یادداشت مهمان، وجیهه تقیزاده، خبرنگار حوزه کتاب: در میان انبوه کتابهایی که درباره پیادهروی اربعین نوشته شدهاند، «داعشی و عاشقی» جایگاهی ویژه دارد. این رمان نه یک سفرنامه صرف است و نه یک مدحیه عاشورایی کلیشهای. بلکه اثری است داستانی، پرتعلیق و روانشناختی که از دل مسیر نجف تا کربلا، روایتی تازه از تقابل «عشق» و «خشونت» را به تصویر میکشد. مجید ملامحمدی، شاعر و نویسنده پرکار کودک و نوجوان، در این کتاب نشان میدهد که ادبیات دینی میتواند بدون شعارزدگی، با اتکا به شخصیتپردازی و تعلیق، خواننده را تا آخرین صفحه با خود همراه کند.
درونمایه اصلی: تقابل دو جهانبینی
هسته مرکزی داستان، مواجهه دو عضو جوان گروهک تروریستی داعش با فرهنگ شیعیِ پیادهروی اربعین است. «جوزف»، جوانی اروپایی با چهره بور و پریشان، و «زینا»، دختری عرب با ذهنی خشن و متعصب، با یک مأموریت ویژه انجام عملیات انتحاری در میان زائران حسینی وارد این مسیر میشوند. اما در طول مسیر، آنچه میبینند، نقطه مقابل تمام آموزههای داعش است.
در یک سوی داستان، جبهه باطل با ویژگیهایی همچون تکفیر و خشونت، نگاه ابزاری به انسان، ترس از دیگری و کوتهبینی و جهالت مرکب قرار دارد.
و در سوی دیگر، جبهه حق که با رفتارهایش همانند مهماننوازی بیچشمداشت، اشکهای عاشقانه در استقبال از زائر، ایثار و ازخودگذشتگی، عشق بیچونوچرا به اهل بیت (ع) خود را معرفی میکند.
نویسنده با ظرافت نشان میدهد که زائران شیعه، بدون آنکه بدانند این دو نفر قصد تخریب دارند، با آغوش باز از آنان استقبال میکنند. همین رفتار سرشار از محبت است که جوزف را به تردید میاندازد و کم کم دیوار تعصب را فرو میریزد. اما زینا، در کنار همراهش، همچنان بر جهل خود پافشاری میکند؛ نمادی از آن دسته از انسانهایی که حتی در برابر روشنترین حقیقتها، چشم بر هم مینهند.
راز متمایز بودن «داعشی و عاشقی» در میان آثار اربعینی
از ویژگیهای برجسته کتاب میتوان به شخصیتپردازی چندلایه و باورپذیر آن اشاره کرد.
جوزف شخصیتی ایستا نیست؛ او از آغاز داستان که با تکبر و خشم وارد میشود، به تدریج دستخوش تحولی درونی میگردد. نویسنده با تکگوییهای درونی او، فرایند تردید و بازاندیشی را به شکلی روانشناختی روایت میکند. در …
