مبلغ - آقای عباس قائم مقامی درباره انتقام از آمریکا و اسرائیل گفته است که: « انتقام مخصوص خداست و تسری دادن منطق قصاص و انتقام به حوزهٔ امور عمومی، بهویژه در مقولهٔ جنگ و صلح، بدعت و انحرافی الهیاتی است. در حوزه دفاع در برابر دشمنان متجاوز، منطق قرآن و مبانی فقهی مبتنی بر عقلانیت است و هدف، دفع شر دشمن و تأمین حداکثری مصالح عمومی و تمامیت ارضی میباشد، نه قصاص یا انتقامجویی.» برای این مدعا نیز چند دلیل بیان کرده است؛ از جمله:
۱. انتقام الهی در قرآن، کیفر کامل و عادلانهای است که تنها خداوند توان اجرای آن را دارد.
۲. واژه «انتقام» در ساختار «افتعال» به خداوند اختصاص یافته و با «ذو انتقام» همراه میشود؛ یعنی مالکیت و اختیار ویژه خداوند بر آن.
۳. در تعبیر «انا ... مُنتَقِمُونَ» نیز انتقام به قدرت خاص الهی نسبت داده شده و نشان میدهد که این امر مختص خداوند است.
۴. دلیل چهارم: استناد به سیره پیامبر در روز فتح مکه که با شعار انتقامجویی صریحاً مخالفت کردند.
در پاسخ، ابتدا به ادله قرآنی و روایی انتقام میپردازم سپس نقد ادله فوق را بیان خواهم کرد.
الف. ادله قرآنی و روایی انتقام
از آیات قرآن و روایات استفاده می شود بحث انتقام نه تنها بدعت نیست بلکه ریشه دینی داشته و بعضا دارای وجوب است.
۱- آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره توبه: « چرا و برای چه نمی جنگید؟ آن هم با گروهی که پیمان های خود را شکستند، و عزمشان را بر بیرون کردن [رهبرتان] پیامبر از وطنش جزم کردند و هم آنان بودند که نخستین بار با شما جنگیدند، آیا از آنان می ترسید؟! در صورتی که اگر مؤمن هستید، خدا سزاوارتر است که از او بترسید. با آنان بجنگید تا خدا آنان را به دست شما عذاب کند و رسوایشان نماید و شما را بر آنان پیروزی دهد و سینه های [پر سوز و غم] مردم مؤمن را شفا بخشد. و خشم دل هایشان را از میان ببرد.»
درباره این آیات باید گفت:
این آیات دقیقا درباره انتقام است. انتقام از کفاری که سالها به اذیت و آزار مسلمین مشغول بودند خدا میفرماید چرا به جنگ کسانی نمیروید که پیمان شکستند و تلاش کردند (رهبرتان) پیامبر را اخراج کنند، حال آنکه آنها شروع کننده این آزارها بودند. این معنا دقیقا همان مفهوم انتقام است.
…
