هفدهم مردادماه، روز خبرنگار، فرصتی مغتنم برای بازاندیشی علمی و حرفهای در رسالت خطیر اهالی رسانه در ساختار پیچیده جوامع مدرن است. در پارادایم نوین ارتباطات و مدیریت، خبرنگار صرفاً یک راوی منفعل رویدادها نیست، بلکه به عنوان یک کنشگر آگاه و حلقه واسط میان مدیریت شهری و شهروندان، نقشی استراتژیک در حکمرانی محلی ایفا میکند.
یکی از مهمترین کارکردهای ژورنالیسم تخصصی، مداخله موثر و علمی در چرخه «مدیریت بحرانهای شهری» است. امروزه کلانشهرها همواره در معرض مخاطرات پیچیدهای چون حوادث طبیعی، چالشهای زیستمحیطی و بحرانهای زیرساختی قرار دارند. در شرایط بحرانی که با عدم قطعیت و التهاب افکار عمومی همراه است، خبرنگاران با استمداد از اصول «ارتباطات بحران»، هدایتگر افکار عمومی میشوند. اطلاعرسانی دقیق، شفاف و بههنگام آنها، از پدیده مخرب انتشار شایعات و اخبار جعلی که خود میتواند به بحرانی ثانویه و ویرانگر بدل شود، جلوگیری میکند. رسانهها در مراحل سهگانه پیش از بحران (آموزش و هشدار)، حین بحران (اطلاعرسانی حیاتی و مدیریت رفتار جمعی) و پس از بحران (نظارت بر بازیابی زیرساختها)، تابآوری شهری را در برابر شوکهای ناگهانی به میزان چشمگیری ارتقا میبخشند.
از سوی دیگر، «تبیین خدمات شهری» و خلق ادراک مشترک میان نهادهای خدماترسان و شهروندان، رسالت مستمر و توسعهمحور خبرنگاران است. فرایند اداره کلانشهرها نیازمند اجرای پروژههای پیچیده عمرانی، خدماتی و طرحهایی نظیر انضباط شهری و ساماندهی فضاهای عمومی است که غالباً ابعاد تخصصی گستردهای دارند. خبرنگاران شهری با ترجمان این مفاهیم کلان به زبانی ملموس، شهروندان را از حقوق، تکالیف و دستاوردهای توسعهای آگاه میسازند.
باید در نظر داشت که اجرای موفقیتآمیز طرحهای شهری بدون پیوست رسانهای و اقناع افکار عمومی، غالباً با چالش و مقاومت اجتماعی مواجه میشود. در این نقطه، خبرنگار با ایجاد یک دیالوگ دوسویه، نه تنها ضرورت و مزایای خدمات را تبیین میکند، بلکه با انتقال بازخوردهای مردمی به تصمیمگیران، به اصلاح رویهها و ارتقای کیفیت خدمات کمک میکند. این شفافسازی نظاممند، به تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و در نهایت جلب مشارکت فعالانه شهروندان در اداره امور شهر منجر میشود.
در نهایت باید تاکید کرد که توسعه پایدار شهری و دستیابی به الگوی «شهر زیستپذیر»، بدون حضور و همراهی خبرنگارانی پرسشگر، متخصص و متعهد، دور از ذهن خواهد بود. روز خبرنگار، تجلیل از وجدانهای بیداری است که با قلم مسئولانه خویش، مسیر توسعه، شفافیت و تابآوری جوامع شهری را هموار میسازند. این روز بر تمامی تلاشگران عرصه دانایی و آگاهیبخشی گرامی باد.
مدیر روابط عمومی شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر انتهای پیام/
