بحران هرمز هم سلطه دلار را نشکست؛ یوان در حصار محدودیت‌های جهانی

به گزارش سرویس بین‌الملل جماران، رابرت گرین، پژوهشگر بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، می‌نویسد بحران تنگه هرمز و احتمال دریافت «عوارض عبور» از سوی ایران، توجه‌ها را به تلاش چین برای گسترش استفاده از یوان در بازار جهانی انرژی جلب کرده است. ایران سال‌هاست پول نفت تحریم‌شده خود را عمدتاً به یوان دریافت می‌کند و گزارش شده که دریافت عوارض هرمز یا الزام کشتی‌ها به فروش نفت با یوان را نیز بررسی کرده است. مقام‌های امارات هم در پی اختلالات بازار احتمال استفاده از یوان در پرداخت‌های نفتی را مطرح کرده‌اند.

چین با ایجاد کانال‌های پرداخت و خطوط مبادله ارزی، به دنبال کاهش وابستگی تجارت انرژی به دلار و مصون‌کردن شرکت‌هایش از تحریم‌های آمریکا است. بااین‌حال، تجربه ایران محدودیت یوان را نشان می‌دهد: واسطه‌های مرتبط با تهران همچنان درآمدهای یوانی را با هزینه‌ای گاه معادل ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزش نفت به دلار و یورو تبدیل می‌کنند. میلیاردها دلار از معاملات نفتی ایران در سال ۲۰۲۴ نیز از حساب‌های کارگزاری دلاری عبور کرده است؛ زیرا دلار برخلاف یوان آزادانه در تجارت و سرمایه‌گذاری جهانی قابل‌استفاده است.

دلار هنوز حدود ۸۰ درصد پرداخت‌های جهانی نفت را در اختیار دارد و کاربرد گسترده یوان عمدتاً به اقتصادهای تحت تحریم مانند ایران و روسیه محدود است. عربستان، عراق، قطر و امارات باوجود افزایش تجارت با چین، همچنان ارزهای خود را به دلار متصل نگه داشته‌اند. در سال ۲۰۲۴ تقریباً تمام تراکنش‌های یوانی چین با خاورمیانه به قطر و امارات مربوط بود، اما …