ویژه نامهها
به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، سید محمد شفیعی دارابی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی قم و زهره باقریان، دکترای تاریخ اسلام در مقالهای با عنوان «ویژگیهای انسان تمدن ساز از منظر قرآن کریم»، به این مسأله میپردازند که خداوند چه زمینههای باطنی و گرایشهای روحی را برای انسان ترسیم میکند و هر یک از آنها چه تأثیری بر تمدنسازی میگذارد؟ همچنین نگرش دوگانه خداوند به انسان را چگونه میتوان تفسیر کرد؟
هدف از این پژوهش بررسی دو دسته از آیات در مورد زمینههای باطنی انسان در قرآن است: نخست آیاتی که انسان را در مقام بنیآدم تکریم میکند و دوم آیاتی که انسان را به جهت پیروی نکردن از عقل همانند حیوانات و حتی گمراهتر معرفی میکند. نتایج این پژوهش بازتاب چندگانگی باطن انسانها نسبت به یکدیگر است.
این پژوهش مطرح می کند که انسان بهعنوان یکی از مهمترین ارکان توسعه و تمدن در اسلام شناخته میشود. بر اساس آموزههای قرآنی، اساس تحولات و تغییرات اجتماعی هدفدار در جوامع بشری، شالوده روانی و درونی انسان است. ازاینرو، انسان را میتوان عامل اصلی و تعیینکننده در پیدایش و سقوط تمدنها به شمار آورد. خواست و اراده انسانها مبنای همه تحولات فردی و اجتماعی است.
محتوای درونی انسان، واجد دو عنصر اصلی اندیشه و اراده است که با درهمآمیختن آنها، اهداف انسان در جهان خارج تحقق مییابد؛ ازاینرو، هرگونه تغییر و تحولی در ساختارهای سیاسی و اجتماعی، تابع تغییر در اساس روانی و باطنی انسان است. اما خداوند گرایشهای روحی متفاوتی را برای انسان در نظر میگیرد، که هر یک از آنها در دو جهت کاملاً متضاد با هم قرار دارند.
ویژگیهای انسان تمدنساز …
