به گزارش خبرگزاری ایلنا، هوش مصنوعی و اقتصاد پلتفرمی در حالی ماهیت مشاغل را دگرگون کردهاند که نظام حقوق کار ایران هنوز برای مواجهه با این تحولات آماده نیست. «محمدرضا احدی» پژوهشگر حوزه ارتباطات و مطالعات فرهنگی، در یادداشتی با بررسی چالشهای نوپدید طبقه کارگر در تقاطع تکنولوژی و بحرانهای معیشتی، بر ضرورت بهروزرسانی قوانین کار، حمایت از کارگران پلتفرمی و بازتعریف عدالت برای پاسداری از کرامت نیروی کار تأکید کرده است.
متن کامل یادداشت به شرح زیر است:
جهان کار در آستانه یکی از عمیقترین دگرگونیهای تاریخ خود قرار دارد. هوش مصنوعی، اتوماسیون و اقتصاد پلتفرمی نهتنها ماهیت مشاغل را دگرگون میکنند، بلکه مفهوم سنتی «کارگر» را نیز به چالش میکشند. در این میان، پرسش اساسی این است: آیا نظام حقوق کار ایران برای مواجهه با این تحولات آماده است؟ و مهمتر آنکه، چگونه میتوان از کرامت و معیشت نیروی کار در برابر امواج تکنولوژی پاسداری کرد؟
سونامی فناوری و طبقه کارگر
بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، حدود ۲۰ درصد از مشاغل موجود در ایران در معرض تحول ناشی از هوش مصنوعی قرار دارند. این رقم در حالی است که سازمان جهانی کار پیشبینی میکند در پنج سال آینده، ۸۵ میلیون شغل در جهان از بین رفته و ۶۲ میلیون شغل جدید ایجاد شود. نکته هشداردهنده آنکه مشاغل جدید عمدتاً به مهارتهای دیجیتال و خلاقیت نیاز دارند، در حالی که سیستم آموزش مهارتی کشور با نیازهای روز فاصله زیادی دارد.
در کنار این تحول، پدیده «کارگران پلتفرمی» به عنوان طبقه جدیدی از نیروی کار ظهور کرده است. افرادی که از طریق سکوهای دیجیتال مانند اسنپ، دیجیکالا و سایر پلتفرمها امرارمعاش میکنند، اما از بسیاری از حمایتهای قانونی کارگری بیبهرهاند. عدم پوشش بیمه بیکاری، نبود قرارداد کار شفاف و نادیدهگرفته شدن حق تشکیل صنف، معضلات جدی این گروه است.
فاصلهٔ دستمزد و سبد معیشت؛ شکافی که عمیقتر میشود
در سال جاری، شورای عالی کار حداقل دستمزد روزانه را ۵۵۴ هزار تومان تصویب کرد؛ رقمی که حتی توان خرید ۲۵۰ گرم گوشت قرمز را هم ندارد. سبد معیشت یک خانوار کارگری طبق برآوردها به ۴۵ میلیون …
