کشتار شیعیان نیجریه در زاریا در ۲۱ آذر ۱۳۹۴ (۱۲ دسامبر ۲۰۱۵) از تلخترین وقایع تاریخ معاصر شیعیان این کشور به شمار میرود. در جریان حمله ارتش نیجریه به شیعیان شهر زاریا، شمار زیادی از مردم کشته و زخمی شدند و حسینیه بقیةالله نیز تخریب شد. در پی این حادثه، نام ابراهیم زکزاکی بیش از گذشته در رسانهها مطرح شد.
«اهل زاریا» اما روایت خود را به این حادثه محدود نمیکند و به سراغ سالهایی میرود که زکزاکی در مسیر شکلگیری اندیشه و فعالیتهای اجتماعی و مذهبی خود قرار داشت؛ مسیری که با آشنایی او با انقلاب اسلامی ایران و امام خمینی(ره) پیوندی جدی پیدا کرد.
جرقه نگارش این کتاب در سال ۱۳۹۹ و پس از تماشای یک مصاحبه زده شد. نجمه جوادی برای نگارش این اثر چهار سال پژوهش و یک سال نگارش را پشت سر گذاشته و حاصل این تلاش در قالب کتابی ۱۷۶ صفحهای منتشر شده است.
یکی از بخشهای قابل توجه کتاب، روایت نخستین مواجهه ابراهیم با نام امام خمینی(ره) است. نویسنده این آشنایی را نه در قالب یک گزارش تاریخی، بلکه در دل یک صحنه داستانی روایت کرده است؛ صحنهای که ابراهیم در کلاس علوم سیاسی نشسته و استاد آمریکایی درباره تفاوت «قدرت» و «تأثیر» سخن میگوید.
در بخشی از کتاب آمده است:
«ابراهیم نشسته بود روی صندلی کلاس و مثل همیشه آرام به نظر میرسید. او به نظام اسلامی فکر میکرد و نبودن نمونه مشابه آن. با آمدن استاد آمریکایی، همه بلند شدند. استاد علوم سیاسی بود که برایشان از فرق بین دو واژه گفت.
ـ بین مفهوم تأثیر و قدرت تفاوت وجود دارد، قدرت، تسلط بر دیگران است و تأثیر، تسلط بر قلب و فکر مردم. قدرتمندان سعی میکنند بر قلب و فکر مردم تأثیر داشته باشند، چون تأثیر، قویتر و مهمتر از قدرت است.بعد متفکرانه چند قدم برداشت و با گچ روی تخته سیاه با خطی درشت نوشت: «روحالله خمینی.»
و درباره اتفاقات ایران گفت:
ـ شاه در ایران قدرت داشت، اما تأثیر خمینی بر پیروانش باعث شد آنها پیروز شوند.
ابراهیم در فکر فرو رفت.»
این صحنه را میتوان یکی از نقاط کلیدی روایت «اهل زاریا» دانست؛ جایی که مسیر آشنایی زکزاکی با اندیشه امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی در قالب یک موقعیت داستانی به تصویر کشیده میشود.
نجمه جوادی در این کتاب تلاش کرده است از روایتهای خبری درباره زکزاکی عبور کند و به زندگی و تحولات فکری او نزدیک شود؛ از همین رو، مخاطب با شخصیتی مواجه است که صرفاً یک چهره سیاسی یا مذهبی نیست، بلکه انسانی است که در مسیر زندگی خود با پرسشها و انتخابهایی روبهرو شده و به تدریج مسیر فکری و اجتماعی خود را پیدا کرده است.
«اهل زاریا» همچنین تلاش میکند بخشی از تاریخ معاصر جهان اسلام را که کمتر در ادبیات داستانی فارسی بازتاب یافته، به مخاطب ایرانی معرفی کند؛ تاریخی که از ایران آغاز نمیشود، اما در مقطعی از مسیر خود با انقلاب اسلامی و اندیشه امام خمینی(ره) پیوند میخورد و در سرزمینی دور از ایران، یعنی نیجریه، ادامه پیدا میکند.
در ابتدای کتاب نیز جملهای منسوب به عثمان دان فودیو آمده است:
«پس از من قدیسی ظهور خواهد کرد که او، ابراهیم احیاگر است.»
«اهل زاریا» نوشته نجمه جوادی در ۱۷۶ صفحه توسط نشر بینالملل منتشر شده و به روایت زندگی و مبارزه ابراهیم زکزاکی و بخشی از تاریخ شکلگیری و حوادث مرتبط با شیعیان نیجریه میپردازد.
منبع:فارس کد مطلب 2261780
