا در این محدوده باقی بماند. پیامد این اقدام، افزایش سطح و حجم آب، کاهش شوری و فراهم شدن دوباره شرایط زیست آبزیان بود؛ بهطوری که طبق گزارش بانک جهانی، تولید ماهی پس از اجرای این پروژه بیش از سه برابر شد.
همزمان، تلاش برای مهار پیامدهای خشکی نیز ادامه دارد. بانک جهانی در مارس ۲۰۲۶ از تولید میلیونها نهال ساکساول و دیگر گونهها برای کاشت در بستر خشکشده آرال خبر داد؛ اقدامی برای تثبیت خاک و کاهش گردوغبار و نمک.
تجربه آرال نشان میدهد برخی خسارتهای محیطزیستی، در صورت توقف روند تخریب و اجرای برنامههای علمی و بلندمدت، میتوانند تا اندازهای جبران شوند. آرال هنوز همان دریای گذشته نیست، اما بازگشت آب، ماهیگیری و بخشی از حیات به شمال آن نشان میدهد حتی یک اکوسیستم بهشدت آسیبدیده نیز ممکن است بخشی از ظرفیت بازسازی خود را حفظ کرده باشد.
به گزارش اینتیتر به نقل از خبرآنلاین، محمد داسمه، وکیل دادگستری و مشاور حقوقی سازمان منابع طبیعی، با اشاره به اقدامات این سازمان برای حفاظت از دماوند گفت: عرصه این اثر طبیعی ملی در مالکیت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری قرار دارد و اسناد کاداستر آن نیز بهطور کامل اخذ شده است.
به گفته او، تمامی معادنی که در ارتفاع بالاتر از ۱۷۰۰ متر فعالیت داشتهاند، متوقف شدهاند و سازمان منابع طبیعی نیز با مکاتبه با وزارت صنعت، معدن و تجارت، صدور هرگونه مجوز برای ایجاد معدن جدید و حتی احداث راه دسترسی در این ارتفاع را ممنوع کرده است.
دماوند در سال ۱۳۸۷ بهعنوان میراث طبیعی ملی ثبت شد و طی سالهای گذشته، موضوع فعالیتهای معدنی، مالکیت اراضی و نبود برنامه مدیریتی جامع از جمله چالشهای ثبت جهانی آن بوده است. توقف معادن؛ مانع اصلی برطرف شد
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی، توقف معادن بالاتر از ۱۷۰۰ متر را اتفاقی مهم برای پرونده دماوند دانست و گفت اگر این محدودیتها بهطور کامل اجرا شود، یکی از مهمترین موانع ثبت جهانی برطرف شده است.
او افزود در صورت حل شدن موضوع مالکیت، گام بعدی تهیه «پلان مدیریتی» دماوند خواهد بود؛ برنامهای که باید نحوه حفاظت، توسعه پایدار، گردشگری و تردد کوهنوردان و گردشگران را مشخص کند.
دماوند با ارتفاع ۵۶۰۹ متر، علاوه بر اهمیت زمینشناختی و آتشفشانی، از زیستبوم و تنوع زیستی ارزشمندی برخوردار است و جایگاهی ویژه در فرهنگ و هویت ایرانی دارد. اکنون پس از سالها، پرونده این قله برای رسیدن به فهرست میراث جهانی یونسکو یک گام دیگر به جلو برداشته است.
اتل کیترهام سال گذشته به عنوان مسنترین فرد جهان را به دست آورد و از مسنترین جانبهدر بردگان کووید ۱۹ به شمار میرود. او که در خانه سالمندان هالمارک لیکویو در لایتواتر در شهرستان سوری بریتانیا زندگی میکند، امروز را برای گرامیداشت این مناسبت در کنار خانواده و دوستانش میگذراند.
او در بیانیهای با سپاسگزاری از تبریکهای دریافت کرده به مناسبت تولدش حتی در 117 سالگی گفته است: امسال تجربههای نخستین زیادی داشتهام؛ از نوازش یک لاما گرفته تا ملاقات با پادشاه.
اتل کیترهام سپتامبر گذشته، اندکی پس از صدوشانزدهمین سالگرد تولدش، میزبان پادشاه چارلز بود. در این دیدار مراسم اعطای عنوان شاهزاده ولز در سال ۱۹۶۹، زمانی که چارلز ۲۱ سال داشت، را به او یادآوری کرد.
پادشاه چارلز ششمین فردی است که از زمان تولد کیترهام در ۲۱ اوت ۱۹۰۹ در همپشایر، پنج سال پیش از آغاز جنگ جهانی اول، بر تخت بریتانیا نشسته است. او آخرین تبعه بازمانده از دوره ادوارد هفتم است؛ پادشاهی که در مه ۱۹۱۰ درگذشت.
کیترهام در آوریل ۲۰۲۵ پس از مرگ خواهر دینی برزیلی، ایناه کانابارو لوکاس، در سن ۱۱۶ سالگی این عنوان «مسنترین فرد جهان» را به ارث برد.
رمز رسیدن به ۱۱۷ سالگی چیست؟
این زن ۱۱۷ ساله طول عمرش را به سه راز ساده نسبت میدهد: پرهیز از جر و بحث، گوشدادن به دیگران و انجام کارهایی که دوست دارد.
بر اساس رکوردهای جهانی گینس، کیترهام که در سال ۲۰۲۰ در سن ۱۱۰ سالگی به کووید-۱۹ مبتلا شد، از مسنترین افرادی است که از این بیماری جان سالم به در بردهاند.
کیترهام در سال ۱۹۳۱ در یک مهمانی شام در بریتانیا با همسر آیندهاش نورمن، سرهنگ دوم ارتش بریتانیا، آشنا شد. این زوج بعدها در هنگکنگ زندگی کردند؛ جایی که او یک مهدکودک تاسیس کرد. آنها دو دختر بزرگ کردند که هر دو پیش از او درگذشتند.
نورمن در سال ۱۹۷۶ درگذشت و یکی از خواهرانش به نام گلادیس نیز صدساله شد و تا ۱۰۴ سالگی زندگی کرد.
عنوان مسنترین فرد در طول تاریخ همچنان در اختیار ژان کالمان، زن فرانسوی است که در سال ۱۹۹۷ در سن ۱۲۲ سال و ۱۶۴ روزگی درگذشت.
منبع: ایسنا
