خبرگزاری مهر، گروه استانها – مرجان سیفالدین: رحلسازی در اصفهان تنها ساخت یک پایه چوبی برای قرار گرفتن قرآن نیست؛ این هنر، روایتی از پیوند ایمان، سنت، احترام به کلام وحی و مهارت استادکارانی است که در دل بازار تاریخی اصفهان، میراث چندصدساله صنایع دستی ایران را زنده نگه داشتهاند.
اگر بخواهیم ردپای هنر رحلسازی را در ایران دنبال کنیم، بیتردید یکی از مهمترین مقصدها اصفهان است؛ شهری که هنر چوب، قلم و نقش در آن پیشینهای چندصدساله دارد و به حق پایتخت صنایع دستی ایران شناخته میشود.
در بازار تاریخی اصفهان، کارگاههای قدیمی اطراف میدان نقشجهان و محلههایی مانند دردشت، رحلسازی تنها یک حرفه نبوده است؛ بلکه میراثی خانوادگی، هنری و آیینی است که نسل به نسل منتقل شده و در گذر زمان، بخشی از هویت صنایع دستی این شهر را شکل داده است.
رحل، در ظاهر وسیلهای ساده برای قرار گرفتن قرآن هنگام تلاوت است، اما در بطن خود، ترکیبی از مهارت نجاری سنتی، شناخت چوب، طراحی دقیق، ذوق هنری و احترام عمیق به کتاب آسمانی را جای داده است. همین ویژگی سبب شده است که رحلهای دستساز اصفهان از یک ابزار عبادی فراتر روند و در جایگاه اثری هنری، فرهنگی و حتی کلکسیونی قرار گیرند.
استادکاران اصفهانی با بهرهگیری از چوبهایی مانند گردو، گلابی و دیگر گونههای مرغوب، رحلهایی میسازند که علاوه بر استحکام، از ظرافت هنری چشمگیری برخوردارند. هر چند در سالهای گذشته، رحلهای چینی، هندی و پلاستیکی بخشی از بازار فروش این هنر را تسخیر کردهاند، اما هنر دست و چوب ایرانی همچنان جلوهای متفاوت دارد و در میان دوستداران صنایع دستی، جایگاه خود را حفظ کرده است.
آغاز رحلسازی با انتخاب دقیق چوب
مرتضی کازرونی از سازندگان رحل در اصفهان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: ساخت رحل در اصفهان با انتخاب دقیق چوب آغاز میشود و استادکار میداند که رحل باید سالها بدون تاب برداشتن، وزن قرآن را تحمل کند.
وی افزود: هنر اصفهانی تنها به استحکام محدود نمیشود و گرهچینی، معرق، خاتمکاری، مشبککاری و منبت، به این وسیله روحی تازه میبخشند.
کازرونی با بیان اینکه رحلهایی که با نقوش اسلیمی و هندسی آراسته شدهاند، نشاندهنده پیوند میان هنر و کارکرد هستند، ادامه داد: این هنرها …
