طاهره رحیمپور ازغدی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: موضوع مشارکت زنان در آیینهای مذهبی از منظر انگیزه، کارکرد و دستاوردهای فردی واجتماعی آن، قابل بررسی است. اگر بخواهیم دلایل اهتمام زنان به مجالس دینی را صورتبندی کنیم، «رویتپذیری» یکی از مهمترین آنها به شمار میرود. چنانکه در عهد ناصری و دوره قاجار، زنان با هدف احیای حقوق از دسترفته خود در آیینهای مذهبی حضور مییافتند تا دیده شوند و در عرصه اجتماعی به حساب آیند.
وی افزود: همچنین گاهی وجود مشکلاتی مانند بیماری و فقر، موجب پیوند زنان با این سنخ از مراسم میشد؛ زیرا در باور آنان، نذوراتی مانند اطعام، برپایی مجالس روضه و دعا در رفع این گرفتاریها و مصائب، موثربود.
عضو هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به عوامل مؤثر بر میزان مشارکت بانوان در محافل مذهبی بیان کرد: متغیرهای مختلفی ازجمله قدرتهای سیاسی در این زمینه مداخله میکنند. به عنوان مثال، چون پهلوی اول با برپایی مراسم روضهخوانی مخالفت میکرد، آیینهای مذهبی و به تبع آن حضور بانوان در این دوره با انزوا روبهرو شد.
رحیمپور ازغدی ادامه داد: رویکرد بانیان آیینهای سنتی نیز بسته به نوع نگرش آنان متفاوت است. برای نمونه، در عصر پهلوی دوم، به دلیل علاقه همسر او به هنرهای شرقی، مراسم تعزیه بیش از گذشته جنبه نمایشی پیدا کرد، اما با آغاز اعتراضات مردم به دولت وقت، تعزیهها و مجالس روضهخوانی به تدریج رنگ و بوی سیاسی و حماسی به خود گرفت.
امسلمه؛ الگویی از زن کنشگر در تاریخ اسلام
وی با اشاره به تحولات آیینهای سنتی، گفت: به نظر میرسد، آیینهای سنتی بیشترین تحولات خود را پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تجربه کرده است. زیرا این دوران، مراسم مذهبی به عرصهای برای کنشگری زنان انقلابی تبدیل شد که در واقع به نوعی تأسی از بانوان مجاهد صدر اسلام به شمار میآید. زنان فرهیختهای مانند امسلمه که از نخستین گروندگان به اسلام، مهاجر و مجاهد بود. این بانو، علیرغم مخالفت خانواده همسرش با هجرت به مدینه، مردانه این خطر را به جان خرید و به تنهایی مهاجرت کرد، در حالی که براساس عواطف زنانهاش مدتها، از دوری همسر و فرزند خود رنج میبرد و میگریست. از دیگر افتخارات ام سلمه، همراهی پیامبرخدا(ص) …
