دکتر ناصر بهروزی عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: کنکور به خودیخود یک عامل بیماریزا نیست بلکه یک آزمون مهم طبیعی است که میتواند مقداری نگرانی و برانگیختگی ایجاد کند و حتی این میزان متعارف از استرس، دانشآموز را برای مطالعه و عملکرد بهتر آماده کند.
وی افزود: مشکل زمانی آغاز میشود که فشار روانی از حد طبیعی فراتر برود و فرد احساس کند نتیجه کنکور تعیینکننده ارزش، هویت و آینده اوست.
تاثیر کوتاه مدت و بلند مدت کنکور بر سلامت روان
این روانشناس ادامه داد: در کوتاهمدت، فشار شدید کنکور میتواند با اضطراب، تحریکپذیری، اختلال خواب، کاهش تمرکز، خستگی ذهنی، نشخوار فکری، کاهش انگیزه، تغییر اشتها و علائم جسمانی مانند تپش قلب، تعریق و تنش عضلانی همراه شود. در چنین شرایطی بخشی از ظرفیت ذهنی فرد به جای یادگیری و حل مساله، صرف نگرانی درباره نتیجه میشود.
وی اضافه کرد: در بلندمدت، اگر این فشار شدید و مزمن باشد و فرد نتواند آن را مدیریت کند، ممکن است زمینهساز فرسودگی تحصیلی، کاهش عزتنفس، احساس ناکارآمدی، اجتناب از موقعیتهای ارزیابی، کاهش انگیزه تحصیلی و در برخی افراد تشدید مشکلات اضطرابی یا افسردگی شود.
تفاوت نگرانی با اضطراب ناتوانکننده
بهروزی افزود: بین استرس طبیعی و اضطراب ناتوانکننده تفاوت وجود دارد. داشتن مقداری نگرانی قبل از یک آزمون مهم، طبیعی است و حتی میتواند موجب افزایش آمادگی و توجه شود اما وقتی اضطراب شدت زیادی پیدا میکند، نه تنها عملکرد تحصیلی بلکه سلامت روان فرد را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
وی بیان کرد: در صورت ایجاد اضطراب ناتوانکننده، یک چرخه معیوب ایجاد میشود؛ اضطراب، خستگی مطالعه مضطربانه، احساس عقبماندگی، کاهش تمرکز و در نتیجه اضطراب بیشتر مراحل این چرخه هستند.
اضطراب کنکور چگونه رخ میدهد؟
عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز ادامه داد: علت اضطراب کنکور معمولا یک عامل منفرد نیست بلکه حاصل تعامل ویژگیهای فردی، خانواده، مدرسه و فضای اجتماعی است. اهمیت دادن بیش از حد به نتیجه، کمالگرایی، فشار خانواده، مقایسه اجتماعی و ابهام درباره آینده از مواردی هستند که موجب بروز اضطراب در …
