به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، تکبّر از خطرناکترین رذایل اخلاقی است که انسان را از پذیرش حق، یادگیری، اصلاح خویش و ارتباط سالم با دیگران بازمیدارد. این خوی ناپسند، فقط یک آفت فردی نیست؛ بلکه سرچشمه بسیاری از انحرافات اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی است.
بنابر روایت حوزه، در ادامه با بررسی پیامدهای این صفت ناپسند، به این پرسش پاسخ داده میشود که چرا تکبّر ریشه بسیاری از انحرافات اخلاقی و اجتماعی است.
پاسخ اجمالی:
در نگاهی کلی می توان گفت که تکبّر سبب می شود که انسان جز خود و افکار خودش را نبیند، آیات و معجزات خدا را سِحر بخواند، مصلحان را مفسِد و اندرزِ دوستان و اطرافیان را محافظه کاری و ضعف نفس بشمارد. این خوی زشت آثار بسیار مخرّبی در روح و جان و اعتقادات و افکار افراد و نیز در سطح جوامع انسانی دارد به گونه ای که می توان گفت هیچ بخش از زندگی فردی و اجتماعی از مصایب آن در امان نیست. برخی از این پیامدهای سوء عبارتند از:
۱. آلودگی به شرک و کفر؛
۲. محروم شدن از علم و دانش؛
۳. انزوای اجتماعی؛
۴. از دست دادن امکانات زندگی؛
۵. آلوده شدن به انواع گناهان؛ ناآگاهی از عیوب و محرومیت از اصلاح و تکامل.
پاسخ تفصیلی:
در نگاهی کلی می توان گفت که تکبّر سبب می شود که انسان جز خود و افکار خودش را نبیند، آیات و معجزات خدا را سِحر بخواند، مصلحان را مفسِد و اندرزِ دوستان و اطرافیان را محافظه کاری و ضعف نفس بشمارد.[۱] این خوی زشت آثار بسیار مخرّبی در روح و جان و اعتقادات و افکار افراد و نیز در سطح جوامع انسانی دارد به گونه ای که می توان گفت هیچ بخش از زندگی فردی و اجتماعی از مصایب آن در امان نیست. برخی از این پیامدهای سوء را با هم مرور می کنیم:
۱. نخستین مفسده تکبّر که از همه خطرناک تر است آلودگی به شرک و کفر است. کفر ابلیس و انحراف او از مسیر توحید و سر باز زدن فراعنه و نمرودها از پذیرش دعوت انبیای الهی، نتیجه تکبّر است. تکبّر به انسان اجازه نمی دهد که در برابر حقّ تسلیم گردد. چراکه کبر و غرور حجاب سنگینی در برابر چشم انسان می افکند و او را از دیدن چهره زیبای حقّ محروم می کند. شاید به همین دلیل است که در حدیثی می خوانیم که راوی از امام صادق علیه السّلام درباره کمترین درجه «الحاد» سؤال کرد امام علیه السّلام …
