عصرایران- بوی قهوه تازه، عطر یک گل، بوی غذای مورد علاقه یا حتی رایحه باران می تواند در چند ثانیه خاطره ای قدیمی را زنده کند. حس بویایی فقط برای تشخیص بوها نیست؛ این حس با چشایی، حافظه، احساسات و حتی ایمنی روزمره ما ارتباط دارد.
وقتی حس بویایی کاهش پیدا می کند، غذاها ممکن است بی مزه به نظر برسند، اشتها تغییر کند و فرد حتی در تشخیص برخی خطرهای محیطی مانند دود یا نشت گاز با مشکل مواجه شود. به همین دلیل، تغییر محسوس در قدرت بویایی چیزی نیست که همیشه بتوان به سادگی از کنار آن گذشت. بویایی چگونه کار می کند؟
مولکول های فرار موجود در محیط هنگام تنفس وارد بینی می شوند. این مولکول ها به گیرنده های ویژه ای در بخش بالایی بینی متصل می شوند و پیام هایی را به سیستم بویایی مغز ارسال می کنند. مغز این اطلاعات را پردازش می کند و به ما اجازه می دهد بوهای مختلف را از یکدیگر تشخیص دهیم.
نکته جالب این است که بویایی و چشایی کاملا از یکدیگر جدا نیستند. هنگام جویدن غذا، ترکیبات معطر از پشت دهان به سمت حفره بینی حرکت می کنند و اطلاعات بویایی با اطلاعات مربوط به مزه ترکیب می شوند. به همین دلیل است که هنگام گرفتگی بینی، بسیاری از غذاها بی مزه به نظر می رسند، در حالی که گیرنده های چشایی همچنان فعال هستند. چرا یک بو می تواند خاطره ای قدیمی را زنده کند؟
بویایی ارتباط نزدیکی با بخش هایی از مغز دارد که در پردازش حافظه و احساسات نقش دارند. به همین دلیل یک رایحه خاص ممکن است ناگهان خاطره ای مربوط به سال ها قبل را در ذهن زنده کند.
این ویژگی یکی از جنبه های جالب حس بویایی است و توضیح می دهد چرا گاهی یک بو می تواند واکنشی عاطفی بسیار قوی ایجاد کند. ممکن است بوی یک غذای خاص ما را به خانه دوران کودکی ببرد یا رایحه یک عطر، خاطره فردی را که سال ها ندیده ایم زنده کند.
البته این موضوع با ادعاهای رایج درباره «رایحه درمانی» تفاوت دارد. اگرچه برخی رایحه ها ممکن است در بعضی افراد احساس آرامش ایجاد کنند، شواهد علمی کافی وجود ندارد که بتوان آروماتراپی را درمان بیماری های مختلف دانست. بنابراین رایحه درمانی نباید جایگزین درمان های پزشکی شود. وقتی حس بویایی ضعیف می شود چه اتفاقی می افتد؟
اختلال بویایی می تواند شکل های متفاوتی داشته باشد. بعضی افراد بوها را ضعیف تر از گذشته …
