ویژه نامهها
خبرگزاری تسنیم ـ جواد حیادر*؛ تولید علم یعنی خلق دانش و نظریههای جدیدی که تا پیش از آن وجود نداشته، بهگونهای که مرزهای دانستههای بشر را جابجا کند، به عبارتی دیگر تولید علم، فراتر از انباشت اطلاعات، فرآیندی پویا برای خلق معرفت نوین است. در این خصوص، ابن سینا، به خاطر روش های مختلف پرسشگری، الگویی ماندگار است. یعنی او پیش از پاسخ، مسئله را به درستی صورتبندی میکرد و همواره در پی ریشهها بود. تولید علم امروز نیز نیازمند صورتبندی دقیق پرسشهای اصیل است، نه تکرار سوالات گذشته!
فرایندهای تحقیق ابنسینا برای تولید علم در چارچوبی منسجم صورت میگرفت. او برای هر علمی، سه رکن اساسی قائل بود: موضوع (آنچه علم درباره آن بحث میکند)، مبادی (اصول موضوعه و مفروضات) و نظام مسائل (پرسشهایی که علم باید به آنها پاسخ دهد). این چارچوب، محدوده پژوهش را مشخص و آن را از علوم دیگر متمایز میکرد. از خصوصیات بارز تولید علم ایشان پیوند بین مشاهدات حسی و تعقل است. او دادهها را در چارچوبی منطقی سامان میداد و این توانایی در تشخیص الگوها از میان انبوه اطلاعات بسیار حیاتی است.
به عنوان مثال ایشان روش «تجربه» را جدی قبول داشت و معتقد بود در این روش، تکرار مکرر یک مشاهده و کشف علت آن، به یقین میانجامد. از دیگر مختصات تولید علم …
