استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، آیات 83 و 84 سوره مائده، تصویری ژرف از مواجهه انسان با پیام وحی و شخصیت پیامبر اکرم(ص) ارائه میکند؛ تصویری که میتوان آن را فراتر از یک گزارش تاریخی، به مثابه الگویی برای فهم رابطه میان شناخت، ایمان، عاطفه و مسئولیت اخلاقی خواند. در این آیات، گروهی از پیروان حضرت عیسی(ع) هنگامی که پیام نازلشده بر رسول خدا(ص) را میشنوند، تحت تأثیر حقیقتی که در آن بازمیشناسند، اشک میریزند و میگویند: «رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ».
نخستین نکته در این روایت، تقدم «شنیدن» بر «ایمان» است. قرآن میگوید آنان «ما أُنزل إلى الرسول» را شنیدند؛ یعنی مواجهه آنان با پیامبر، پیش از هر چیز مواجهه با پیام است. این تمایز برای فهم جایگاه پیامبر اهمیت دارد. پیامبر در منطق قرآن، تنها موضوع محبت یا یک شخصیت تاریخی نیست؛ بلکه رسولی است که انسان را با وحی و حقیقت الهی مواجه میکند. ازاینرو، بزرگداشت پیامبر زمانی از سطح نمادین فراتر میرود که به شناخت پیام و سیره او منتهی شود.
عنصر دوم، تعبیر «مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ» است. قرآن علت تأثر آنان را تنها هیجان عاطفی نمیداند، بلکه آن را به شناخت حق پیوند میدهد. بنابراین اشک در این آیات، عاطفهای جدا از معرفت نیست؛ واکنشی است که از تشخیص حقیقت سرچشمه میگیرد. ترتیب مفهومی آیات نیز معنادار است: شنیدن، شناخت، تأثر، ایمان و شهادت. در این منظومه، احساس دینی هنگامی اصیل است که با معرفت پیوند داشته باشد و به انتخاب اخلاقی میانجامد.
درخواست «فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ» نیز لایه مهم دیگری از این گفتمان را آشکار میکند. ایمان، تنها یک باور شخصی و درونی نیست؛ مؤمن در برابر حقیقت، مسئولیت شهادت دارد. «شاهد بودن» یعنی حقیقت را شناختن و در نسبت با آن موضع گرفتن. همین مفهوم در آیه …
