هر واحد فرآورش گازی که در سواحل جنوبی ایران ساخته میشود، از روز نخست با دو فشار همزمان روبهروست: هوای شور و مرطوب از بیرون، و سیال ترش از داخل. یون کلر موجود در هوای خلیج فارس لایهٔ محافظ روی سطح فلز را نقطهبهنقطه میشکند و سولفید هیدروژن از سمت فرآیند به جدارهٔ تجهیزات فشار میآورد. انتخاب متریال در چنین شرایطی بیشتر از آنکه یک تصمیم خرید باشد، بخشی از طراحی ایمنی واحد است.
ورق استنلس استیل در این میان جایگاه مشخصی دارد و همانطور که هر پیمانکار باتجربهای میداند، «استیل» یک خانوادهٔ بزرگ است که اعضایش رفتار کاملاً متفاوتی دارند. اختلاف عملکرد دو گرید که در ظاهر و قیمت فاصلهٔ چندانی ندارند، میتواند در عمر مفید تجهیز به چند سال برسد. کجای یک واحد، ورق مصرف میشود؟
تصور رایج این است که مصرف استیل عمدتاً در لولهکشی خلاصه میشود، در حالی که سهم قابلتوجهی از آن به شکل ورق وارد پروژه میشود: تیوب شیت یا صفحهٔ لوله (tube sheet) و پوستهٔ مبدلهای حرارتی بدنهٔ درامها، جداکنندهها و مخازن تحت فشار سینی و اجزای داخلی برجهای تقطیر و واحدهای شیرینسازی گاز لاینینگ و کلدینگ داخلی مخازن کربناستیل تجهیزات واحدهای آبشیرینکن، تصفیهٔ پساب و مدارهای آب دریا سازهها و پوششهای سکوهای فراساحل
در هر کدام از این کاربردها شرایط کاری فرق میکند و همین تفاوت است که گرید را تعیین میکند. مبدلی که آب خنککننده از آن عبور میکند و مخزنی که میعانات گازی را نگه میدارد، دو مسئلهٔ جدا هستند. دو عاملی که تکلیف گرید را روشن میکنند
عامل اول کلراید است. گرید 304 در فضاهای صنعتی معمولی عملکرد خوبی دارد، اما در مجاورت آب دریا یا هوای ساحلی دوام نمیآورد و در سطح آن حفرههای ریز و عمیق شکل میگیرد. حضور 2 تا 3 درصد مولیبدن در گرید 316L همین نقطهضعف را تا حد زیادی جبران میکند و به همین دلیل 316L به گرید پیشفرض بسیاری از پروژههای جنوب کشور تبدیل شده است. در مدارهایی که مستقیماً با آب دریا کار میکنند، مثل سیستمهای اطفای حریق سکوها، حتی 316L هم کافی نیست و طراحان همیشه سراغ آلیاژهای پرمولیبدن مانند 904L و آلیاژهای مولی6 یا 6Mo میروند. …
