در تحقیق تازهای که توسط پژوهشگران ایرانی انجام شده است، تجربه زیسته دانشآموزان دختر مبتلا به ملال جنسیتی در محیطهای آموزشی مورد واکاوی قرار گرفته است.
به گزارش ایسنا، ملال جنسیتی، اصطلاحی روانشناختی است که به ناهماهنگی پایدار میان هویت جنسیتی درونی فرد و جنسیتی که در بدو تولد برای او ثبت شده اشاره دارد؛ وضعیتی که اگر بیش از شش ماه ادامه یابد و با ناراحتی عمیق یا اختلال در عملکرد اجتماعی و تحصیلی همراه باشد، به عنوان یک مسئله بالینی شناخته میشود. این ناهماهنگی میتواند با تمایل شدید به ویژگیهای جنسیتی متفاوت یا احساس ناراحتی از ویژگیهای جسمانی خود همراه باشد. پژوهشها نشان میدهند این پدیده حاصل تعامل پیچیده عوامل زیستی، روانی و اجتماعی است و نمیتوان آن را به یک علت ساده فروکاست. برآوردهای جهانی میزان شیوع آن را در بزرگسالان بین حدود ۱ تا ۵ درصد گزارش کردهاند.
در سالهای اخیر، آمارها از افزایش موارد گزارششده در میان دختران نوجوان حکایت دارند؛ روندی که در ایران و برخی کشورهای منطقه نیز مشاهده شده است. پژوهشهای داخلی نشان میدهند دانشآموزان دختر دارای ملال جنسیتی در مدارس با چالشهایی مانند تبعیض، قلدری، نادیده گرفتن هویت و نبود سازوکار حمایتی روبهرو هستند. در محیطهایی که هنجارهای جنسیتی بهصورت سختگیرانه و دوگانه تعریف میشود، هرگونه تفاوت با انتظارهای رایج میتواند به طرد اجتماعی منجر شود. گزارشهای بینالمللی نیز هشدار دادهاند که در چنین بافتهایی، خطر ترک تحصیل، افت تحصیلی، اضطراب، افسردگی و حتی رفتارهای خودآسیبرسان افزایش مییابد. به همین دلیل، شناخت عمیق تجربه این دانشآموزان برای بهبود فضای آموزشی ضروری به نظر میرسد.
در رابطه با این موضوع، علی امجدی، پژوهشگر روانشناسی تربیتی در دانشکده روانشناسی دانشگاه آزاد مرودشت، به همراه دو همکار دانشگاهی خود با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، پژوهشی درباره تجربههای زیسته دختران دانشآموز مبتلا به ملال جنسیتی و نحوه مواجهه آنان با محیطهای آموزشی انجام دادهاند. این مطالعه با رویکرد پدیدارشناختی انجام شد؛ رویکردی که تمرکز آن بر درک عمیق تجربههای شخصی افراد از یک پدیده است. هدف پژوهشگران این بود که بدون پیشداوری و از زبان خود دانشآموزان، کیفیت تعامل آنان با معلمان، همسالان و …
