به گزارش خبرگزاری مهر، احمد کارخانه، کارشناس حوزه رسانه و مدرس دانشگاه، با بیان اینکه رسانهها صرفاً منعکسکننده واقعیت نیستند، بلکه در بازتعریف واقعیت اجتماعی نقشآفرینی میکنند، اظهار کرد: نحوه بازنمایی مصرف مواد مخدر در آثار نمایشی، بهویژه در شبکه نمایش خانگی، میتواند نگرش مخاطبان، بهویژه نوجوانان و جوانان را تحت تأثیر قرار دهد.
شکلگیری نگرش نادرست از طریق بازنمایی جذاب
این مدرس دانشگاه با اشاره به نظریه «ساختگرایی اجتماعی» گفت: مشکل زمانی ایجاد میشود که بازنمایی مصرف مواد مخدر، جذابتر و منسجمتر از واقعیتِ مخرب آن به تصویر کشیده شود. هنگامی که مصرف مواد بهعنوان ابزاری برای رهایی از تنهایی، کسب پرستیژ یا نمایش عصیانگری معرفی میشود، پیوند زیباییشناختی میان «شخصیت محبوب» و «ماده مخدر» شکل میگیرد که میتواند به شکستن قبح مصرف در ذهن مخاطب منجر شود.
وی که دارای دکتری علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی است، با استناد به «نظریه شناخت اجتماعی» آلبرت بندورا افزود: نوجوانان و جوانان در مرحله شکلدهی به هویت مستقل خود ممکن است با شخصیتهای طغیانگر و قانونشکن همذاتپنداری کنند و از طریق یادگیری مشاهدهای، احساس قدرتِ ناشی از مصرف مواد را درونی کنند.
کارخانه همچنین با اشاره به نظریه «کاشت» جورج گربنر تصریح کرد: اثرگذاری این آثار در تغییر تدریجی جهانبینی مخاطب نمایان میشود؛ چراکه تماشای مستمر آثاری که مواد مخدر را راهی برای فرار از واقعیت نشان میدهند، منجر به شکلگیری نگرشهای نادرست درباره مصرف خواهد شد.
مرز میان بازنمایی واقعیت و عادیسازی آسیب
این کارشناس ارشد علوم ارتباطات، مرز میان بازنمایی واقعیت اجتماعی و ترویج آسیب را در نحوه روایت دانست و تأکید کرد: اگر مصرف مواد برای شخصیت داستان «پاداش دراماتیک» ایجاد کند و او را به آرامش یا حل مسئله برساند، اثر در مسیر عادیسازی قرار دارد؛ اما اگر پیامدهای شناختی، جسمی و اجتماعی مصرف بهصورت واقعی و بدون شعارزدگی تصویر شود، میتوان آن را بازنمایی واقعگرایانه نامید.
وی پیشنهاد کرد نویسندگان و کارگردانان به سمت «دراماتورژی سلامتمحور» حرکت کنند تا بدون اتکا به مواد مخدر، کشمکشهای …
