مقصود فراستخواه روز دوشنبه ۱۲ مردادماه در آیین رونمایی از کتاب «تاریخ اطاق تبریز» با بیان اینکه کتاب «تاریخ اطاق تبریز» فراتر از تاریخ یک نهاد اقتصادی است، گفت: این اثر روایت عاملیت، پایداری و عقلانیت مردمانی است که در سختترین فراز و فرودهای تاریخی، امکانهای تازهای برای زندگی، تولید و توسعه خلق کردهاند.
وی ادامه داد: مطالعه این کتاب برای من تجربهای ارزشمند و آموزنده بود. این اثر نشان میدهد که اتاق بازرگانی تبریز صرفاً تاریخ تجارت و صنعت نیست، بلکه داستان زندگی مردم تبریز و تلاش آنان برای تداوم حیات اجتماعی و اقتصادی در بستر حوادث تاریخی است.
وی با تأکید بر اهمیت روایت تاریخی افزود: جوامع برای شناخت خود به روایت نیاز دارند، روایت موفقیتها، شکستها و تجربههای تاریخی، کتاب «تاریخ اطاق تبریز» بخشی از حافظه جمعی جامعه را ثبت کرده و یادآور میشود که چگونه شهروندان تبریز در دل محدودیتها، فرصتهای تازهای برای توسعه خلق کردهاند.
فراستخواه با اشاره به نقش کسبوکارهای خانوادگی در شکلگیری اقتصاد تبریز گفت: بخش مهمی از تاریخ اقتصادی ایران بر پایه کسبوکارهای خانوادگی شکل گرفته است. بسیاری از خانوادههای بازرگان تبریز با اتکا به اعتماد، همکاری و سرمایه اجتماعی، زنجیرههایی از تولید، تجارت و ارزشآفرینی را ایجاد کردند که آثار آن تا امروز باقی مانده است.
وی تبریز را شهری با پیشینهای جهانی دانست و افزود: این شهر همواره در مسیر ارتباط شرق و غرب قرار داشته است، گزارشهای تاریخی، از جمله سفرنامه ابن بطوطه، نیز جایگاه ممتاز بازار تبریز را در جهان آن روزگار نشان میدهد، بازاری که تنها محل دادوستد نبود، بلکه نهادی اجتماعی، فرهنگی و آموزشی به شمار میرفت.
این استاد جامعهشناسی با اشاره به فراز و نشیبهای تاریخی تبریز اظهار کرد: این شهر بارها در اثر جنگ، زلزله، دگرگونیهای سیاسی و بیثباتیهای حکمرانی آسیب دیده، اما هر بار توانسته است با تکیه بر سرمایه اجتماعی و عقلانیت جمعی دوباره خود را بازسازی کند.
وی یکی از ویژگیهای تاریخی جامعه تبریز را شکلگیری «عقلانیت مبتنی بر احتیاط» دانست و گفت: تجربه مداوم بحرانها موجب شده است نوعی عقلانیت سیاسی و اقتصادی در میان مردم و بازرگانان تبریز شکل بگیرد، عقلانیتی که بر محاسبه، آیندهنگری، …
