تولیدی/ چه کسانی از تحریم پول درمی‌آورند؟/ ردپای پول در اقتصاد تحریمی ایران

خبرآنلاین: هر چند روز یک‌بار دولت دونالد ترامپ تحریم اقتصادی جدیدی را علیه کشور اعلام می‌کند؛ تحریم‌هایی که واشنگتن آنها را ابزاری برای افزایش فشار بر تهران و وادار کردن ایران به پذیرش خواسته‌های خود می‌داند. اما در ایران، سال‌هاست که تحریم برای مردم تنها یک واژه نیست؛ پشت بیشتر مشکلات اقتصادی، افزایش قیمت‌های دلار و طلا، محدودیت کشور برای تجارت با کشورهای بزرگ جهان، کلمه‌ای خوابیده است که بخش زیادی از اقتصاد کشور به آن گره خورده است. در این میان، هرچقدر که تحریم تبدیل به یک بلا علیه اقتصاد کشور شده است، سیاسیون از افرادی روایت می‌کنند که تحریم برایشان تبدیل به منبعی برای به‌دست‌آوردن پول‌های میلیاردی شده است. کاسبان تحریم چه کسانی هستند؟

واژه «کاسبان تحریم» هم سال‌هاست که جزئی از ادبیات مسئولان و اهالی سیاست شده است، اما هیچ‌گاه تعریف دقیقی از آن ارائه نشده است. به بیان دیگر، «کاسبان تحریم» یک اصطلاح حقوقی یا اقتصادی رسمی نیست و بیشتر یک اصطلاح سیاسی ـ رسانه‌ای است که عمدتاً هم برای مخالفان مذاکره و توافق با آمریکا از سوی برخی سیاسیون استفاده می‌شود. مراد از «کاسبان تحریم» هم معمولاً افراد، شرکت‌ها یا شبکه‌هایی است که از محدودیت‌های ناشی از تحریم برای کسب منفعت اقتصادی غیرمتعارف استفاده می‌کنند؛ یعنی شرایطی که تحریم ایجاد کرده، برای آنها تبدیل به فرصت درآمدزایی شده است.

با این حال، این گزاره به این معنی نیست که هرکس تحریم را دور می‌زند، کاسب تحریم است. به‌طور مثال، موقعیت دیپلماتیک و سیاسی ایران به دلیل تحریم‌های شدید اقتصادی آمریکا همواره به‌گونه‌ای بوده که برای فروش نفت و کالا مجبور به دور زدن تحریم‌ها بوده است. در این میان، گاهی یک شرکت یا واسطه ممکن است برای انتقال پول، فروش نفت یا واردات کالا در شرایط تحریم ریسک کند و در ازای خدماتش کارمزد بگیرد. این به‌تنهایی «کاسبی از تحریم» محسوب نمی‌شود. این اصطلاح به افراد، شرکت‌ها و شبکه‌هایی گفته می‌شود که از محدودیت‌ها و پیچیدگی‌های ایجادشده توسط تحریم، برای کسب منفعت اقتصادی شخصی یا جناحی خود استفاده می‌کنند. پشت پرده کاسبان تحریم چه کسانی هستند؟ …