وی افزود: میتوانیم فضای زندگی را به روی مردمی که در تنگنای سخت زندگی، بهخصوص از نظر معیشت و نومیدی از آینده بهتر به سر میبرند، بگشاییم و به سوی ایران آباد و سربلند برویم؛ این است معنی «صلح شرافتمندانه».
خاتمی در ابتدای این دیدار با بیان اینکه امیدوارم مراکز قدرت گفتوگو را به رسمیت بشناسند، ادامه داد: امیدوارم بهجای اینکه یکطرفه بگویند و بشنوند، به شنیدهها ترتیب اثر بدهند.
خاتمی با اشاره به شرایط کنونی کشور اظهار کرد: اگر بگوییم در خطیرترین و تعیینکنندهترین وضعیت بعد از انقلاب قرار گرفتهایم، گزافه نگفتهایم. انقلاب، چه کسانی از آن راضی باشند یا نباشند، چه توانسته باشد به اهدافش برسد یا نرسد و چه از مسیر خود منحرف شده باشد یا نه، حادثه بزرگی بود که معادلات سیاست و قدرت را در منطقه و به نحوی در جهان، به زیان قدرتهای توسعهطلب و تسلیمشدگان و تسلیمشوندگان آنها و محافظهکاران به هم زد.
وی یادآور شد: از همان آغاز، نگرانی و حتی کینه نسبت به انقلاب و به تبع آن ایران در دلهای قدرتها جا گرفت و برنامهریزی برای مهار کردن ایران و، اگر نشد، نابودی آن بود؛ کشوری تسلیم یا دارای هرجومرج و آشفته که نتواند کمر راست کند.
خاتمی با بیان اینکه توطئههای فراوانی علیه ایران انجام شده است، مهمترین آنها را جنگ هشتساله دانست و گفت: با وجود فقدان توازن قدرت تسلیحاتی، لجستیکی، اطلاعاتی و حتی اقتصادی، ایران نهتنها از بین نرفت، بلکه مقتدرتر در صحنه ظاهر شد. در ادامه نیز انواع توطئههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی و تحریمهای کمرشکن علیه ایران وجود داشت و دارد تا به جنگ ۱۲ روزه و بعد جنگ رمضان رسیدیم.
وی ادامه داد: در داخل، انواع فشارهای دشمنان از یکسو و خطاهای راهبردی و راهکاری و مشکلات ساختاری از سوی دیگر، لحظهبهلحظه فاصله میان مردم و حاکمیت را بیشتر کرد و حتی دو قطبی وحشتناکی میان کسانی که به هر حال به حاکمیت و نظام دلبسته و وفادار بودند و جامعهای که روزبهروز وضعیت اقتصادی، امنیتی، سیاسی و فرهنگی آن بدتر میشد، پدید آمد و اتفاقاً دشمنان از همین وضعیت، به امید ضربه زدن نهایی به ایران، سوءاستفاده کردند.
خاتمی، عواملی مانند نارضایتی، کاهش امید نسبت به بهبود اوضاع و آینده، فشارهای اقتصادی و معیشتی و بازماندن ایران نهتنها از توسعه بلکه عقبگرد در برخی زمینهها را موجب این دانست که دشمن به فکر یکسره کردن کار نظام بیفتد.
خاتمی تصریح کرد: به یاری خداوند، توطئهها و جنگ همهجانبه نتیجه عکس داد و ایران، گرچه آسیبهای سنگین انسانی و مادی دید و از جمله شاهد شهادت رهبر شهید، فرماندهان، مسئولان، مردم عادی و حتی زنان و کودکان و خرابیها بود، اما به لحاظ بینالمللی و ملی در موقعیت بهتری قرار گرفت و اعتبار و هیمنه دشمن بیش از پیش شکسته شد.
وی افزود: خشم و نارضایتی مردم کاهش یافت و حتی جامعه به سوی انسجام و وحدت در مخالفت با تهاجم بیگانه و برای حفظ ایران میل کرد.
خاتمی ادامه داد: این امر موجب آشکار شدن دو نکته شد؛ یکی اینکه جمهوری اسلامی، بهرغم همه نقصها و نارساییهایش، ماندنی است؛ یعنی تهاجم خارجی و جنگ همهجانبه ایران را از پا درنمیآورد، مگر اینکه بعد از آن، حکمرانی نتواند نقصها و نارساییها و عواملی را که منجر به جدایی افراد از جامعه شده است، به کمک خود مردم درمان کند.
وی در بیان نکته دوم گفت: اعتبار و هیمنه آمریکای پرمدعا بهشدت خدشهدار و بر شکستناپذیری اسرائیل جنایتکار خط بطلان کشیده شد.
خاتمی در تشریح دو عامل اساسی این وضعیت گفت: اول، مقاومت نظامی و تدبیر توأم با فداکاری نیروهای مسلح و سازمان و سامانی بود که با وجود شهادت رأس و رهبر و فرماندهان و مسئولان، پایدار به دفاع پرداخت و دشمن را در رسیدن به اهداف خود ناکام کرد. رئیسجمهوری و دولت نیز در کنار مردم کوشیدند تا در بحرانیترین نقاط، ایران و مردم ایران را راضی نگاه دارند.
خاتمی عامل دوم را حضور مردم، حتی ناراضیان از وضعیت سیاسی و اقتصادی، در صحنه دفاع از میهن و مخالفت با تهاجم به ایران و تمامیت ارضی آن دانست و افزود: این حضور را از جمله در گردهماییهای شبانه در هفتههای اول دیدیم، ولی جای گلایه دارد که در اثر اشتباهات راهبردی و تبلیغات یکطرفه در هفتههای بعد، این وحدت و انسجام کمرنگتر شد.
وی در پایان گفت: به هر حال، بعد از جنگ فرصتی فوقالعاده برای کشور و مردم پدید آمد که جلوه آن را در تفاهمنامه ژنو که به امضای دو رئیسجمهوری رسید، میبینیم. امیدوارم اینبار فرصت فراهمآمده از دست نرود؛ چنانکه متأسفانه بارها از دست رفته است که اگر رفت، تهدیدها شدیدتر خواهد شد.
