اگرچه وظیفه سنتی این نهاد، رسیدگی به شکایات اشخاص و ابطال مقررات خلاف قانون است، اما در رویکردهای نوین حقوق عمومی، دیوان عدالت اداری نقشی فراتر از یک مرجع حل اختلاف ایفا میکند و به یکی از ابزارهای تحقق حکمرانی مطلوب، شفافیت، پاسخگویی و پیشگیری از فساد اداری تبدیل شده است.فساد اداری غالباً از تصمیمات غیرقانونی، سوءاستفاده از اختیارات، تبعیض، فقدان شفافیت و ضعف پاسخگویی سرچشمه میگیرد.
هرچه امکان نظارت قضایی بر تصمیمات اداری مؤثرتر باشد، احتمال بروز فساد نیز کاهش مییابد. از این منظر، دیوان عدالت اداری صرفاً مرجع جبران خسارت اشخاص نیست، بلکه با کنترل قانونی بودن اقدامات اداری، اصلاح رویههای نادرست، ابطال مقررات مغایر قانون و ایجاد وحدت رویه، نقش مهمی در پیشگیری از فساد ایفا میکند. دیوان عدالت اداری از چند جهت در تحقق حکمرانی مطلوب اثرگذار است.
نخست، با تضمین اصل حاکمیت قانون، مانع از خودسری و تجاوز مراجع اداری از حدود اختیارات قانونی میشود. دوم، با حمایت مؤثر از حقوق شهروندان، اعتماد عمومی به نظام اداری و قضایی را تقویت میکند. سوم، با ابطال بخشنامهها و آییننامههای غیرقانونی، از استمرار تصمیمات فساد زا جلوگیری میکند. چهارم، با ایجاد رویههای …
