به گزارش تابناک؛ پاها هر روز فشار زیادی را تحمل میکنند؛ از راه رفتن و ورزش گرفته تا ایستادنهای طولانی و پوشیدن کفش و جوراب. به همین دلیل، پوست پا نیز ممکن است مانند سایر قسمتهای بدن دچار خشکی، التهاب یا آسیب شود.
یکی از مشکلات شایع، پوستهپوسته شدن کف پا یا پوست بین انگشتان است. این عارضه در بسیاری از موارد با مراقبتهای ساده در خانه برطرف میشود، اما گاهی میتواند نشانه یک بیماری پوستی یا حتی برخی مشکلات زمینهای باشد.
متخصصان پوست، خشکی پوست، عفونت قارچی، آفتابسوختگی، کمآبی بدن، اگزما، پسوریازیس، تعریق بیش از حد، افزایش سن، دیابت و درماتیت تماسی را از مهمترین دلایل پوستهریزی پوست پا میدانند.
۱. خشکی پوست
یکی از شایعترین دلایل پوستهپوسته شدن پا، خشکی پوست است. دوش گرفتن با آب بسیار گرم، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید، کمآبی بدن، استرس و حتی سیگار کشیدن میتوانند خشکی پوست را تشدید کنند.
پوست خشک ممکن است زبر، ترکخورده و پوستهپوسته شود.
برای درمان خشکی پوست پا چه کنیم؟
مهمترین کار، مرطوب نگه داشتن پوست است. پاها را روزانه با آب و شوینده ملایم بشویید و پس از آن از یک مرطوبکننده بدون عطر و رنگ استفاده کنید.
کرمها و پمادها معمولاً نسبت به لوسیونها رطوبت بیشتری در پوست حفظ میکنند. استفاده از مرطوبکننده پیش از خواب و پوشیدن جوراب نخی روی آن نیز میتواند به حفظ رطوبت پوست در طول شب کمک کند.
۲. عفونت قارچی پا
قارچ پا یا پای ورزشکاران یکی دیگر از دلایل شایع پوستهریزی است.
گرما و رطوبت محیط مناسبی برای رشد بیش از حد قارچها ایجاد میکند. پوشیدن طولانیمدت جوراب و کفش، تعریق زیاد، ورزش یا کار در محیطهای گرم میتواند احتمال بروز این عفونت را افزایش دهد.
در عفونت قارچی، پوست پا ممکن است دچار خارش، قرمزی، پوستهریزی و گاهی ترک خوردن شود؛ بهخصوص در فاصله بین انگشتان.
درمان قارچ پا
در موارد خفیف، داروهای ضدقارچ موضعی بدون نسخه میتوانند کمککننده باشند.
همچنین باید محیط مرطوبی که به رشد قارچ کمک میکند، کاهش یابد. پاها را مرتب بشویید و بهویژه فضای بین انگشتان را کاملاً خشک کنید. تعویض جورابهای مرطوب و استفاده از جورابهای قابل تنفس نیز اهمیت دارد.
۳. آفتابسوختگی
شاید کمتر به این موضوع توجه کنیم، اما پوست پا نیز ممکن است دچار آفتابسوختگی شود؛ بهخصوص زمانی که صندل یا دمپایی میپوشیم یا پاها بدون پوشش در معرض نور خورشید قرار میگیرند.
پس از آفتابسوختگی، پوست ممکن است قرمز و دردناک شود و چند روز بعد شروع به پوستهریزی کند.
برای پیشگیری، روی قسمتهای در معرض نور خورشید پا نیز ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ استفاده کنید.
اگر پوست پا دچار آفتابسوختگی شده است، مرطوب نگه داشتن آن میتواند به بهبود کمک کند. اما وجود چرک، قرمزی یا تورم میتواند نشانه عفونت باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
۴. کمآبی بدن
کمآبی بدن فقط باعث تشنگی، خشکی لبها، سردرد یا سرگیجه نمیشود. کاهش آب بدن میتواند عملکرد سد پوستی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و در برخی افراد با خشکی و پوستهریزی پوست همراه شود.
مصرف آب کافی در طول روز و داشتن یک رژیم غذایی متعادل به حفظ سلامت پوست کمک میکند.
البته اگر پوستهریزی شدید یا مداوم باشد، نباید آن را صرفاً به کمآبی نسبت داد و سایر علل احتمالی نیز باید بررسی شوند.
۵. اگزما
اگزما یک بیماری التهابی پوستی است که میتواند باعث خشکی، خارش و پوستهریزی شود.
اگر پوست پا دچار التهاب شود، لایه سطحی آن ممکن است قرمز، خشک، خارشدار و پوستهپوسته شود.
مرطوبکنندهها میتوانند به کنترل خشکی و تحریک پوست کمک کنند، اما در برخی موارد ممکن است پزشک برای کنترل التهاب، داروهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها تجویز کند.
۶. پسوریازیس
پسوریازیس یک بیماری التهابی و خودایمنی است که میتواند باعث ایجاد نواحی ضخیم و پوستهدار روی پوست شود.
وقتی این بیماری کف دستها و پاها را درگیر کند، به آن پسوریازیس کف دست و پا گفته میشود. این نواحی ممکن است خشک، ضخیم، ترکخورده و پوستهپوسته شوند.
درمان پسوریازیس به شدت بیماری و محل درگیری بستگی دارد و ممکن است شامل داروهای موضعی یا سایر درمانهای تجویزی باشد.
۷. تعریق بیش از حد پا
برخی افراد دچار هایپرهیدروزیس یا تعریق بیش از حد هستند. تعریق زیاد پا میتواند باعث رطوبت مداوم پوست، تحریک، خارش، التهاب و در نهایت ترک خوردن یا پوستهریزی شود.
شستوشوی منظم پاها، خشک کردن کامل آنها و استفاده از جوراب و کفش قابل تنفس میتواند کمککننده باشد.
در موارد شدید، پزشک ممکن است درمانهایی مانند داروهای موضعی ضدتعریق را توصیه کند.
۸. افزایش سن
با افزایش سن، پوست توانایی خود برای حفظ رطوبت را تا حدی از دست میدهد. کاهش تولید کلاژن و تغییرات طبیعی پوست میتواند باعث خشکی و پوستهریزی بیشتر، از جمله در پاها شود.
در این شرایط، مرطوبکنندههای حاوی ترکیبات نرمکننده میتوانند به حفظ رطوبت و کاهش خشکی پوست کمک کنند.
۹. دیابت
در افراد مبتلا به دیابت، مشکلات پوستی پا اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
دیابت میتواند با اختلال در جریان خون و سایر تغییرات بدن، روند بهبود زخمها و آسیبهای پوستی را دشوارتر کند. همچنین احتمال برخی عفونتهای پوستی افزایش مییابد.
به همین دلیل، افراد مبتلا به دیابت باید پاهای خود را بهطور منظم بررسی کنند و در صورت مشاهده زخم، ترک، تغییر رنگ، عفونت یا پوستهریزی غیرعادی، آن را جدی بگیرند.
۱۰. درماتیت تماسی
گاهی پوستهریزی نتیجه تماس پوست با مادهای تحریککننده یا حساسیتزا است. درماتیت تماسی ممکن است در اثر مواد موجود در کفش، جوراب، شویندهها یا محصولات مراقبت از پوست ایجاد شود.
پوشیدن کفشهای نامناسب یا کفشهایی که باعث تجمع رطوبت و اصطکاک میشوند نیز میتواند پوست پا را تحریک کند.
در این شرایط، شناسایی و حذف ماده محرک اهمیت زیادی دارد. استفاده از جورابهای قابل تنفس و محصولات بدون عطر و مواد تحریککننده نیز میتواند کمککننده باشد.
چگونه از پوستهپوسته شدن پوست پا پیشگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال خشکی، تحریک و برخی عفونتهای پوستی پا را کاهش داد:
جوراب مرطوب را سریع عوض کنید: بعد از ورزش یا فعالیتهایی که باعث تعریق میشوند، جوراب خود را تعویض کنید.
پاها را هر روز بشویید: از شویندههای ملایم و بدون عطر استفاده کنید.
بین انگشتان را کاملاً خشک کنید: رطوبت باقیمانده میتواند محیط مناسبی برای رشد قارچ ایجاد کند.
در استخر، حمام عمومی و رختکن با پای برهنه راه نروید: استفاده از دمپایی میتواند خطر تماس با عوامل عفونی را کاهش دهد.
پوست پا را مرطوب نگه دارید: استفاده از کرم یا پماد مرطوبکننده، بهویژه پیش از خواب، به جلوگیری از خشکی و ترک پوست کمک میکند.
از مواد تحریککننده دوری کنید: شویندهها، لوسیونها و محصولات حاوی عطر یا رنگهای قوی ممکن است در برخی افراد باعث تحریک پوست شوند.
چه زمانی پوستهریزی پا نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
در بیشتر موارد، پوستهریزی پوست پا خطرناک نیست و با مراقبت مناسب برطرف میشود. اما اگر علائم ادامه پیدا کرد یا شدید شد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
وجود هر یک از علائم زیر اهمیت بیشتری دارد:
درد
تورم
مشکل در راه رفتن
گرم شدن غیرطبیعی پوست پا
سیاه شدن پوست
تب یا لرز
ترکهای عمیق همراه با خروج مایع یا چرک
زخمی که بهبود پیدا نمیکند
در چنین شرایطی ممکن است نیاز به بررسی بیشتر و گاهی درمان دارویی تجویزی وجود داشته باشد.
پوستهپوسته شدن پا و انگشتان دلایل متعددی دارد و همیشه به معنای وجود یک بیماری جدی نیست. خشکی پوست، قارچ پا، آفتابسوختگی، اگزما، پسوریازیس، تعریق زیاد و تحریک ناشی از کفش یا جوراب از شایعترین علل هستند.
با این حال، اگر پوستهریزی با درد، تورم، ترشح، تغییر رنگ پوست، تب یا اختلال در راه رفتن همراه باشد، بهتر است مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازید؛ بهخصوص اگر فرد به دیابت مبتلا باشد.
