سالگرد حزبی که اردوغان را به قدرت رساند/ جزب عدالت و توسعه چگونه رقبا را کنار زد

خبرآنلاین-گزارش الجزیره- مترجم مهسا مژدهی:گام نخست که در ۱۴ اوت ۲۰۰۱ برداشته شد را نمی‌توان صرفا به ثبت درخواست تاسیس یک حزب سیاسی در تاریخ سیاسی معاصر جهان تقلیل داد؛ بلکه باید آن را بازگشت یک نگاه تمدنی ریشه‌دار و هزارساله به صحنه جهان مدرن دانست. امروز، پس از پشت سر گذاشتن یک ربع قرن، حزب عدالت و توسعه دیگر فقط داستان توسعه یک کشور در داخل مرزهایش نیست. این جنبش سیاسی تنها ۱۶ ماه پس از تاسیس، با حمایت گسترده مردم به قدرت رسید و طی یک ربع قرن، بدون وقفه سکان اداره کشور را در دست داشته است؛ مسیری که جایگاهی استثنایی در تاریخ سیاسی جهان برای آن رقم زده است.

 حزب عدالت و توسعه میراث مبارزه دموکراتیک عدنان مندرس، نخست‌وزیر فقید ترکیه، و یارانش را بر دوش دارد؛ کسانی که در روزهای دشوار دوران نظام تک‌حزبی، جان خود را در راه باورهای ملت فدا کردند.  راز ماندگاری حزب عدالت و توسعه چیست؟

اگر عمر احزاب سیاسی معمولاا با نتایج انتخابات یا دوره‌های حضور آنها در دولت سنجیده می‌شود، توانایی حزب عدالت و توسعه برای عبور از بحران‌های پی‌درپی داخلی و جهانی و حفظ حمایت طیف‌های بسیار متنوع اجتماعی در طول ۲۵ سال را باید با مفهومی ساختاری‌تر توضیح داد: «توانایی ترجمه سیاسی».

این توانایی به معنای آن است که انتظارات، نیازها و اعتراض‌های موجود در جامعه به‌درستی شنیده شود، سپس این خواسته‌ها به برنامه‌های عملی حزب، بودجه‌ها و سیاست‌های عمومی تبدیل شوند و در نهایت، نتایج این سیاست‌ها دوباره در معرض ارزیابی جامعه قرار گیرند.

نیازهای اجتماعی همیشه در قالب متن‌های آماده و روشن وارد عرصه سیاست نمی‌شوند. درست در همین نقطه است که حزب عدالت و توسعه یک سازوکار عظیم ایجاد کرده؛ سازوکاری که تجربه‌های ظاهرا پراکنده مردم را به مشکلات و راه‌حل‌های مشترک تبدیل می‌کند.

ترکیه دهه ۱۹۹۰؛ دوران فروپاشی سیاسی و بی‌ثباتی

برای درک ابعاد این تحول، باید به ترکیه دهه ۱۹۹۰ بازگشت. این سال‌ها را نباید فقط دوره‌ای متعلق به «جهان تک‌قطبی و بحران‌های شدید اقتصادی» دانست؛ بلکه باید آن را دوره‌ای عظیم از فروپاشی سیاسی و بی‌ثباتی دانست که دولت را فلج کرده و شکاف‌های اجتماعی را عمیق‌تر کرده بود.

دهه ۹۰ یک دهه ازدست‌رفته بود؛ دوره‌ای که ائتلاف‌های شکننده تنها …