به گزارش برنا، دادههای بینالمللی نشان میدهد راهآهن ایران سالانه حدود ۵۶ میلیارد تن-کیلومتر بار جابهجا میکند، اما حدود دو سوم این ظرفیت به مواد معدنی اختصاص دارد؛ به این معنا که ظرفیت بالقوه ریل برای بار کانتینری و عمومی هنوز به اندازه ظرفیت جغرافیایی کشور استفاده نمیشود.
جاده، ستون اصلی حمل بار
شبکه جادهای ایران از نظر گستردگی یکی از بزرگترین شبکههای منطقه است. برآوردهای بینالمللی حدود ۶۷ هزار کیلومتر راه اصلی و منطقهای را ثبت کردهاند و حدود ۹۵ درصد این مسیرها آسفالته گزارش شده است.
اما حجم بالای اتکای حملونقل به جاده، یک آسیب ساختاری ایجاد کرده است: هر اختلال در سوخترسانی، ناوگان کامیون، قطعات یدکی یا محورهای اصلی میتواند مستقیماً زنجیره تأمین را تحت تأثیر قرار دهد.
کارشناسان معتقدند مسئله ایران نباید صرفاً «ساخت جاده بیشتر» باشد؛ بلکه نگهداری راههای موجود، افزایش ایمنی، ایجاد مسیرهای موازی و اتصال مستقیم مراکز تولید، مرزها و بنادر باید در اولویت قرار گیرد.
ریل؛، ۵۶ میلیارد تن-کیلومتر ظرفیت، اما تمرکز سنگین بر معدن
ایران در حمل بار ریلی از بسیاری از کشورهای منطقه ظرفیت قابلتوجهی دارد. دادههای بانک جهانی حجم حمل بار راهآهن ایران را حدود ۵۶ میلیارد تن-کیلومتر در سال اعلام میکند؛ رقمی که در میان کشورهای بررسیشده، بالاترین سطح گزارششده است. با این حال، حدود ۶۶ درصد بار ریلی ایران را مواد معدنی تشکیل میدهد؛ بنابراین مشکل اصلی کمبود مطلق ظرفیت ریل نیست؛ مشکل، ترکیب بار و اتصال ناکافی ریل به بنادر، مراکز لجستیکی و مرزهاست.
به گفته کارشناسان، اگر همین ظرفیت موجود با توسعه پایانههای کانتینری، لکوموتیو، واگن باری و اتصال مستقیم بنادر به شبکه ریلی بهرهورتر شود، میتواند بخشی از بار کامیونها را جذب کند و همزمان مصرف سوخت و فشار بر جادهها را کاهش دهد.
دریا، مزیت بزرگ ایران و ریسک بزرگ منطقه
موقعیت دریایی ایران یک مزیت استراتژیک است، اما جنگ نشان داده که تجارت منطقهای تا چه اندازه به گلوگاههای دریایی وابسته است. …
