پژوهشگران در مطالعهای جدید با استفاده از فناوریهای پیشرفته تکسلولی (Single-cell) دریافتهاند که مغز انسان در فاصله سنی حدود ۵۰ تا ۷۵ سال دستخوش مجموعهای از تغییرات بنیادین و هماهنگ میشود. این تغییرات شامل دگرگونی سلولهای ایمنی، تضعیف سازمان سهبعدی ژنوم و بازآرایی گسترده در تنظیم فعالیت ژنها است. این یافتهها میتواند درک دانشمندان از روند پیری مغز و علت افزایش خطر ابتلا به بیماریهای تحلیلبرنده عصبی مانند آلزایمر در سالمندی را متحول کند.
به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری برنا به نقل از ساینس دیلی، این پژوهش که نتایج آن در مجله Science منتشر شده یکی از جامعترین بررسیهای انجامشده درباره تغییرات مولکولی و سلولی مغز انسان در طول عمر به شمار میرود. آغاز تغییرات اساسی مغز از میانسالی
محققان در این مطالعه بر هیپوکامپ (Hippocampus) یکی از مهمترین بخشهای مغز که نقش کلیدی در یادگیری، حافظه و شکلگیری خاطرات دارد تمرکز کردند.
آنها با بررسی سلولهای منفرد استخراجشده از بافت هیپوکامپ افراد در سنین مختلف بزرگسالی موفق شدند هم الگوهای تنظیم ژنها و هم معماری سهبعدی ژنوم را در سطح تکسلولی ترسیم کنند. این روش تصویری بسیار دقیق از نحوه تغییر عملکرد سلولهای مغزی در روند پیری ارائه میدهد.
نتایج نشان داد که از حدود ۵۰ سالگی مجموعهای از تغییرات هماهنگ در انواع مختلف سلولهای مغز آغاز میشود و تا حدود ۷۵ سالگی شدت میگیرد، موضوعی که میتواند توضیح دهد چرا افزایش سن مهمترین عامل خطر برای ابتلا به بیماریهای نورودژنراتیو محسوب میشود. تغییر چشمگیر در سلولهای ایمنی مغز
بارزترین تغییر مشاهدهشده مربوط به میکروگلیا (Microglia) بود. سلولهای ایمنی تخصصی مغز که وظیفه پاکسازی مواد زائد مقابله با عوامل بیماریزا و حفظ تعادل محیط مغز را بر عهده دارند.
پژوهشگران دریافتند که بین سنین ۵۰ تا ۷۵ سال تعداد میکروگلیاهایی که از دوران جنینی در مغز حضور داشتهاند بهطور چشمگیری کاهش مییابد. در مقابل سلولهایی ظاهر میشوند که از نظر ویژگیهای مولکولی شباهت زیادی به سلولهای ایمنی در گردش خون دارند.
این یافته یکی از باورهای قدیمی علوم اعصاب را به چالش میکشد زیرا تاکنون تصور میشد میکروگلیاهایی که پیش از تولد شکل میگیرند، تا پایان عمر در …
