علی ثاقبی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به افزایش تمایل نوجوانان به آرایش، اظهار کرد: برای ارزیابی دقیق این موضوع باید میان افزایش واقعی آرایش و افزایش مواجهه نوجوانان با فرهنگ ظاهرمحور تفاوت گذاشت. شواهد درباره گسترش محتوای زیبایی در شبکههای اجتماعی روشن است، اما دادههای کافی وجود ندارد که بگوییم میزان آرایش در میان همه نوجوانان و در همه جوامع قطعاً افزایش یافته است. آنچه بدون تردید تغییر کرده، محیطی است که نوجوان در آن ظاهر خود را میبیند و ارزیابی میکند.
وی ادامه داد: نوجوانی دوره پاسخدادن به پرسشهایی مانند «من چه کسی هستم؟»، «چگونه میخواهم دیده شوم؟» و «به کدام گروه تعلق دارم؟» است. بنابراین، تغییر لباس، مدل مو و آرایش میتواند بخشی از کاوش هویتی باشد. آرایش لزوماً نشانه نارضایتی از ظاهر خود یا مشکل روانشناختی نیست، بلکه ممکن است شکلی از خلاقیت، جستوجوی لذت، تجربه زیبایی، استقلال و ورود نمادین به دنیای بزرگسالی باشد.
این روانپزشک و رواندرمانگر با بیان اینکه نوجوان امروزی در فضایی رشد میکند که ظاهر او دائماً ثبت، مقایسه و ارزیابی میشود، افزود: نوجوان هر بار که تلفن همراهش را باز میکند، با چهرههایی انتخابشده، آرایششده و ویرایششده روبهرو میشود و ممکن است واقعیت عادی خود را با محصول نهایی دیگری مقایسه کند. الگوریتمها نیز محتوای جذابتر و پرمخاطبتر را بیشتر نمایش میدهند و طیف محدودی از چهره، پوست و فرم بدن را بهعنوان ظاهر مطلوب تثبیت میکنند.
ثاقبی افزود: نیاز به تعلق به گروه همسالان نیز میتواند آرایش را به یکی از نشانههای پذیرفتهشدن تبدیل کند. صنعت زیبایی هم گاهی ویژگیهای طبیعی دوره نوجوانی مانند جوش، منافذ پوست یا تفاوت فرم چهره را بهصورت «نقص» معرفی و سپس محصولی برای اصلاح آن عرضه میکند. در ایران نیز احتمالاً عواملی مانند برجستهبودن چهره در فضای عمومی، گسترش شبکههای تصویری و تفاوت میان هنجارهای رسمی، خانوادگی و گروههای همسالان مؤثرند؛ هرچند برای اظهارنظر آماری دقیق به پژوهشهای داخلی بیشتری نیاز داریم.
وی تأکید کرد: این پدیده را نمیتوان صرفاً به سطحیشدن نوجوانان یا کاهش اعتمادبهنفس آنان نسبت داد. گرایش به آرایش در نقطه تلاقی هویتیابی طبیعی، فرهنگ رسانهای، بازار …
