محمدرضا طالبینژاد، مشاور رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با انصاف نیوز درباره پایان مهلت ۶۰ روزه برای رسیدن به توافق پایدار میان ایران و آمریکا، با اشاره به روند مذاکرات و سناریوهای پیشرو گفت: با وجود همه دشواریها و با توجه به سابقه عهدشکنیهای مکرر آمریکاییها در ادوار گذشته، تلاش شد تفاهمنامهای منعقد شود که تمامی موضوعات مورد اختلاف بهصورت مرحلهای، قابل سنجش و قابل اندازهگیری در قالب یک تفاهمنامه ۱۴ بندی تنظیم شود.
آقای طالبینژاد گفت: حقیقت این است که همه مذاکرهکنندگان با بیاعتمادی کامل و با اتکا به تجربههای تلخ گذشته وارد این روند شدند. همانگونه که رهبر انقلاب نیز تأکید کردند، همه منتظر بودیم ببینیم دشمن در مرحله اجرا چگونه عمل خواهد کرد. این تفاهمنامه در بالاترین سطح اجرایی به امضای طرفین رسید و تیم ایرانی نیز تلاش کرد تمامی تعهدات بهگونهای تنظیم شود که قابلیت ارزیابی و اندازهگیری داشته باشد.
طالبینژاد ادامه داد: تعهدات ایران بسیار محدود بود؛ یکی مربوط به بازگشایی تدریجی تنگه هرمز پس از اجرای تعهدات طرف مقابل و دیگری آغاز گفتوگو درباره توافق ۶۰ روزه و موضوعات هستهای پس از تحقق آن تعهدات. در مقابل، آمریکا باید تعهدات مشخصی از جمله تثبیت آتشبس در تمامی جبههها، شکستن محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، عقبنشینی از آبهای پیرامونی و رعایت ترتیبات مربوط به تنگه هرمز را اجرا میکرد.
او بیان کرد: زمانی که طرف آمریکایی متوجه شد این تعهدات بهصورت مرحلهای و با ضمانتهای بالا طراحی شده است، متأسفانه بار دیگر پیمانشکنی کرد و در بخشهای مختلف، آشکارا تعهدات خود را زیر پا گذاشت. البته این رفتار برای تیم مذاکرهکننده ایران غافلگیرکننده نبود، زیرا همه با بیاعتمادی کامل وارد مذاکرات شده بودند، اما جمهوری اسلامی تلاش کرد فضایی ایجاد نشود که ایران بهعنوان مخالف صلح یا آغازگر جنگ معرفی شود.
مشاور رئیس مرکز پژوهشهای مجلس گفت: در عمل، نه آتشبس بهطور کامل رعایت شد و نه تعهدات مربوط به تنگه هرمز و محاصره دریایی اجرا شد. دشمن طی هفتههای اخیر بار دیگر دست به اقدامات خصمانه زد و محاصره را از سر گرفت؛ موضوعی که از نظر ایران قابل چشمپوشی نبود.
اودرباره سناریوهای پیشرو گفت: نخستین سناریو، ادامه …
