به گزارش خبرنگار مهر، کتاب دیگر فقط میان قفسههای کتابخانه یا صفحات درس مدرسه تعریف نمیشود. در بسیاری از کشورهای جهان، سالهاست کتاب وارد زندگی روزمره کودکان و نوجوانان شده؛ گاهی در قالب یک بازی تابستانی، گاهی به شکل یک جشن ملی، گاهی در قالب یک چالش شخصی و گاهی هم بهانهای برای گفتوگوی اعضای خانواده و مدرسه. تجربه این پویشها نشان میدهد ترویج کتابخوانی دیگر تنها با توصیه به مطالعه یا معرفی یک کتاب پیش نمیرود؛ بلکه نیازمند طراحی تجربهای است که کودک در آن نقش فعال داشته باشد. همین نگاه، پویشهای کتابخوانی را به یکی از ابزارهای مهم ترویج مطالعه در جهان تبدیل کرده؛ الگویی که در ایران نیز نمونههایی مانند «هیسطوری» را پیش روی مخاطبان قرار داده و تبدیل شده به یکی از موفقترین پویشها برای کتابخوان کردن کودکان و نوجوانان.
کتابخوانی در دل یک بازی تابستانی
پویش Summer Reading Challenge یکی از شناختهشدهترین تجربههای ترویج کتابخوانی کودک در بریتانیاست؛ برنامهای که از سال 1999 ازسوی مؤسسه The Reading Agency راهاندازی شد و با مشارکت گسترده کتابخانههای عمومی اجرا میشود. هدف اولیه آن مقابله با پدیدهای بود که در ادبیات آموزشی با عنوان «Summer Slide» شناخته میشود؛ یعنی افت مهارت خواندن کودکان در تعطیلات تابستانی.
اما آنچه این برنامه را ماندگار کرده، شیوه اجرای آن است. کودکان 4 تا 11 سال پس از ثبتنام، کتابهای مورد علاقه خود را انتخاب میکنند و با اتمام هر کتاب، نشان، برچسب یا امتیاز دریافت میکنند. هر سال هم، تم و داستان تازهای برای چالش طراحی میشود تا تجربه برای کودکان تکراری نشود.
در این الگو، کتابخانه فقط محل دریافت کتاب نیست؛ بلکه به فضایی برای بازی، قصهگویی، دیدار نویسندگان و مشارکت خانوادهها تبدیل میشود. در نتیجه، مطالعه برای کودک بیشتر شبیه یک ماجراجویی است تا انجام یک تکلیف آموزشی.
وقتی کتابخوانی به جشن تبدیل میشود
اگر Summer Reading Challenge بر استمرار مطالعه تمرکز دارد، World Book Day در بریتانیا و ایرلند بیشتر بر «خواندن برای لذت» تأکید میکند. نسخه بریتانیایی این رویداد از سال 1997 آغاز شد و امروز به یکی از بزرگترین برنامههای ترویج مطالعه کودک و نوجوان در این کشورها تبدیل شده است.
در …
