به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آگاه نوشت: هشتم شهریور، هفدهم ربیعالاول، به نام میلاد حضرت محمد مصطفی (ص) و امام جعفر صادق (ع) در تاریخ ثبت شده است. همنشینی این دو مناسبت فقط تقارنی در تقویم نیست؛ نسبت میان «بنیانگذاری یک فرهنگ» و «تبیین و استمرار عالمانه آن» را یادآوری میکند. پیامبر اسلام (ص) با محور قرار دادن توحید، کرامت انسان، عدالت، رحمت، مسئولیت اخلاقی و امتسازی، افق تازهای در حیات دینی و اجتماعی گشود. نزدیک به یک قرن بعد، امام صادق (ع) در فضای فکری پرتحول سده دوم هجری، بخش بزرگی از میراث معرفتی اهل بیت(ع) را در فقه، حدیث، کلام و اخلاق گسترش داد و حلقهای علمی با دامنهای فراتر از مرزهای درونمذهبی پدید آورد.
بر پایه تقویم رسمی کشور که مناسبتهای آن به تصویب شورای فرهنگ عمومی رسیده، یکشنبه هشتم شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۱۷ ربیعالاول ۱۴۴۸ به میلاد حضرت رسول اکرم(ص)، میلاد امام جعفر صادق(ع) و «روز اخلاق و مهرورزی» اختصاص دارد. ضمن اینکه ۱۲ ربیعالاول، سالروز میلاد پیامبر(ص) به روایت مشهور اهل سنت و آغاز هفته وحدت دانسته شده است. از نگاه تاریخپژوهی، باید میان «تاریخ آیینی و رسمی» و «قطعیت روز دقیق تولد» فرق گذاشت. در منابع اسلامی درباره روز ولادت پیامبر(ص) اقوال متفاوتی وجود دارد و دو قول ۱۲ و ۱۷ ربیعالاول در میان اهل سنت و شیعه شهرت بیشتری یافتهاند. درباره امام صادق(ع) نیز سال ۸۳ قمری و روز ۱۷ ربیعالاول قول مشهور است، هرچند باید یادآور شد که روز دقیق ولادت در منابع بسیار متقدم ثبت نشده و تصریح به ۱۷ ربیعالاول در منابع سدههای بعد دیده میشود. این احتیاط تاریخی از ارزش معنوی بزرگداشت نمیکاهد؛ بلکه نشان میدهد حافظه دینی، افزون بر ثبت یک رخداد، هر سال فرصتی برای بازخوانی پیام و میراث آن شخصیت فراهم میسازد.
ولادت به مثابه باززایی فرهنگی
فرهنگ فقط مجموعهای از کتابها، آیینها یا بناها نیست؛ فرهنگ شبکهای از باورها، ارزشها، هنجارها، زبان، هنر، نهادها و عادتهای روزمره است که به یک جامعه میگوید چه چیزی حقیقت، چه رفتاری فضیلت و چه نوع رابطهای عادلانه است. از این منظر، تاثیر پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع) را نباید تنها در تاریخ عقاید جستوجو کرد، بلکه علاوه بر آن در شیوه عبادت، آموزش، گفتوگو، خانواده، بازار، همسایگی، ادبیات، …
