در آستانه آغاز به کار دولت چهاردهم، یعنی در ۲۳ تیرماه ۱۴۰۳، پزشکیان با انتشار یادداشتی به زبان انگلیسی در روزنامه «تهران تایمز» با عنوان «پیام من به جهان جدید»، چارچوب کلی سیاست خارجی خود را برای مخاطبان بینالمللی ترسیم کرد.
وی در این یادداشت، حفظ عزت ملی و شأن بینالمللی ایران را سرلوحه کار خود اعلام نمود، بر پایبندی به اصول بنیادین «عزت، حکمت و مصلحت» تأکید کرد و هدف خود را دنبال کردن سیاستی فرصتگرا با ایجاد تعادل در روابط با همه کشورها، متناسب با منافع ملی و نیازهای صلح و امنیت منطقه معرفی کرد.
در محورهای اصلی این یادداشت، تحکیم روابط با همسایگان به عنوان نخستین اولویت دولت به چشم میخورد. پزشکیان بر تشکیل منطقهای قدرتمند و پرهیز از رقابتهای فرسایشی تأکید کرد و همکاری با کشورهایی نظیر ترکیه، عربستان، عمان، عراق و امارات را برای تعمیق روابط اقتصادی و مقابله با چالشهای مشترک خواستار شد. او همچنین بر مسئله فلسطین، همکاری با چین و روسیه به عنوان شرکای راهبردی، و آمادگی برای گفتوگوی سازنده با اروپا بر پایه احترام متقابل تأکید کرد.
با وجود این رویکرد اولیه، دولت چهاردهم تقریباً همزمان با شروع کار خود با وقایع مهم و چالشبرانگیزی مواجه شد که ماهیت تهاجمی و پیچیده فضای بینالمللی را به دولت جدید نمایاند و سیاست خارجی را به یکی از حساسترین حوزههای مدیریتی تبدیل کرد.
دولت در این دو سال با انبوهی از چالشهای بههمپیوسته در عرصه سیاست خارجی روبرو شد. در این میان، مهمترین اقدام دیپلماتیک دولت برای مدیریت بحرانها، مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده بود. پزشکیان با تأکید بر اینکه «ایران هیچگاه از مذاکره پرهیز نداشته»، پاسخ ایران به نامه رئیسجمهور آمریکا را از طریق عمان ارسال و بر باز بودن مسیر مذاکره غیرمستقیم تأکید کرد، اما مذاکره مستقیم را نپذیرفت. این مذاکرات با هدایت سیدعباس عراقچی در بهار سال گذشته در مسقط برگزار شد و با سه موضع روشن از سوی رئیسجمهور همراه بود. اول، ایران خواهان گفتوگو از موضع برابر و بدون تهدید است. دوم، به مذاکره باور دارد اما نه به هر قیمتی و سوم، از دستاوردهای هستهای کوتاه نخواهد آمد و آنها را معامله نخواهد کرد.
با این حال، مذاکرات هستهای با وجود تلاشهای غیرمستقیم از مسیر عمان، به دلیل شرایط …
