فرزانه فراهانی: مرگ یک پزشک در محل کار، آن هم در شرایطی که بنا بر روایتهای منتشرشده، پیکر او حدود دو روز بعد پیدا شده است، تنها یک خبر تلخ درباره از دست رفتن یکی از اعضای کادر درمان نیست؛ این اتفاق پرسشهای جدیتری درباره وضعیت پزشکان و رزیدنتها، میزان فرسودگی و فشارهای وارد بر آنها و همچنین سازوکارهای نظارتی و حمایتی در مراکز درمانی ایجاد میکند. طی سالهای اخیر، اخبار مربوط به خودکشی پزشکان و رزیدنتها بارها خبرساز شده است؛ اخباری که هر بار برای مدتی افکار عمومی و مسئولان را متوجه شرایط دشوار بخشی از کادر درمان میکند، اما به نظر میرسد هنوز پاسخ روشنی برای بسیاری از پرسشها و راهکاری پایدار برای مواجهه با این مسئله وجود ندارد.
در روزهای اخیر نیز خبر درگذشت دکتر افرا مهردل، رزیدنت پزشکی قانونی بیمارستان بهارلو، در فضای مجازی منتشر شد؛ پزشکی که درباره علت مرگ او روایتهای متفاوتی مطرح شده و برخی احتمال خودکشی و برخی دیگر احتمال قتل را مطرح کردهاند. فارغ از اینکه نتیجه بررسیهای رسمی درباره علت مرگ چه خواهد بود، پرسش مهم این است که چگونه ممکن است یکی از اعضای کادر درمان در محل استراحت خود در بیمارستان جان ببازد و تا دو روز کسی متوجه مرگ او نشود؟ این پرسش، در کنار آمارهای نگرانکننده درباره خودکشی رزیدنتها، بار دیگر موضوع سلامت روان، امنیت و حمایت از کادر درمان را به یکی از مسائل جدی نظام سلامت تبدیل کرده است.
البته مسئله خودکشی در میان رزیدنتهای پزشکی ایران طی سالهای اخیر به یکی از نگرانیهای جدی حوزه سلامت تبدیل شده است. مجله The Lancet Psychiatry در ژوئن ۲۰۲۴ با انتشار مطلبی درباره خودکشی رزیدنتهای پزشکی ایران، به مطالعاتی استناد کرد که نشان میدهد حدود ۳۴ درصد از رزیدنتهای پزشکی در ایران افکار خودکشی را تجربه کردهاند.
در همین گزارش، میانگین سالانه خودکشی رزیدنتها حدود ۱۳ مورد عنوان شده و با توجه به جمعیت حدود ۱۵ هزار نفری رزیدنتهای کشور، نرخ خودکشی حدود ۱۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر برآورد شده است؛ رقمی که در مقایسه با نرخ حدود ۶.۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در جمعیت عمومی، بهمراتب بالاتر است. مطالعات جدیدتر نیز این اختلاف قابل توجه را تأیید کردهاند و بر ضرورت توجه جدیتر به سلامت روان، شرایط کاری و حمایتهای حرفهای از رزیدنتهای پزشکی تأکید دارند. …
