فرادید: باستانشناسان در تل ابوسیفی در شمالشرقی مصر، سردر عظیمی از جنس ماسهسنگ کشف کردهاند که عناوین فرعون رامسس دوم و کتیبهای درباره حوروس، خدای شهر مِسِن، بر آن حک شده است. این کشف میتواند سرنخی مهم برای تعیین محل «مِسِن» (شهری گمشده در مسیر نظامی باستانی مصر به سوی صحرای سینا و کنعان) باشد.
اهمیت این یافته فقط به شناسایی یک شهر باستانی محدود نمیشود. تعیین محل مِسِن میتواند به پژوهشگران کمک کند شبکهای از معابد، دژها و مراکز اداری را بازسازی کنند که در دوران پادشاهی نوین از مرزهای شمالشرقی مصر محافظت میکردند و مسیر انتقال سپاه و تجهیزات فرعونها به سوی سرزمین شام را تحت کنترل داشتند.
سردر کشفشده که به دو قطعه شکسته شده، بر سه سوی خود عناوین رامسس دوم (فرعون سده سیزدهم پیش از میلاد) را دارد. کتیبه همچنین از عملیات مرمت مجسمهای از حوروس (خدای شهر مِسِن) سخن میگوید. وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر این کتیبه را مدرکی مهم در تلاش برای تعیین هویت تل ابوسیفی دانسته است.
شهری گمشده در مسیر مصر به کنعان
تل ابوسیفی در مسیر باستانی موسوم به حوروس قرار دارد؛ جادهای که دلتای شرقی نیل را از طریق شمال سینا به کنعان متصل میکرد. این مسیر در دوران پادشاهی نوین به شبکهای از دژها، سکونتگاههای نظامی و ایستگاههای تأمین تبدیل شده بود و یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی مصر با سرزمین شام به شمار میرفت.
ارتباط مِسِن با این منطقه بیش از یک قرن است که مورد توجه پژوهشگران قرار دارد. هنگامی که فرانسیس لوئلین گریفیث، مصرشناس بریتانیایی، در سال ۱۸۸۷ تل ابوسیفی را بررسی کرد، در میان آثار دوره رامسس کتیبههایی یافت که حوروس را با عنوان سرور مِسِن معرفی میکردند. همین موضوع باعث شد برخی پژوهشگران محل شهر گمشدۀ مِسِن را در نزدیکی «تجارو» یا «سیله» (مرکز مهم مرزی مصر) تعیین کنند.
اما شواهد بعدی این نظریه را پیچیده کرد. کاوشهای پیشین نشان دادند که بیشتر بقایای تل ابوسیفی به دورههای هخامنشی، بطلمیوسی و رومی تعلق دارند و آثار قابلتوجهی از استقرار دوران پادشاهی نوین در آنجا وجود ندارد. به همین دلیل، جیمز کِی. هافمایر و استیون او. موشر احتمال دادند آثار دوره رامسس که در قرن نوزدهم در تل ابوسیفی پیدا شده بودند، از محوطه نزدیک «هِبوا» به این …
