اما این قلعه متعلق به چه دورهای است؟ چه کارکردی داشته و چه روایتی از گذشته همدان را در دل خود جای داده است؟ از سوی دیگر، ساختوسازهای صورتگرفته در محدوده این اثر تاریخی چه تأثیری بر آن داشته و وضعیت حفاظت از آن چگونه است؟
ایسنا در راستای شفافسازی این پرسشها و پاسخ به دغدغههای علاقهمندان و دوستداران میراث فرهنگی، در گفتوگو با «صاحب محمدیانمنصور» عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلیسینا و «حمید حیدری» معاون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان، ابعاد مختلف این قلعه تاریخی را بررسی کرده است که در ادامه میخوانید.
در حال حاضر اثری از این بنای تاریخی یا قلعه مشاهده نمیشود
عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلیسینا با بیان اینکه در بررسی عکسهای هوایی سال ۱۳۳۵ همدان، قلعهای را مشاهده کردم که روی تپه نزدیک حیدره واقع بود که به آن یال تپه یا یال قلعه هم گفته میشود، تصریح کرد: در حال حاضر اثری از این بنای تاریخی یا قلعه مشاهده نمیشود. اما در نقشه سال ۱۳۳۵ به وضوح یک بنایی که زیر خاک است و شباهت زیادی به یک قلعه با حیاط مرکزی دارد، همراه با دیوارهها و چهار برج مدور در پیرامون را میتوان دید.
صاحب محمدیان منصور در گفتوگو با ایسنا، افزود: با توجه به بررسیها قدمت آن به قرون میانه یا اوایل دوره اسلامی یا حتی به قبلتر از دوران صفویه برمیگردد. اما با توجه به اینکه کاملا زیر خاک است، اگر اواخر دوره اسلامی بود، قطعا دیوارهها بیرون و قابل مشاهده و تشخیص بود.
وی در ادامه با اشاره به نوع قرارگیری آن که روی تپه و در محلی که دقیقا به شهر اشراف دارد و در مسیر امامزاده کوه است، اظهار کرد: احتمالا در گذشته یکی از تفرجگاهها و یکی از مناطق اقامتی خیلی مهم بنام دره ماوشان بوده است. با توجه به موقعیت استراتژیک و دید فوق العاده حدس زده میشود که کاروان سرای دوره صفویه و یا دوره دیگری نبوده و یک قلعه با کاربری نظامی بوده است. البته تا زمانی که کاوش باستان شناسی انجام نشود، به طور قطع نمیتوان گفت کاربری آن دقیقا چه بوده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا با اشاره به ساخت و سازهای انجام شده در پیرامون این قلعه، اظهار کرد: صرفا پایههای اولیه و فونداسیون بنا قابل کاوش است. زیرا دیوارهها فرو ریخته و اثری که برجای …
