
حجتالاسلام خدابخش عبدلی، دکترای علوم سیاسی و استاد حوزه و دانشگاه در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده است، نوشت: یکی از مغالطههای رایج در میان بانیان برجستهسازی ضدارزشها، این تصور خطاست که رسانه میتواند یک پدیده، رفتار یا چهره نمادین را «بدون تأیید یا رد»، صرفاً بازنمایی کند و مسئولیت پیامدهای آن را نپذیرد. این پندار، هم از نظر تئوریهای ارتباطی مدرن مخدوش است و هم با منطق صریح قرآن کریم در تعارض کامل قرار دارد. مارشال مکلوهان، نظریهپردار کانادایی، با جمله ماندگار «رسانه همان پیام است» (The Medium is the Message) خاطرنشان کرد که شیوه ارائه، قالب رسانهای و نفس عمل برجستهسازی، خود حامل پیامی قویتر از محتوای ظاهری است.
هنگامی که یک رسانه تصویری، زنی بیحجاب یا مردی با خالکوبیهای نامتعارف و ظاهر هنجارگریز را در قابی زیبا، با نورپردازی حرفهای و در بستری از موسیقی جذاب به نمایش میگذارد، حتی اگر در متن کلام، هیچ جمله تأییدآمیزی هم نیاورد، نفس این بازنمایی باشکوه، پیام «مقبولیت»، «زیبایی» و «الگوشدگی» را به ضمیر ناخودآگاه مخاطب مخابره میکند. قالب، محتوا را در خود هضم میکند و پیام غالب، نه نقد ضمنی که تأیید ضمنی آن سبک زندگی است.
قرآن کریم با ظرافتی بینظیر، همین حقیقت را در قالب تحریم «اشاعه فحشا» بیان فرموده است: «إِنَّ الَّذِینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشِیعَ الْفَاحِشَةُ فِی الَّذِینَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ» (نور: ۱۹). «اشاعه فحشا» تنها به معنای انتشار مستقیم تصاویر مستهجن نیست، بلکه هرگونه بازنشر، بزرگنمایی و چرخشدهی به مصادیق فحشا و ضدارزشها در سپهر عمومی را در بر میگیرد. وقتی رسانهای چهرهای را که ناقض حجاب شرعی و عرف عفیفانه است، به موضوع گفتوگو، تحلیل و تصویر مکرر بدل میکند، خواه ناخواه به «شیوع» آن ضدارزش در جامعه دامن میزند.
تعبیر «یُحِبُّونَ» در آیه نیز بسیار راهگشاست: ممکن است بانیان رسانهای ادعا کنند که ما دوست نداریم فحشا شیوع یابد، اما فعل آنان یعنی برجستهسازی و بازنمایی وسوسهانگیز، مصداق عینی «اشاعه» است و همین برای قرار گرفتن در معرض وعید الهی کافی است، چه رسد به آنکه این کار با انگیزههای سیاسی یا مالی همراه باشد. خداوند متعال در همین سوره مبارکه، مرز روشنی میان …












