به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، به همت کمیسیون تاریخ علم فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با همکاری گروه مطالعات اسلامی و انجمن علمی فرهنگ و تمدن ایران و اسلامی، به مناسبت روز جهانی ابنسینا، نشستی با سخنرانی قاسم پورحسن استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی در فرهنگستان علوم، برگزار شد که در ادامه متن آن از نظر شما میگذرد:
**** قاسم پورحسن
عنوان سخنرانی امروز من «نسبت علم و اخلاق در اندیشه ابنسینا» است. علت انتخاب این مسئله به پاسخهایی بازمیگردد که در فلسفه غرب، بهطور خاص از جانب هوسرل و بهویژه هایدگر، به معضل بحران علم و نسبت آن با انسان، معنا و اخلاق داده شده است.
کوششم این است که نشان دهم آیا با بازخوانی اندیشه ابنسینا درباره علم، بهطور خاص گفتوگوهای او در ۲۶ مسئله با ابوریحان بیرونی و نیز جلسات مناظره او در اصفهان که در مجموعه «المباحثات» گردآوری شده است، میتوان به پاسخ سومی دست یافت یا خیر. به بیان دیگر، آیا میتوان با خوانش میراث اسلامی، برای برخی از پرسشها و معضلات امروز پاسخی فراهم کرد؟
محور سخنرانی من در دو بخش مرتبط با یکدیگر شکل میگیرد. بخش نخست به خود مسئله بحران علم اختصاص دارد و در بخش دوم، با بازخوانی گفتوگوهای ابنسینا با مخالفان و با صاحبنظران حوزه علم، از جمله ابوریحان، تلاش خواهم کرد نظریه اخلاق غایتاندیشانه او را در باب علم طرح کنم. بحران علم در سنت غربی
دو مفهوم «بحران علم» و «بحران اخلاق و معنا» در سنت غربی، بهکرات در ۲۰۰ سال اخیر مورد بحث قرار گرفتهاند و از زمان هوسرل به بعد، مسئله بحران علم بهنحو برجستهای مطرح شده است.
هوسرل، اگر بخواهیم دیدگاه او را دستهبندی کنیم، بحران علم و چیرگی علم تکنیکی بر معنا و انسان را در چند نتیجه اساسی صورتبندی و تبیین میکند. نخست، تقدّم علم به نگاه خودگرایانه و پوزیتیویستی است که مورد نقد هوسرل قرار میگیرد. دوم، از دیدگاه هوسرل، علوم انسانی و بهطور کلی علوم مسیر خود را گم کردهاند. سوم، به واسطه چیرگی علم و راه نادرستی که علم مدرن در پیش گرفته است، حس زندگی معنادار از دست رفته است. ما این حس را نداریم؛ یعنی حس زندگی معنادار از میان رفته است، در حالی که علم از درون «زیستجهان» شکل گرفته است. ادموند هوسرل
در …
![[ارمغان زمانفشمی] قطع هزاران درخت در چیتگر](/news/u/2026-08-28/ettelaat-edabs.jpg)
