تورم در ایران یک عدد واحد نیست؛ تجربهای متفاوت از فشار معیشتی است که بسته به محل زندگی، شدت آن تغییر میکند. دادههای مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه خوراکیها در ۱۲ استان از ۱۰۰ درصد عبور کرده و در هرمزگان به ۱۵۱.۲ درصد رسیده است؛ در حالی که نرخ تورم ملی بخش بزرگی از این تفاوتها را در خود پنهان میکند. برای خانوارهای کمدرآمد، این اختلاف صرفاً یک تفاوت آماری نیست؛ افزایش شدید قیمت غذا میتواند به کاهش مصرف، افت کیفیت تغذیه، افزایش بدهی و فروش دارایی منجر شود. از همین رو، سیاست حمایتی یکسان برای استانهایی با فشارهای قیمتی متفاوت، لزوماً به معنای عدالت نیست. مسئله امروز تنها مهار تورم در سطح ملی نیست، بلکه شناسایی جغرافیای فشار معیشتی و طراحی سیاستی است که بتواند تفاوت هزینه زندگی، شدت تورم خوراکی و میزان آسیبپذیری خانوارها را همزمان در نظر بگیرد. تورم در تهران، هرمزگان، لرستان و کردستان یک تجربه واحد نیست. وقتی از «نرخ تورم کشور» سخن میگوییم، تفاوت شدید هزینه زندگی میان استانها در یک میانگین ملی پنهان میشود؛ درحالیکه دادههای مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه خوراکیها در ۱۲ استان از ۱۰۰ درصد عبور کرده است. ادامه سیاستگذاری با یک عدد ملی و یک نسخه حمایتی یکسان، به معنای نادیدهگرفتن جغرافیای فقر، ناامنی غذایی و نابرابری است.
براساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها در مردادماه در هرمزگان به ۱۵۱.۲ درصد رسیده است. لرستان با ۱۴۸.۳ درصد، آذربایجان غربی با ۱۴۷.۴ درصد، کردستان با ۱۴۴ درصد و چهارمحالوبختیاری با ۱۳۴.۶ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. در مجموع، ۱۲ استان تورم خوراکی بالاتر از ۱۰۰ درصد را تجربه کردهاند.
این ارقام به معنای آن نیست که قیمت همه مواد غذایی دقیقاً به همین میزان افزایش یافته است. شاخص تورم، تغییر متوسط قیمت مجموعهای از کالاها و خدمات را اندازه میگیرد. بااینحال، وقتی شاخص خوراکیها در استانی از ۱۵۰ درصد عبور میکند، پیام آن روشن است: خانوار برای خرید سبدی مشابه سال قبل باید بیش از دو برابر و در بعضی موارد نزدیک به دو و نیم برابر هزینه کند. …
