به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی موزه هنرهای معاصر تهران، این دو فیلم بخشی از مجموعهای درباره تاریخ مطالعات و کاوشهای باستانشناسی در ایران هستند و به فعالیت باستانشناسان فرانسوی در محوطه باستانی شوش در دوره قاجار و پهلوی میپردازند. فیلمها پس از نمایش، زمینهساز گفتوگویی درباره تاریخ باستانشناسی، سرنوشت آثار کشفشده در شوش، شیوههای کاوش در گذشته، وضعیت امروز میراث فرهنگی و نقش جامعه در حفاظت از آن شدند.
فیلمی برای بازخوانی یک فاجعه میراثی
مظاهریپور در ابتدای نشست درباره انگیزه خود از ساخت این مجموعه توضیح داد :« فیلمها بخشی از یک مجموعه چندقسمتی هستند که تاریخ مطالعات باستانشناسی در ایران را از منظر خود باستانشناسان روایت میکند؛ نه صرفاً با هدف معرفی محوطههای تاریخی، بلکه برای نشان دادن اینکه این محوطهها چگونه شناسایی شدند، چگونه مورد کاوش قرار گرفتند و در ادامه چه سرنوشتی پیدا کردند».
به گفته او، دو قسمت نمایشدادهشده به فعالیتهای مارسل دیولافوآ و رومن گیرشمن در شوش اختصاص دارند. هر دو چهره در شکلگیری مطالعات باستانشناسی این محوطه سهم علمی داشتهاند، اما شیوههای کاوش و مناسبات حاکم بر باستانشناسی در دوره فعالیت آنان، در مواردی به تخریب گسترده بناها، از بین رفتن لایههای باستانشناختی و خروج شمار زیادی از آثار از ایران انجامیده است.
مظاهریپور با اشاره به حضور باستانشناسان و کاوشگران خارجی در شوش توضیح داد که بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اولیه با هدف کشف و انتقال اشیای تاریخی انجام میشد و در بسیاری موارد، معماری و لایههای باستانشناختی در جریان حفاریها آسیب میدید.
او با اشاره به وضعیت کنونی محوطه گفت: «تنها ۲۰ درصد شوش کاوش شده و ۸۰ درصد آن هنوز ناشناخته مانده؛ اما متأسفانه همان ۲۰ درصد نیز با روشهای غیرعلمیِ آن دوران، آسیب جدی دیده اند!».
از مفهوم ایران تا تاریخ حضور انسان در فلات ایران
مظاهریپور در ادامه بحث را از مفهوم «ایران» و پیشینه حضور انسان در فلات ایران آغاز و تأکید کرد که یافتههای باستانشناسی دائماً در حال تغییر و تکمیل تصویر ما از گذشته هستند و سابقه حضور گونههای انسانی در این سرزمین بسیار قدیمیتر از تاریخ شکلگیری ایران به معنای سیاسی …
