اکوایران: در ماههای اخیر طرحهایی با عنوانهایی نظیر «کیف پول درآمد ثابت» در میان برخی پلتفرمهای وام و پرداخت آنلاین رواج یافته و بهویژه از طریق تبلیغات اینفلوئنسرها بهشدت دیده شده است: کاربر مبلغی را در کیف پول سپردهگذاری میکند، سود روزشمار دریافت میکند، و همزمان امکان دریافت «اعتباری فوری» تا سقف ۱۲۰ درصد همان مبلغ را پیدا میکند که بلافاصله قابل برداشت و خرجکردن است. در نگاه اول این پیشنهاد بسیار جذاب به نظر میرسد؛ اما یک محاسبهی سادهی ارزش زمانی پول نشان میدهد در اغلب حالتهای واقعی، این طرح برای کاربر بهصرفه نیست. این یادداشت با یک نمونهی عددی، مکانیزم واقعی این طرحها و دلایل این ناترازی را بررسی میکند. معین حسینپور، کارشناس اقتصادی - اپلیکیشنها و پلتفرمهای وام و اعتبار آنلاین در سالهای اخیر با ترکیب دو محصول متفاوت -سپردهگذاری با سود روزشمار، و اعطای اعتبار خرد بدون نیاز به وثیقهی سنتی- محصولی ترکیبی طراحی کردهاند که برای کاربرانی با نیاز به نقدینگی فوری جذاب است. مزیت اصلی از دید کاربر روشن است: نیازی به مراجعهی حضوری، ضامن، یا فرایند اعتبارسنجی پیچیده نیست، و مبلغ اعتبار در عرض چند دقیقه به حساب واریز میشود.
همین سادگی و سرعت، اما، باعث میشود بسیاری از کاربران نرخ واقعی این نوع تامین مالی را محاسبه نکنند و تصمیم خود را صرفاً بر مبنای نسبت اعتباری تبلیغشده -برای نمونه «تا ۱۲۰ درصد سپردهی خود اعتبار بگیرید»- بگیرند، بدون آنکه هزینهی واقعی این اعتبار را با بازدهی که خود سپرده ارائه میدهد مقایسه کرده باشند. مکانیزم طرح
ساختار معمول این طرحها به این شکل است: کاربر مبلغی معین (برای نمونه ۱۰۰ میلیون تومان) را در «کیف پول درآمد ثابت» پلتفرم سپردهگذاری میکند و سود سالانهی مشخصی -در نمونهی این یادداشت ۳۵ درصد، بهصورت روزشمار و ساده- دریافت میکند. همزمان، پلتفرم بر مبنای همین سپرده، اعتباری معادل درصد مشخصی از آن -معمولاً حدود ۱۲۰ درصد- در قالب وام قسطی در اختیار کاربر قرار میدهد.
نرخ سود این وام معمولاً بهصورت یک نرخ اسمی سالانهی نسبتاً پایین (برای نمونه ۲۳ درصد) تبلیغ میشود؛ اما به دلیل ساختار بازپرداخت قسطی، نرخ موثر واقعی وام …
