عصر ایران؛ یلدا آذرپی - تقریباً هر روز با تصاویر و روایتهایی از آزار، شکنجه و کشتار حیوانات بیپناه در شبکههای اجتماعی مواجه میشویم؛ اخباری که افکار عمومی را جریحهدار میکنند و به خشم و یأسِ دوستداران طبیعت و محیط زیست دامن میزنند؛ سگی که با ضرباتِ چوب زخمی شده، گربهای که مسموم شده، حیوانی که برای سرگرمی شکنجه شده و پرندهای که بهدلیل مزاحمتهای ادعاشده، آزار دیده است. واکنش به خبرهای اینچنینی معمولاً شدید است. خیلیها از کوره در میروند، خواهان شناسایی عوامل حادثه میشوند، هشتگها و کارزارهایی به راه میافتد، مسئولان وعدۀ پیگیری میدهند و چند روز بعد هیچ به هیچ. موضوع از کانون توجه خارج میشود و باز همان آش و همان کاسه.
حجم اخبار تکاندهنده و تکرار وقایع، حاکی از این است که مقولۀ حقوق حیوانات در ایران، بلاتکلیف است و با خلأهای جدیِ قانونی و اجرایی روبهروست. در سالهای اخیر، مستندات متعددی دربارۀ حیوانآزاریِ آشکار شهروندان منتشر شده و در بهترین حالت به دخالتِ حامیان حیوانات، نجات یا درمانِ حیوان آسیبدیده و گاه شناسایی عاملان انجامیده است. ولی در بسیاری از موارد، فقدانِ ساز و کار قانونیِ روشن و ضمانتِ اجرای مؤثر، سرنوشت پرونده را به فراموشی سپرده و چرخۀ خشونت را تکرار کرده است.
در چنین شرایطی با کارزار جدیدی مواجه شدهایم با عنوان «درخواستِ تصویب و اجرای قانونِ مبارزه با حیوانآزاری» که میکوشد موضوع را از سطح واکنشهای احساسی و مقطعی به عرصۀ قانونگذاری و سیاست عمومی هدایت کند. مطالبۀ اصلی امضاکنندگان، تصویب قانون جامعی است که حیوانآزاری را بهنحوی بارز تضعیف و جرمانگاری کند، برایش مجازاتِ متناسب و بازدارنده در نظر بگیرد، مسئولیت نهادهای اجرایی را مشخص کند و از پناهگاهها، دامپزشکان، سازمانهای مردمنهاد و فعالان این حوزه حمایت کند.
چنین مطالبهای در ایران مسبوق به سابقه است. طرح ممنوعیت حیوانآزاری در سال 1398 به مجلس رفت. موضوعِ تدوینِ مقررات جامعتر نیز در سالهای بعد مطرح شد، ولی تغییری رخ نداد. تا امروز، کماکان فاقد چارچوبِ جامع و مستقل برای منع حیوانآزاری هستیم. پژوهشها و ارزیابیهای متعدد، نبودِ قانون جامعِ مقابله با حیوانآزاری را از کاستیهای اصلیِ نظام حمایت از حیوانات در ایران میدانند.
خیلیها میگویند در کشوری …
