خبر توقف فعالیت شبکه تلویزیونی کتاب، هرچند در میان انبوه اخبار پرسروصدای این روزها شاید کماهمیت به نظر برسد، اما در واقع نشانهای از یک بحران عمیقتر و ریشهدارتر دارد. بحرانی که سالهاست دامنگیر جایگاه کتاب در نظام رسانهای و فرهنگی کشور بوده است.
وبسایتی که قرار بود بستری تخصصی برای پوشش اخبار نشر، معرفی کتاب، گفتوگو با نویسندگان و مترجمان و پیگیری رویدادهای حوزه کتاب باشد، بیش از دو ماه است که سکوت کرده و آخرین ردپای فعالیتش به ایام نمایشگاه کتاب در خرداد بازمیگردد.
در کشوری که آمار مطالعه در آن سالهاست نزولی گزارش میشود و ناشران و نویسندگان از رکود بازار نشر مینالند، وجود پلتفرمی که بتواند اخبار و محتوای این حوزه را بهصورت مستمر و حرفهای پوشش دهد، نه یک تجمل، بلکه یک ضرورت زیرساختی است.
رسانههای عمومی و پرمخاطب، به دلایل مختلف، فرصت و انگیزه کافی برای پرداختن عمیق به مسائل نشر و کتاب را ندارند و همین خلأ است که باید با رسانههای تخصصی پر شود. تعطیلی چنین پلتفرمی، به معنای از دست رفتن یکی از معدود کانالهای اطلاعرسانی تخصصی در این حوزه است؛ کانالی که شاید مخاطب انبوه نداشت، اما برای جامعه کوچک اما تأثیرگذار اهل کتاب و نشر، منبعی ضروری به شمار میرفت.
زاویه دوم، تناقض میان شعارهای مکرر درباره اهمیت کتاب و کتابخوانی از یک سو، و بیمهری مدیریتی به نهادها و پلتفرمهایی که دقیقاً برای همین هدف شکل گرفتهاند.
تجربه برنامهای مانند کتابباز نیز نشان داد که حتی در دل تلویزیون، آن رسانهای که در رقابت با فضای مجازی بارها به حاشیه رانده شده، هنوز ظرفیت قابل توجهی برای ترویج کتابخوانی وجود دارد.
اما وقتی از دل همین گفتمان کتابمحور، پلتفرمی مثل شبکه کتاب که بهطور مشخص برای این منظور طراحی شده بود، بیسروصدا تعطیل میشود، این پرسش جدی مطرح میشود که آیا شعارهای مربوط به کتاب و کتابخوانی، پشتوانه عملی و بودجهای پایداری دارند یا صرفاً در حد سخن باقی میمانند.
این گزاره که ارزش چیپس و پفک در صدا و سیما همچنان بیش از کتاب است، هرچند تلخ و گزنده است، اما توصیفی دقیق از واقعیت موجود به دست میدهد.
کتاب در بسیاری از برنامههای تلویزیونی نه به عنوان محتوایی جدی و اثرگذار، بلکه به عنوان دکوری در پسزمینه یا جایزهای تشریفاتی در پایان مسابقات ظاهر میشود، چیزی شبیه به یک نماد فرهنگی تزئینی، نه یک اولویت واقعی.
در چنین فضایی و رقابت نابرابر تلویزیون با سایر رسانهها، شاید وجود یک شبکه تلویزیونی قدرتمند در حوزه کتاب میتوانست این پیشفرض را اصلاح کند اما ظاهرا مدیریت ضعیف و نبود برنامه راهبردی همین کورسوی امید را هم خاموش کرد.
زاویه چهارم و شاید مهمترین جنبه ماجرا، پیامدهای بلندمدت اینگونه تعطیلیهاست. وقتی یک نهاد رسانهای تخصصی، هرچند کوچک، بیسروصدا از کار میافتد، پیام ضمنی آن به جامعه فرهنگی این است که سرمایهگذاری در چنین حوزههایی، سرمایهگذاری پایداری نیست.
علاوه بر این، از دست رفتن آرشیو محتوایی چنین پلتفرمهایی، به معنای از دست رفتن بخشی از حافظه مستند حوزه نشر کشور نیز هست؛ حافظهای که بازسازی آن، در صورت نیاز آینده، هزینه و زمان بسیار بیشتری خواهد طلبید.
در نهایت، تعطیلی شبکه کتاب را نباید صرفاً به عنوان یک رویداد منفرد و اداری نگاه کرد، بلکه باید آن را نشانهای از یک الگوی تکرارشونده در مواجهه با نهادهای فرهنگی کوچک اما تأثیرگذار دانست.
نهادهایی که به دلیل نداشتن مخاطب انبوه یا حامی قدرتمند، بهسادگی در معرض حذف قرار میگیرند.
اگر قرار است شعار تقویت فرهنگ کتابخوانی، صرفاً شعار نماند، لازم است نهادهایی از این دست، نه فقط حفظ، بلکه تقویت و توسعه یابند، چرا که در غیاب چنین بسترهایی، گفتوگوی جدی درباره کتاب و نشر، هر روز بیشتر به حاشیه رانده خواهد شد. پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر آلمان؛ ۱۴ هزار مرگ و میر ناشی از گرما نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : سیاهپوشی حرم رضوی در سوگ شهادت امام حسن عسکری تماشاخانه چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درختها قبل از مرگ زخمی شده بودند حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیمکشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟ فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران
به گزارش شهرآرانیوز، داریوش ارجمند در حاشیه گردهمایی «امین ایران ۴» در مشهد، در پاسخ به پرسش خبرنگار شهرآرانیوز درباره نقش رهبر شهید در جریانهای فکری و فرهنگی مشهد در دهههای ۴۰ و ۵۰ اظهار کرد: در مشهد آن روزگار روحانیان بزرگی حضور داشتند و همه آنان برای من محترم هستند، اما آقای خامنهای از نظر سطح سواد، دانش و گستردگی فکر، جایگاهی متفاوت داشت.
وی افزود: ایشان تنها در فضای حوزوی محدود نبودند و حضورشان در محافل فرهنگی، انجمنهای ادبی و ارتباط با چهرههای فرهنگی و فکری مشهد، نشاندهنده نگاه گسترده ایشان بود. این ارتباطها در شکلگیری فضای فکری آن دوره اهمیت داشت و نقش ایشان در تاریخ معاصر مشهد را نمیتوان نادیده گرفت.
ارجمند با اشاره به مطالعات خود در حوزه تاریخ گفت: تاریخ اسلام، تاریخ شیعه و تاریخ ایران را خواندهام و بر اساس همین مطالعات میگویم که ایشان در میان همعصران خود شخصیتی «یگانه» بود.
این بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون ادامه داد: به نظر من چیزی از زندگی ایشان پنهان نمانده و ابعاد مختلف شخصیتشان را خودشان آشکار کردهاند. چنین شخصیتی ناگهان شکل نگرفته است؛ بلکه حاصل یک تبار، پیشینه و پشتوانه بزرگ فکری و تاریخی است.
وی تأکید کرد: برای شناخت رهبر شهید باید مجموعهای از دانش، اندیشه، منش و تجربه ایشان را در کنار هم دید؛ چراکه این مجموعه، شخصیتی کمنظیر را شکل داده است.
ارجمند در پایان با بهرهگیری از ابیات مولانا، رهبر شهید را با تعابیری همچون «شیر خدا و رستم دستان» توصیف کرد و گفت: ایشان شخصیتی بود که میتوان از منش، اندیشه و شیوه زندگیاش برای امروز و آینده درس گرفت.
در ادامه حتما بخوانید چهل روز پس از وداع | حرم رضوی دوباره میزبان دلتنگی مردم برای رهبر شهید + فیلم
سیودومین جشنواره فیلم سارایوو طبق اعلام پیشین خود با جایزه قلب افتخاری از اصغر فرهادی تقدیر کرد.
فرهادی پس از دریافت این جایزه گفت: «از کشف این جشنواره بسیار خوشحال شدم و خوشحالم که میبینم جشنواره فیلم سارایوو در طول سالهای گذشته چگونه شکل گرفته است؛ این یک هویت سینمایی ویژه است.»
در این جشنواره به پاس سهم برجستهاش در هنر سینما، جایزه «قلب افتخاری سارایوو» (Honorary Heart of Sarajevo) در تئاتر ملی سارایوو به اصغر فرهادی اهدا شد. یووان مارجانوویچ، مدیر جشنواره فیلم سارایوو، این جایزه را به یکی از تحسینشدهترین فیلمسازان ایران تقدیم کرد.
یووان مارجانوویچ، مدیر جشنواره سارایوو گفت: «فیلمسازانی هستند که سینمای خود را حول رویدادهای خارقالعاده میسازند. اصغر فرهادی کاری انجام میدهد که شاید حتی دشوارتر باشد. او درام خارقالعاده را در دل زندگی عادی پیدا میکند. یک ازدواج، یک خانواده، یک سوءتفاهم، تصمیمی که در ابتدا کوچک به نظر میرسد، و ناگهان خود را در موقعیتی مییابیم که هر انتخابی پیامد دارد، هر شخصی قابلدرک است و هیچکس کاملاً بیگناه نیست. اصغر فرهادی بدنهای منحصربهفرد از آثار را خلق کرده است.»
او ادامه داد: «فیلمهای او به طرز باورنکردنی دقیق هستند، آنها با مردم و زندگی روزمرهشان آغاز میشوند و به تدریج به پرسشهای بسیار بزرگتری درباره حقیقت، مسئولیت، کرامت، خانواده و انتخابهایی که وقتی هیچ انتخاب کاملی وجود ندارد، انجام میدهیم، بسط مییابد.
مارجانوویچ در ادامه گفت: «روش بسیار خاص شما در فیلمسازی، شما را به یکی از فیلمسازان تعیینکننده سینمای معاصر جهان تبدیل کرده است. فیلمهای شما از زبانها، فرهنگها و مرزها عبور کردهاند، در حالی که همیشه عمیقا در زندگی و جوامعی که از آنها برخاستهاند، ریشه داشتهاند. امسال، از طریق برنامه بزرگداشت، این امتیاز را داشتهایم که به این بدنه قابلتوجه از آثار با شما در سارایوو نگاه کنیم. شما پیش از این با این جشنواره سابقه دارید. در سال ۲۰۱۸ رییس هیات داوران بخش مسابقه فیلم بلند ما بودید، و دیدن دوباره شما در کنار ما فوقالعاده است. اما امشب به خاطر فیلمهای شماست و درباره آنچه به سینما بخشیدهاید، و به جای اینکه بیشتر درباره آنها بگویم، بیایید به آنها نگاهی بیندازیم. فیلمهای شما مخاطبان را در سراسر جهان به نگاه دقیقتر به مردم، و شاید به خودشان، واداشته است. مفتخرم که قلب افتخاری سارایوو را به شما تقدیم کنم.»
اصغر فرهادی نیز در تئاتر ملی با مخاطبان صحبت کرد وگفت: «دریافت این جایزه یکعمر دستاورد، لحظهای بزرگ برای من است. این جایزهای پرمعناست و از جشنواره فیلم سارایوو برای دریافت آن سپاسگزارم. این دومین بار است که به شهر سارایوو میآیم. بار قبل، بخشی از هیات داوران بودم. از تمام فضای این شهر خوشم میآید. امشب میخواهم اشاره کنم که تعداد زیادی از مخاطبان به اینجا میآیند. در اینجا یک اکران داشتم و هزاران نفر فیلم مرا در اینجا تماشا کردند. از کشف این جشنواره بسیار خوشحال شدم و خوشحالم که میبینم جشنواره فیلم سارایوو در طول سالهای گذشته چگونه شکل گرفته است؛ این یک هویت سینمایی ویژه است.»
اصغر فرهادی قرار است در مرکز جشنواره (مرکز فرهنگی بوسنی) یک مسترکلاس نیز برگزار کند.
بزرگداشت فرهادی با اکران ویژه فیلم «جدایی (نادر از سیمین)» که یکی از مشهورترین و پرافتخارترین شاهکارهای اوست، به پایان رسید.
منبع: ایسنا
